Đưa các anh về với đất mẹ

Hành trình tìm đồng đội giữa đại ngàn

Đại tá Phạm Văn Sâm - Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh Thanh Hóa, Phó trưởng ban Thường trực Ban công tác đặc biệt tỉnh Thanh Hóa cho biết: Vào ngày 22/5/2026, tại tỉnh Hủa Phăn nước bạn Lào, Ban công tác đặc biệt hai tỉnh Thanh Hóa và Hủa Phăn đã tổ chức lễ bàn giao hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập trong mùa khô 2025-2026. Cán bộ, chiến sĩ Đội quy tập thuộc Bộ CHQS tỉnh Thanh Hóa nỗ lực khắc phục mọi khó khăn, phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền và nhân dân các bộ tộc Lào tổ chức khảo sát, xác minh, tìm kiếm và quy tập được 19 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện, chuyên gia Việt Nam hy sinh trên đất bạn Lào, đạt 119% chỉ tiêu kế hoạch đề ra.

Trong không khí trang nghiêm, bằng sự kính cẩn, nghiêng mình tri ân đối với những người con nước Việt đã ngã xuống nơi đất bạn Lào, Ban công tác đặc biệt hai tỉnh Thanh Hóa - Hủa Phăn tiến hành ký kết biên bản bàn giao 19 hài cốt liệt sĩ. Đại tá Sâm chia sẻ: “Những người có mặt tại buổi lễ ngày hôm đó ai ai cũng xúc động, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với các anh hùng đã anh dũng hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả. Kết quả này là biểu tượng sinh động của mối quan hệ đoàn kết đặc biệt, hữu nghị vĩ đại giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước Việt Nam - Lào nói chung, hai tỉnh Thanh Hóa - Hủa Phăn nói riêng”.

Nói về câu chuyện tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, Thượng tá Lê Hữu Tuấn - Đội trưởng Đội quy tập, Bộ CHQS tỉnh Thanh Hóa nhớ lại: Có lần, trong căn lán đơn sơ được dựng tạm giữa đại ngàn ở huyện Mường Hiệm, các anh trải tấm bản đồ đã cũ nhàu ra nghiên cứu. Nhìn vào những vòng tròn đỏ đánh dấu các điểm nghi có mộ liệt sĩ, ánh mắt anh em đội tìm kiếm đều ngời lên niềm tin. Thượng tá Tuấn nói: “Có những chuyến đi kéo dài nhiều tuần giữa rừng sâu, mặc cho vắt bám, hút no máu rồi tự rơi xuống. Ban ngày, cán bộ, nhân viên Đội quy tập tỏa xuống các bản dân cư dò hỏi thông tin; đêm về lại chong đèn, đối chiếu sơ đồ, nhật ký chiến đấu, tọa độ cũ. Nhiều lần, khi cả tổ gần như rơi vào bế tắc, qua câu chuyện của bà con dân bản mở ra hy vọng mới, anh em lại lên đường. Chúng tôi đến đón các bậc cha, chú trở về, trong sâu thẳm trái tim của những cán bộ, chiến sĩ thế hệ con, cháu luôn ngời lên niềm tự hào khó tả”.

Thực hiện nhiệm vụ mùa khô 2025-2026, Đội quy tập đã khảo sát tại 10 huyện, 714 bản của tỉnh Hủa Phăn; đào bới, tìm kiếm tại 55 bản và cất bốc được 19 hài cốt liệt sĩ. Con số ấy không chỉ là kết quả của một nhiệm vụ quân sự, mà còn là sự tri ân được đánh đổi bằng biết bao ngày tháng dầm mưa, dãi nắng. Xương cốt, di vật của 19 quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam được tìm thấy trong năm 2025-2026 đã trở về với đất mẹ, các anh đang yên nghỉ tại Nghĩa trang Đồng Tâm bên những đồng đội cùng vào sinh, ra tử.

