Gia Lai: 25 ha dưa hấu bỏ hư hỏng ngoài đồng

Ông Lâm Văn Sáu - chủ ruộng dưa cho biết, diện tích trồng dưa khoảng 500 sào (tương đương 25 ha), năng suất dự kiến đạt 2,5 tấn/sào, tổng sản lượng khoảng 1.250 tấn, phục vụ thị trường Tết nguyên đán 2026.

“Tuy nhiên, do không thể thu hoạch đúng thời điểm, nhiều ruộng dưa đã chín rục, nứt vỏ, ruột mềm, hư hỏng nghiêm trọng. Bây giờ nông sản hư hỏng đúng là sự lãng phí không hề nhỏ, nhưng họ không chồng đủ tiền để hái trái và câu chuyện này giải quyết chưa xong, bán cho người khác cũng không được tôi biết làm sao bây giờ” - ông Sáu nói.

Theo ông Sáu, từ tháng 11/2025, ông cùng người thân thuê đất ở xã Ia Mơ với giá 21 triệu đồng/ha để trồng dưa. Sau hơn 3 tháng đầu tư giống, phân bón, hệ thống tưới và nhân công, tổng chi phí lên đến khoảng 4 tỷ đồng. Ông Sáu dồn toàn bộ vốn liếng cho vụ dưa Tết. Đến kỳ thu hoạch, mỗi quả dưa nặng từ 4 đến 5kg nhưng phần lớn không còn giá trị sử dụng, nằm ngổn ngang trên ruộng, thậm chí trở thành thức ăn cho gia súc. Nguyên nhân là do xảy ra tranh chấp nhưng không thể giải quyết kịp thời.

Ngày 13/12/2025, bà Trần Thị Nhung (ở xã Hoài Nhơn, tỉnh Gia Lai) - đại diện nhóm thương lái, đã ký giấy thỏa thuận mua toàn bộ diện tích dưa hấu với giá 17 triệu đồng/sào, tổng giá trị 8,5 tỷ đồng. Sau đó, phía thương lái đã chuyển trước 7,5 tỷ đồng tiền đặt cọc. Thế nhưng khoảng 1 tháng sau, phía thương lái cho rằng năng suất thực tế chỉ đạt khoảng 500 kg/sào, thấp hơn nhiều so với mức dự kiến ban đầu. Do đó, họ đề nghị chuyển sang hình thức mua theo cân với giá 5.000 đồng/kg để giảm rủi ro, nhưng không được chủ vườn đồng ý.

Theo phía thương lái, do chưa đạt được thỏa thuận mới và dưa vẫn thuộc quyền quản lý của chủ vườn nên họ không thể tự ý thu hoạch. Nhóm này đã khởi kiện ra tòa để giải quyết tranh chấp.

Trong khi đó, ông Lâm Văn Sáu khẳng định, đã thực hiện đúng cam kết và không chấp nhận thay đổi phương thức mua bán. Do đó, ông sẽ theo kiện để bảo vệ quyền lợi nếu cần thiết.

Khi chúng tôi về đây, tận mắt thấy cánh đồng dưa mênh mông, dưa đã chín nằm la liệt ngoài đồng, quả rất to từ 3 đến 5kg, nhiều quả đã nứt nẻ, hư hỏng nhưng chưa được thu hoạch. Việc đúng, sai còn chờ tòa phán xét, bởi các bên không chấp nhận hòa giải, nhưng rõ ràng cả cánh đồng dưa chín bị bỏ hoang hư hỏng là sự thiệt hại nông sản không hề nhỏ.

Ông Nguyễn Văn Tâm - người dân ở đây cho rằng: Rất tiếc họ không thể hòa giải cùng nhau để xử lý số dưa hấu này. Bây giờ có thu hoạch cũng đã hư hỏng gần hết rồi. Bà con thấy tình cảnh này rất xót xa nhưng đôi bên không giải quyết được, chúng tôi cũng chẳng giúp được gì.

Ông Nguyễn Tuấn Anh - Phó Chủ tịch UBND xã Ia Mơ cho biết, ruộng dưa do các hộ dân từ địa phương khác đến thuê đất sản xuất thời vụ. Việc tranh chấp mua bán dưa này chính quyền đã nhiều lần tổ chức hòa giải từ cuối tháng 1/2026 nhưng chưa đạt kết quả.

Do tranh chấp kéo dài qua thời điểm thu hoạch, toàn bộ ruộng dưa đã hư hỏng hoàn toàn, không thu được sản phẩm nào. Vụ việc gây thiệt hại tiền tỷ cho cả bên mua lẫn bên bán.

“Việc hàng trăm tấn dưa bị bỏ hư hỏng, trước mắt gây thiệt hại lớn cho cả hai bên. Tuy nhiên, đây là tranh chấp dân sự do không hòa giải được, nên địa phương chỉ có thể hướng dẫn các bên khởi kiện theo quy định” - ông Tuấn Anh nói.