“Gã khổng lồ” Siemens Mobility vừa bắt tay VinSpeed: Tầm vóc lớn đến đâu?

Đây không chỉ là một thỏa thuận thương mại thông thường, sự kiện này cho thấy mức độ quan tâm đặc biệt của Siemens Mobility cũng như Chính phủ Đức đối với thị trường Việt Nam – nơi được đánh giá là một trong những quốc gia có tiềm năng phát triển hạ tầng giao thông đường sắt lớn nhất Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

“Gã khổng lồ” hơn 175 năm kinh nghiệm

Siemens Mobility là công ty thành viên trực thuộc Tập đoàn Siemens AG (Đức) – tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới với lịch sử phát triển hơn 175 năm. Trong lĩnh vực đường sắt, Siemens Mobility được xem là một trong những nhà cung cấp công nghệ gốc (Original Equipment Manufacturer – OEM), đặt nền móng cho hàng loạt hệ thống đường sắt cao tốc hiện đại tại châu Âu, Nga, Mỹ và nhiều quốc gia khác.

Với doanh thu đạt khoảng 12,4 tỷ euro mỗi năm và lực lượng hơn 43.400 nhân viên trên toàn cầu, Siemens Mobility hiện diện trong hầu hết các khâu của chuỗi giá trị đường sắt, từ thiết kế đoàn tàu, tín hiệu, điện khí hóa, hạ tầng đến vận hành và bảo trì thông minh. Tên tuổi của Siemens gắn liền với những dự án biểu tượng, góp phần thay đổi căn bản cách con người di chuyển giữa các đô thị lớn.

Nhắc tới Siemens Mobility, giới chuyên môn không thể bỏ qua dòng tàu cao tốc InterCity Express (ICE) – niềm tự hào của nước Đức. Đây là một trong những dòng tàu cao tốc thành công nhất thế giới, được nghiên cứu và phát triển với sự tham gia then chốt của Siemens Mobility.

Theo thỏa thuận hợp tác với VinSpeed, Siemens Mobility sẽ mang tới Việt Nam Velaro Novo – thế hệ tàu cao tốc mới nhất, hiện đại nhất của hãng. Đây cũng chính là dòng tàu đang được vận hành tại nhiều quốc gia phát triển như Bỉ, Pháp, Anh, Hà Lan, Trung Quốc, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ…

Velaro Novo được thử nghiệm và vận hành tại Đức trong đoàn tàu ICE-S của Deutsche Bahn, tích hợp hàng trăm cảm biến thông minh để thu thập dữ liệu thời gian thực. Công nghệ này cho phép tối ưu hóa vận hành, bảo trì theo tình trạng thực tế, giảm thiểu rủi ro và nâng cao độ an toàn. Đoàn tàu có vận tốc thiết kế lên tới hơn 350 km/h, góp phần rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển giữa các đô thị, mở rộng thị trường lao động và tạo động lực phát triển kinh tế dọc các hành lang giao thông mới.

Tại Mỹ, Siemens Mobility là đơn vị góp phần hiện thực hóa tầm nhìn về đường sắt cao tốc với mẫu tàu American Pioneer 220 – phiên bản Mỹ của Velaro Novo. Đây cũng là công nghệ tiên tiến dự kiến được Siemens Mobility chuyển giao cho VinSpeed trong thời gian tới.

American Pioneer 220 được định vị là giải pháp kinh tế và bền vững cho đường sắt cao tốc. Nhờ giảm khoảng 15% khối lượng so với các thế hệ trước, tương đương hơn 70 tấn, cùng các công nghệ chế tạo thân toa và hàn tiên tiến, đoàn tàu giúp giảm khoảng 20% chi phí đầu tư ban đầu và tới 30% chi phí bảo trì trong suốt vòng đời khai thác.

Tại Nga, Siemens Mobility đã cung cấp cho Đường sắt Nga (RZD) 8 đoàn tàu Velaro RUS, sau đó tiếp tục nhận đơn hàng thêm 8 đoàn vào năm 2011 để phục vụ tuyến cao tốc Moscow – St. Petersburg. Từ năm 2009, các đoàn tàu này đã vận hành ổn định trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt, từ âm 40 độ C đến 40 độ C, giúp rút ngắn thời gian hành trình giữa Moscow và Saint Petersburg khoảng một giờ so với các thế hệ tàu trước đó.

