Gia Lai: Tìm giải pháp tiêu thụ dưa hấu
Thời gian qua, nhiều diện tích trồng dưa hấu tại các xã Ia Uar, Phú Túc, Ia Rsai thuộc tỉnh Gia Lai bước vào thu hoạch. Tuy nhiên, giá dưa năm nay giảm mạnh, đầu ra bấp bênh khiến nhiều nông dân rơi vào cảnh thua lỗ nặng.
Thu hoạch gấp vì lo dưa hỏng
Những ngày qua, tại các xã vùng Đông Gia Lai, không khí thu hoạch dưa hấu diễn ra khẩn trương nhưng nặng nề. Thay vì niềm vui trúng mùa, trên khuôn mặt người nông dân là nỗi lo lắng hiện rõ.
Như gia đình chị Nguyễn Thị Bích Phương, ở xã Phú Túc là một trong những trường hợp điển hình. Với 78 sào dưa, chị Phương buộc phải bán với giá chỉ khoảng 2,5 triệu đồng/sào. Dù biết giá thấp, nhưng nếu không thu hoạch kịp thời, dưa sẽ hư hỏng, thiệt hại còn lớn hơn.
Chị Phương chia sẻ: “Cách đây khoảng 2 tháng, khi dưa đang phát triển, giá thu mua tại ruộng vẫn trên 6 triệu đồng/sào, mang lại nhiều kỳ vọng. Thế nhưng, sau Tết Nguyên đán 2026, giá dưa bất ngờ giảm sâu, hiện chỉ còn 2 đến 2,5 triệu đồng/sào. Giá bán lẻ ngoài thị trường cũng xuống thấp, chỉ khoảng 1.000 đến 1.500 đồng/kg, khiến việc tiêu thụ càng khó khăn”.
Do đó, gia đình chị Phương đầu tư gần 700 triệu đồng cho vụ dưa hấu, trong đó gần 500 triệu đồng vay ngân hàng. Sau khi bán hết, chỉ thu về hơn 180 triệu đồng dẫn đến thua lỗ nặng. Dù xót xa, nhưng nếu không thu hoạch kịp thời để bán thì dưa cũng hỏng, nên đành chấp nhận.
Tương tự, chị Phạm Thị Hải, ở xã Tây Sơn cho biết: “Nhận thấy sau Tết giá dưa có dấu hiệu giảm, tôi chủ động bán sớm để giảm thiệt hại. Dù bán với giá khoảng 4 triệu đồng/sào, mùa dưa này tôi vẫn lỗ hơn 200 triệu đồng. Trước đó, tôi đã thuê 100 sào đất tại xã Uar để trồng dưa. Thời tiết năm nay thuận lợi, năng suất cao nhưng giá lại giảm. Làm nông phải chấp nhận rủi ro, hy vọng vụ sau sẽ khá hơn, cứ biết làm sao bây giờ”.
Nguyên nhân do đâu?
Theo ông Nguyễn Bảy Thành - Chủ tịch UBND xã Ia Uar, toàn xã có khoảng 410 ha dưa hấu, trong đó hơn 300 ha đã thu hoạch. Giá dưa năm nay rớt xuống thảm hại, chỉ còn khoảng 25% so với cùng kỳ năm ngoái. Vậy nguyên nhân do đâu giá dưa hấu rớt thảm?
Ông Nguyễn Bảy Thành cho biết, nguyên nhân được xác định do chi phí vật tư nông nghiệp tăng, xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc giảm, trong khi sức tiêu thụ nội địa yếu. Trước tình hình này, địa phương đã kiến nghị tỉnh Gia Lai hỗ trợ phát triển mô hình cánh đồng lớn, xây dựng mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc nhằm ổn định đầu ra.
Thực tế, xuất khẩu ra thị trường nước ngoài, chủ yếu là Trung Quốc giảm mạnh, trong khi đó, chi phí đầu vào cao như: giá phân bón, xăng dầu, tiền thuê đất và giá nhân công tăng, trong khi giá bán giảm mạnh khiến người trồng dưa gặp khó tứ bề. Đó là chưa kể, thời tiết thuận lợi khiến dưa chín đồng loạt, tạo áp lực lớn lên khâu tiêu thụ.
Theo ông Nguyễn Thành Thu, một thương lái tại phường An Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai, dưa thu mua chủ yếu được đưa đi tiêu thụ ở các thị trường như Khánh Hòa, Đà Nẵng, TPHCM nhưng lượng tiêu thụ không cao, khiến việc buôn bán kém thuận lợi nên thu mua cũng gặp khó.
Trước tình hình trên, ông Cao Thanh Thương - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai cho biết, đơn vị đang chỉ đạo cán bộ rà soát toàn bộ diện tích trồng dưa hấu trên địa bàn. Trên cơ sở đó, đơn vị sẽ có báo cáo cụ thể gửi UBND tỉnh Gia Lai, đồng thời đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho người nông dân.
Hiện nay, Sở Công thương đã kêu gọi các hệ thống phân phối, siêu thị chung tay tiêu thụ dưa hấu. Nhiều đơn vị tại khu vực miền Trung-Tây Nguyên đã triển khai chương trình hỗ trợ, bán dưa không lợi nhuận với giá 7.500 đến 8.500 đồng/kg, dự kiến tiêu thụ khoảng 200 tấn, góp phần giảm bớt khó khăn cho nông dân.
