Du lịch chậm trở thành xu hướng mới

Tối ưu trải nghiệm du lịch

Một trong những tín hiệu rõ ràng nhất của sự thay đổi hành vi du lịch đến từ thị trường Mỹ trong mùa lễ 2025. Theo Báo cáo Du lịch Mùa lễ 2025 do Deloitte thực hiện, số chuyến du lịch trung bình mà mỗi người Mỹ dự kiến thực hiện chỉ còn 1,83 chuyến, giảm mạnh so với 2,14 chuyến của năm 2024. Ngân sách du lịch giảm 18%, xuống còn khoảng 2.334 USD/người. Các số liệu này cho thấy, “cơn sốt du lịch mùa lễ” đang hạ nhiệt khi người dân thận trọng hơn trước những lo ngại về tài chính cá nhân và triển vọng kinh tế.

Xu hướng thắt chặt chi tiêu không chỉ xuất hiện ở nhóm thu nhập thấp. Khoảng 20% hộ gia đình Mỹ có thu nhập trên 100.000 USD/năm cho biết, tình hình tài chính của họ xấu hơn so với một năm trước và gần 80% trong số này dự định chọn các phương án du lịch tiết kiệm hơn. Điều này đặc biệt đáng chú ý bởi nhóm thu nhập cao vốn là động lực chính của các chuyến đi xa, dài ngày và chi tiêu lớn; khi họ dè dặt hơn, toàn bộ ngành du lịch đều chịu tác động lan tỏa.

Trong bối cảnh đó, du lịch chậm không còn chỉ là một trào lưu phong cách sống, mà dần trở thành một chiến lược tiêu dùng thực tế: đi ít chuyến hơn, hạn chế di chuyển liên tục và ưu tiên ở lại lâu hơn tại một điểm đến để tối ưu trải nghiệm. Sự thay đổi này thể hiện rõ trong dòng khách châu Âu đến Mỹ. Theo Reuters, lượng khách từ Tây Âu sang Mỹ giảm khoảng 3,5% trong giai đoạn tháng 1-10/2025, nhưng nhiều điểm đến ít nổi tiếng lại tăng trưởng mạnh. Bang Tennessee với thành phố Nashville, ghi nhận mức tăng 24% lượng khách Tây Âu so với cùng kỳ.

Chi phí là yếu tố then chốt thúc đẩy sự dịch chuyển này. Giá phòng khách sạn trung bình tại New York khoảng 316 USD/đêm, trong khi Nashville chỉ khoảng 176 USD và Boise (bang Idaho) khoảng 145 USD/đêm. Khoảng chênh lệch lớn khiến các thành phố nhỏ, ít đông đúc trở nên hấp dẫn hơn.

Nhận định về xu hướng này, bà Lisa Simon - Giám đốc điều hành Hiệp hội Du lịch Đón khách Quốc tế cho biết: “Một số thành phố lớn đang chứng kiến mức sụt giảm lượng khách mạnh hơn so với các điểm đến nông thôn và ít được biết đến”.

Ở góc độ hành vi du khách, báo cáo Xu hướng Du lịch 2025 của Hilton cho thấy, sự dịch chuyển rõ rệt sang các giá trị cốt lõi của du lịch chậm. Cụ thể, 74% du khách toàn cầu muốn nhận gợi ý từ người bản địa, 73% tìm kiếm trải nghiệm địa phương chân thực và 62% coi việc khách sạn truyền thông rõ các chương trình bền vững là yếu tố quan trọng trong quyết định du lịch.

Song song với các lựa chọn tiết kiệm, một phân khúc du lịch chậm cao cấp cũng đang thu hút sự chú ý tại châu Âu. Hình thức du lịch bằng sà lan nhỏ trên kênh đào và sông nội địa mang lại trải nghiệm cá nhân hóa cao, với tốc độ di chuyển rất chậm, chỉ khoảng 4 dặm/giờ, và 2-6 du khách mỗi tàu. Dù chi phí dao động 5.000-10.000 USD/người cho một hành trình vài ngày đến một tuần, loại hình này được xem là giải pháp tinh tế trước tình trạng quá tải du lịch.

Từ xu hướng đến hành động

Du lịch chậm chỉ phát huy hiệu quả khi được cụ thể hóa bằng chính sách và sản phẩm rõ ràng. Nhiều quốc gia đang chủ động chuyển hướng từ tăng trưởng số lượng sang nâng cao chất lượng trải nghiệm và phân bổ lại dòng khách.

Ở cấp độ du khách, các nền tảng du lịch bền vững như Ecobnb nhấn mạnh giải pháp cốt lõi là ở lại lâu hơn tại ít điểm đến hơn, ưu tiên di chuyển xanh như đi bộ, xe đạp, tàu hỏa và sử dụng dịch vụ địa phương. Cách tiếp cận này giúp giảm chi phí di chuyển, hạn chế phát thải và tăng kết nối văn hóa.

Ở cấp độ điểm đến, nhiều quốc gia lựa chọn giãn khách khỏi các “điểm nóng”. Tại Mỹ, việc các hãng hàng không mở thêm đường bay tới các thành phố nhỏ đã kéo dòng khách rời khỏi những đô thị quá tải như New York, tạo điều kiện cho du khách ở lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn tại địa phương. Tại Anh, vùng Cornwall được xếp hạng là điểm đến du lịch chậm hàng đầu thế giới nhờ chiến lược phát triển du lịch ngoài mùa cao điểm, gắn với thiên nhiên, ẩm thực và các làng ven biển.

Ý, Pháp và Tây Ban Nha đẩy mạnh các tuyến đi bộ đường dài, đạp xe liên vùng và du lịch đường sắt, khuyến khích du khách khám phá nông thôn và thị trấn nhỏ thay vì tập trung vào các thành phố lớn.

Tại châu Á, Đài Loan (Trung Quốc) triển khai chiến lược du lịch mới dựa trên 3 trụ cột: trải nghiệm văn hóa bản địa, chuyển đổi số và du lịch bền vững. Chương trình Hành trình hành hương qua các đảo với các tuyến đi bộ kết nối nhiều đảo nhỏ đã cho thấy cách du lịch chậm được triển khai thành sản phẩm thực tế, giúp du khách khám phá không gian và đời sống địa phương theo nhịp độ thong thả hơn. Ở Nepal, các địa phương nông thôn như Phalelung tập trung vào du lịch cộng đồng và sinh thái, tạo sinh kế cho người dân địa phương thay vì đón khách đại trà.

Theo chuyên gia sức khỏe tinh thần Eloise Skinner, du lịch chậm giúp con người thực sự trải nghiệm điểm đến, mang lại một hành trình nghỉ ngơi và giàu ý nghĩa hơn. Việc ở lại lâu hơn giúp du khách cảm thấy gắn kết, hiện diện và cân bằng hơn, điều mà du lịch đại trà khó đáp ứng trong nhịp sống ngày càng hối hả.

Du lịch chậm đang dần trở thành một hướng đi cụ thể, được hỗ trợ bằng chính sách và mô hình kinh doanh rõ ràng. Cách tiếp cận này không chỉ giảm áp lực cho điểm đến, mà còn giúp du khách tận hưởng chuyến đi có chiều sâu và giá trị hơn.