Tại Tây Ban Nha, giai đoạn 2001–2005, Renfe – nhà vận hành đường sắt quốc gia – đã đặt mua tổng cộng 26 đoàn tàu Velaro E của Siemens. Đây là phiên bản thiết kế riêng cho Tây Ban Nha và từng là đoàn tàu nhanh nhất châu Âu với vận tốc vận hành 350 km/h. Nhờ đó, tuyến cao tốc Madrid – Barcelona dài 621 km đã rút ngắn thời gian di chuyển xuống dưới 2,5 giờ, khiến thị phần vận tải hàng không trên tuyến này sụt giảm mạnh. Đáng chú ý, việc sử dụng Velaro E giúp giảm tới 88% lượng phát thải CO2 so với đường hàng không, tương đương khoảng 29.000 tấn CO2 mỗi năm.

Vì sao Siemens Mobility chọn VinSpeed?

Từ châu Âu, Nga đến Mỹ, Siemens Mobility đã hợp tác với nhiều chính phủ và tập đoàn lớn. Chính vì vậy, việc “gã khổng lồ” này bắt tay với VinSpeed – một thương hiệu còn rất mới trong lĩnh vực đường sắt tại Việt Nam – đã khiến giới quan sát không khỏi bất ngờ.

Thậm chí, việc ông Michael Peter, Tổng Giám đốc toàn cầu của Siemens Mobility GmbH đã đích thân bay sang tận nơi để ký kết dưới sự chứng kiến của bà Helga Margarete Barth, Đại sứ CHLB Đức tại Việt Nam - cho thấy Siemens và Chính phủ Đức rất coi trọng sự hợp tác này.

Thực tế, VinSpeed có hậu thuẫn mạnh mẽ từ Tập đoàn Vingroup – một trong những tập đoàn kinh tế tư nhân lớn nhất khu vực ASEAN, nổi tiếng với năng lực triển khai dự án nhanh, bài bản và tầm nhìn dài hạn. Theo các chuyên gia, đây chính là yếu tố then chốt khiến Siemens Mobility quyết định lựa chọn VinSpeed làm đối tác chiến lược tại Việt Nam.

Đáng chú ý, hai bên ký kết hợp tác chiến lược chứ không đơn thuần chỉ cung cấp phương tiện. Đây là thỏa thuận mà theo ông Michael Peter, Tổng Giám đốc toàn cầu của Siemens Mobility GmbH là mang tính “trọn gói”, bao gồm cả cung cấp công nghệ hạ tầng đường sắt hiện đại và đoàn tàu tiên tiến, nhằm tạo nên chuẩn mực cao nhất cho hệ thống đường sắt cao tốc Việt Nam.

Phát biểu tại lễ ký kết, ông Michael Peter nhấn mạnh: “Cùng với VinSpeed, chúng tôi mong muốn đưa Việt Nam trở thành quốc gia tiên phong trong lĩnh vực đường sắt cao tốc”.

Chia sẻ tại lễ ký kết, ông Phạm Thiếu Hoa, Tổng Giám đốc VinSpeed, nhấn mạnh việc hợp tác chiến lược với Siemens Mobility là cột mốc quan trọng trong quá trình hiện thực hóa các dự án hạ tầng giao thông hiện đại tại Việt Nam. Theo ông, sự kết hợp giữa năng lực triển khai dự án và am hiểu thị trường trong nước của VinSpeed với kinh nghiệm, công nghệ toàn cầu của Siemens Mobility sẽ tạo nền tảng vững chắc để phát triển các tuyến đường sắt tốc độ cao đạt chuẩn quốc tế, qua đó góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Sự hợp tác giữa Siemens Mobility và VinSpeed mở ra kỳ vọng lớn về một “cuộc cách mạng di chuyển” cho hàng triệu người dân trên các tuyến giao thông chiến lược như Hà Nội – Quảng Ninh hay Bến Thành – Cần Giờ. Không chỉ rút ngắn thời gian đi lại, đường sắt cao tốc còn hứa hẹn tạo động lực tăng trưởng mới, thúc đẩy phát triển kinh tế, du lịch và đô thị hóa bền vững.

Xa hơn, đây được xem là bước đi đặt nền móng cho việc hình thành và làm chủ công nghệ đường sắt tốc độ cao tại Việt Nam – lĩnh vực vốn được coi là biểu tượng của trình độ công nghiệp và năng lực công nghệ quốc gia. Với sự đồng hành của một “gã khổng lồ” như Siemens Mobility, giấc mơ về hệ thống đường sắt cao tốc hiện đại, an toàn và thân thiện môi trường tại Việt Nam đang trở nên gần hơn bao giờ hết.