Đưa thi phẩm của Nguyễn Bính vào xẩm Tàu điện

Nghệ sĩ Tuyết Hoa, Quang Long, Phạm Trang trong MV “Tương tư”. Ảnh: Việt Trần.

Đạo diễn Vũ Lâm- người thực hiện MV “Tương tư” cho biết: “Tương tư” được thể hiện giản dị hết mức kết hợp với trang thiết bị tốt nhất có thể để tạo ra một MV tốt ở phần nhìn nhưng không làm mất đi giá trị văn hóa của xẩm”. Theo anh, MV có hình ảnh dân gian nhưng được thể hiện gần gũi và đơn giản, bối cảnh ở hè phố, trong một không gian nhiều màu xanh và những công cụ lao động truyền thống.

Với thời lượng khoảng 4 phút, MV “Tương tư” là một bài xẩm nói về tình yêu đôi lứa. Tình yêu đầy ý nhị của những chàng trai cô gái chốn thôn quê xưa kia với nội dung nhớ nhung, mong mỏi và khát khao đến được với nhau, được yêu nhau và được sống bên nhau trọn đời.

Câu chuyện ấy được truyền tải qua xẩm, sự nhớ thương càng trở nên da diết khi hai giọng ca cứ liên tiếp nhau trao gửi những tâm tình: Khi cô gái có ý trách móc: “Nhưng đây cách một đầu đình/ Có xa xôi mấy cho tình xa xôi” thì chàng trai thốt lên như cũng muốn cởi tấn tơ tình gửi tới cô gái: “Tương tư thức mấy đêm rồi/ Biết cho ai hỏi ha người biết cho”.

Để rồi nỗi nhớ nhung lại dịu đi cho nguyện ước dẫu vẫn còn xa xôi khi cô gái hỏi “Bao giờ bến mới gặp đò?” thì chàng trai tơ tưởng tới lúc: “Hoa khuê các bước giang hồ gặp nhau”. Để rồi mơ tới một hạnh phúc trọn vẹn, mãi bên nhau như cau trầu thắm nghĩa, cô gái ý tứ: “Nhà em có một vườn trầu” chàng trai đáp lại “Nhà tôi có một hàng cau liên phòng”. Vì thế, “MV “Tương tư” khiến ta nghĩ chậm lại và yêu chậm lại”, đạo diễn Vũ Lâm quả quyết.

Về phần âm nhạc, mặc dù chỉ có 3 gương mặt xuất hiện trong MV song thực thế, để hoàn thành phần âm nhạc, “Tương tư” được thực hiện bởi gần như toàn bộ các nghệ sĩ chính của nhóm Xẩm Hà Thành. Đáng chú ý, lần đầu tiên nhóm Xẩm Hà Thành chính thức giới thiệu cây đàn bầu qua phần trình diễn của nghệ sĩ Phạm Trang trong một sản phẩm nghệ thuật của mình.
Nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Long- đại diện nhóm Xẩm Hà Thành cho biết, Phạm Trang theo học đàn bầu từ nhỏ và đã học tới hệ Cao học tại Học viện Âm nhạc quốc gia về cây đàn này. Trang đến với nhóm Xẩm Hà Thành và trở thành học trò của nhạc sĩ Mai Tuyết Hoa vài năm nay, nhưng cho tới thời điểm này mới xuất hiện với tư cách một thành viên chính bổ sung cho sự thiếu vắng âm sắc của đàn bầu trong nhóm bấy lâu nay.

Ông nội của Phạm Trang là một nghệ nhân chế tác nhạc cụ truyền thống nổi tiếng đất Hà thành, có cửa hàng tại Hàng Nón. Ngày xưa, cụ Trùm Nguyên- một trùm xẩm Hà Nội những năm thập niên 1970, thường ghé qua trò chuyện và nhờ ông nội Trang chế tác hoặc sửa chữa tiếng đàn. Hiện nay gia đình Trang vẫn tiếp tục duy trì nghề truyền thống. Bố Trang, ông Phạm Chí Khánh nối nghiệp cha, cũng là một nghệ nhân chế tác nhạc cụ nổi tiếng, đồng thời là một tay trống của Nhà hát Tuồng Việt Nam.

Lý giải vì sao chọn bài thơ “Tương tư” của thi sĩ Nguyễn Bính vào điệu xẩm Tàu điện, đại diện Xẩm Hà Thành cho rằng, lời thơ đậm chất thôn quê đã từng rất phổ biến ở Hà Nội chính là lý do quan trọng, bởi xẩm Tàu điện vừa trữ tình, dễ nghe lại đậm chất 36 phố phường. Quá trình xây dựng bố cục nội dung kịch bản cũng vậy, chất Hà Nội phố được giữ nguyên, MV có cốt chuyện phụ họa cho nội dung âm nhạc tương đối đơn giản, gần như chỉ tập trung vào nhóm nghệ sĩ nhưng lại được thực hiện rất cầu kỳ như một “cuộc chơi” của nghệ thuật sắp đặt và nghệ thuật ánh sáng.

Được biết, sắp tới, nhóm Xẩm Hà thành sẽ thực hiện xẩm “Tương tư” phiên bản karaoke để cho những người yêu nhạc thích hát xẩm có thể tự thể hiện.