Trung tá Lê Văn Thuận - Chính trị viên Đội quy tập, Bộ CHQS tỉnh Thanh Hóa trăn trở: Điều khiến anh và các đồng đội của mình cảm thấy day dứt nhất không phải là nhọc nhằn, vất vả mà là sự trăn trở. “Từng ngày trôi đi, nếu không cố gắng bằng tất cả những gì có thể, nếu không chạy đua với thời gian, nhiều hài cốt liệt sĩ sẽ vĩnh viễn hòa vào cát bụi nơi rừng sâu, núi thẳm”- Trung tá Thuận nói.

Tiếp tục cuộc tìm kiếm

Trong khuôn khổ “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” do Ban Chỉ đạo quốc gia phát động. Theo kế hoạch của tỉnh Thanh Hóa, giai đoạn từ tháng 3/2026 đến tháng 7/2027 phấn đấu tìm kiếm, quy tập khoảng 40 - 45 hài cốt liệt sĩ trong và ngoài nước; triển khai đồng bộ việc xác định danh tính chưa rõ thông tin. Mỗi hài cốt được tìm thấy sẽ mở ra cuộc đoàn tụ thiêng liêng sau nhiều thập kỷ chia cách, là sự tri ân sâu sắc nhất đối với thân nhân các gia đình có công với cách mạng.

Ông Đầu Thanh Tùng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng ban Công tác đặc biệt tỉnh Thanh Hóa cho biết: Ban công tác đặc biệt hai tỉnh Thanh Hóa và Hủa Phăn cũng đã tổ chức hội đàm, ký kết biên bản hợp tác về công tác tìm kiếm, quy tập, hồi hương hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Lào trong mùa khô 2026-2027. Theo đó, hai bên thống nhất ký kết một số nội dung, biện pháp trọng tâm trong thời gian tới: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan Quân đội, Công an, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhằm vận động các tầng lớp nhân dân hai tỉnh, đặc biệt là nhân dân các bản, địa phương tại Lào tích cực cung cấp thông tin, tham gia khảo sát, dẫn đường, chỉ vị trí mộ liệt sĩ.

Ban công tác đặc biệt tỉnh Hủa Phăn chỉ đạo Bộ CHQS và Công an tỉnh phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng tỉnh Thanh Hóa thường xuyên trao đổi tình hình an ninh chính trị; bảo đảm lực lượng bảo vệ, dẫn đường, phiên dịch, phương tiện và tạo điều kiện thuận lợi nhất để Đội quy tập thực hiện nhiệm vụ. Cơ quan thường trực hai bên tích cực tham mưu các giải pháp tìm kiếm; phối hợp tổ chức các hội nghị, hội đàm và thực hiện trang nghiêm các nghi lễ đưa, đón, truy điệu liệt sĩ theo đúng quy định.

Đại tá Phạm Văn Sâm - Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Thanh Hóa nhận định: Công việc này càng về sau, càng khó khăn, gian khổ hơn. Bởi số người bản địa biết thông tin chính xác nơi quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam ngã xuống, phần lớn đã mất. Một số nhân chứng đang sống thì tuổi cao, trí nhớ không còn minh mẫn. Chính vì vậy, việc Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và Ban công tác đặc biệt tỉnh Hủa Phăn tiếp tục quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp chặt chẽ với Đội quy tập, Bộ CHQS tỉnh Thanh Hóa trong việc tìm kiếm, cất bốc hài cốt liệt sĩ là đặc biệt quan trọng.

Bên cạnh đó, tỉnh Hủa Phăn tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi về nơi ăn, ở, bảo đảm an ninh, an toàn địa bàn; hỗ trợ phương tiện, lực lượng trong quá trình Đội quy tập thực hiện nhiệm vụ tại các địa phương trong mùa khô tiếp theo. Hai bên thống nhất, tiếp tục quán triệt sâu sắc mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện, quyết tâm triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm thực hiện nhiệm vụ mùa khô 2026 - 2027 đạt hiệu quả cao và an toàn tuyệt đối.