Dự án tu bổ, tôn tạo di tích chùa Đông Khê (Hà Nội): Cột gỗ không đảm bảo chất lượng vẫn được đưa vào sử dụng

Chùa Đông Khê có niên đại khởi dựng từ thời Trần, được trùng san vào thời Lê, Nguyễn. Ngày 17/7/2008, chùa Đông Khê được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) xếp hạng di tích lịch sử cấp Quốc gia tại Quyết định số 50/2008/QĐ-BVHTTDL. Theo thời gian, các hạng mục Tam bảo đã bị xuống cấp trầm trọng. Ngày 18/1/2023, Bộ VHTTDL có Văn bản số 173/BVHTTDL-DSVH đồng ý với Tờ trình của UBND TP Hà Nội về việc thẩm định dự án tu bổ, tôn tạo di tích chùa Đông Khê.

Tháng 10/2024, Dự án tu bổ, tôn tạo di tích chùa Đông Khê được thực hiện và kết thúc vào tháng 9/2025. Ngay khi dự án tiến hành xong phần tháo dỡ, đông đảo người dân, khách thập phương cùng các đơn vị như Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng huyện Đan Phượng cũ (chủ đầu tư); Tư vấn giám sát: Công ty CP Đầu tư Xây dựng và Thương mại Đan Phượng; Đơn vị thi công: Công ty CP Xây dựng số 9; cán bộ Phòng Quản lý Di sản, Sở Văn hóa và Thể thao TP Hà Nội… đã chứng kiến 50 cột trụ lớn (làm từ đợt trùng tu trước đó vào năm 2008) sau khi được hạ xuống đã lộ rõ rất nhiều cột không phải là gỗ đặc. Nhiều cột bị rỗng ở phần thân, bị nhồi mùn cưa, dán keo, nối, ghép ngang dọc… có dấu hiệu không an toàn về kết cấu. Điều đáng nói, đây chính là các cột đỡ chính cho toàn bộ kết cấu của chùa.

Để có thể tiếp tục sử dụng các cột này hay không, các đơn vị nói trên phải có trách nhiệm báo cáo lên cấp trên và các cơ quan liên quan để xem xét không sử dụng các cột gỗ cũ và thay thay thế bằng cột mới, hoặc đề nghị cơ quan có chuyên môn thẩm định, dựa trên cơ sở khoa học, đưa ra kết luận về các cột gỗ cũ để đảm bảo kết cấu, thẩm mỹ và cao hơn hết là sự an toàn cho nhà chùa, cho di tích lịch sử cùng nhân dân địa phương và khách tham quan. Tuy nhiên, mọi chuyện không diễn ra như thế.

Ni sư Thích Đàm Chi - Trụ trì chùa Đông Khê chia sẻ, mặc dù nhà chùa đã có ý kiến với các đơn vị liên quan nhưng không nhận được sự đồng tình, mặt khác còn đề nghị nhà chùa chấp thuận sử dụng lại các cột gỗ đó. Tháng 11/2024, đại diện của 2 đơn vị thi công và giám sát công nhận nhiều cột trụ có dấu hiệu không an toàn, có cột được đo trực tiếp tại hiện trường cho thấy phần rỗng lõi kéo dài hơn nửa mét. Nhưng cuối cùng, các đơn vị này cùng với chủ đầu tư và đại diện Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội… vẫn thống nhất tiếp tục tái sử dụng các cột gỗ cũ.

Tháng 9/2025, chùa được trùng tu xong nhưng một số hạng mục tồn tại nhiều bất cập. Cụ thể, dù đã được phủ sơn bên ngoài nhưng nhiều cột trụ vẫn lộ rõ những miếng vá ngang dọc, mất thẩm mỹ và có dấu hiệu không an toàn. Tất cả gạch lát nền sân chùa, Tam Bảo, nhà Tổ đều không được lát bằng phẳng, gạch mới vừa lát xong đã ngả màu cũ, mạch to. Tượng hai đức Hộ Pháp bằng đất có niên đại trên 400 năm bị gãy và bị tróc sơn.

Gian đầu hồi của Nhà Tổ thiết kế làm nơi nghỉ ngơi của Trụ trì chùa không có hiên che nắng, mưa, dẫn tới ngày nắng rất nóng, ngày mưa nước vừa thấm qua tường, vừa dột vào trong. Cửa sổ thiết kế hình tròn nhưng không có cánh cửa nên không che chắn được mưa, gió, bụi, nắng nóng. Hệ thống dây điện, công tắc bố trí không hợp lý nên mỗi lần cần sử dụng rất bất tiện.

Bản vẽ phối cảnh tổng thể của chùa có cổng lợp mái ngói, tường bao nhưng thực tế sau khi trùng tu xong, đến nay chùa vẫn không có cổng, tường và được nhân dân trong thôn quây tạm bằng tôn xanh.

Được biết, mới đây, Cục trưởng Cục Di sản văn hóa (Bộ VHTTDL) Lê Thị Thu Hiền đã có văn bản gửi tới Sở Văn hóa và Thể thao TP Hà Nội đề nghị phối hợp với chính quyền địa phương xem xét, giải quyết sự việc. Thông báo kết quả để Cục Di sản báo cáo lãnh đạo Bộ.

Trao đổi với phóng viên Báo Đại đoàn kết, ông Nguyễn Viết Đạt - Chủ tịch UBND xã Đan Phượng cho biết, việc xảy ra trước khi ông về nhậm chức, hiện xã đang cho rà soát lại toàn bộ quy trình trùng tu, tôn tạo chùa.