Dự báo lạm phát 2026: Áp lực gia tăng, điều hành thận trọng

Lạm phát bình quân cả năm xoay quanh mức 3,5%

TS Nguyễn Đức Độ - Phó Viện trưởng Viện Kinh tế-Tài chính (Bộ Tài chính) dự báo, năm 2026 áp lực lạm phát tiếp tục đến từ tác động trễ của tăng trưởng tín dụng. Tuy vậy, do mức tăng tín dụng năm 2025 không quá cao so với mặt bằng 10 năm trở lại đây, nên tác động đến lạm phát được nhận định là không quá lớn, nhất là khi dòng vốn vẫn có xu hướng chảy vào thị trường tài sản.

Tuy nhiên, mục tiêu tăng trưởng GDP 10% trong năm 2026 sẽ tạo thêm sức ép lên giá cả, bởi tăng trưởng kinh tế cao đồng nghĩa với tổng cầu, bao gồm đầu tư và tiêu dùng, đều phải tăng mạnh.

Bên cạnh đó, tỷ giá được dự báo sẽ tiếp tục tác động lên CPI trong năm 2026. Ngoài tác động trễ từ năm trước, áp lực tỷ giá trong năm tới còn đến từ việc đẩy mạnh đầu tư và tiêu dùng, kéo theo nhập khẩu tăng. Trong khi đó, tăng trưởng xuất khẩu năm 2026 có thể gặp thách thức do kinh tế thế giới tăng trưởng chậm.

Ở chiều ngược lại, áp lực lạm phát từ giá hàng hóa cơ bản trên thế giới được đánh giá là không quá lớn. Với triển vọng tăng trưởng toàn cầu ở mức thấp, giá hàng hóa khó tăng mạnh trong năm 2026, dù dư địa giảm sâu như năm 2025 không còn nhiều.

Trong năm 2025, lãi suất đã có xu hướng tăng nhẹ do tăng trưởng tín dụng cao hơn so với tăng trưởng huy động. Xu hướng này được dự báo tiếp diễn trong năm 2026 và sẽ góp phần kiềm chế lạm phát.

Tổng hợp các yếu tố trên, TS Nguyễn Đức Độ dự báo áp lực lạm phát năm 2026 sẽ cao hơn năm 2025 nhưng không nhiều. CPI hàng tháng có thể tăng khoảng 0,3% và lạm phát bình quân cả năm xoay quanh mức 3,5%.

Dù vậy, chuyên gia này nhấn mạnh việc thận trọng là cần thiết, bởi áp lực lạm phát từ các yếu tố tiền tệ có thể tích tụ nếu tăng trưởng tín dụng cao được duy trì trong thời gian dài.

Còn TS Lê Quốc Phương - nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại, Bộ Công thương, yếu tố giúp ổn định giá cả năm 2026 về cơ bản giống năm 2025. Theo đó, chính sách tiền tệ và tài khóa mở rộng để thúc đẩy tăng trưởng GDP 8% (năm 2025) và 10%/năm trở lên (giai đoạn 2026-2030) sẽ gây sức ép lên lạm phát và là thách thức rất lớn; thúc đẩy tăng trưởng cao bằng cách tăng mạnh đầu tư thông qua chính sách tiền tệ và tài khóa mở rộng có thể kéo theo lạm phát tăng cao, vì vậy cần có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ...

Bình ổn giá cả thị trường hàng hoá

Chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cho rằng, năm 2026, mục tiêu tăng trưởng phấn đấu từ 10% trở lên trong khi định hướng kiểm soát CPI bình quân khoảng 4,5% đặt ra yêu cầu điều hành theo tư duy quản trị rủi ro và kịch bản, phối hợp chặt tiền tệ - tài khóa - giá cả. Tổng hợp dự báo của nhiều tổ chức quốc tế cho thấy kịch bản cơ sở tăng CPI năm 2026 của Việt Nam phổ biến quanh 3,4 - 3,8% (hoặc 3,5 - 4%), song rủi ro “cộng hưởng” chi phí đẩy và cầu kéo vẫn hiện hữu.

Để đạt được mục tiêu lạm phát do Quốc hội đề ra, PGS.TS Ngô Trí Long đề xuất cần thực hiện đồng bộ các giải pháp như: neo kỳ vọng lạm phát; minh bạch lộ trình giá; tăng “bộ đệm cung” thiết yếu; phối hợp chính sách theo mục tiêu kép; giảm chi phí logistics/tuân thủ và nâng chất lượng giám sát thị trường, cảnh báo sớm rủi ro.

TS Phạm Văn Bình - Phó Cục trưởng Cục Quản lý giá đề xuất, trong thời gian tới, các Bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục chủ động thực hiện các biện pháp về quản lý, điều hành giá, bình ổn giá cả thị trường các hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng thiết yếu thuộc thẩm quyền quản lý theo đúng ý kiến chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ... để kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội, Chính phủ đề ra…

Mới đây, Bộ trưởng Bộ Tài chính cũng đã có công văn yêu cầu Cục Quản lý giá có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan thuộc Bộ Tài chính, các đơn vị chức năng thuộc các Bộ, ngành nắm bắt thông tin, theo dõi sát diễn biến cung cầu, thị trường, giá cả, nhất là đối với một số mặt hàng thiết yếu, quan trọng có giá biến động lớn. Đồng thời, chủ trì triển khai các đoàn công tác nắm bắt tình hình thực hiện công tác quản lý, bình ổn giá tại một số địa bàn trong dịp Tết Bính Ngọ năm 2026.