Giá xăng dầu chỉ điều chỉnh tức thời khi biến động từ 15% trở lên
Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 55 (ngày 19/3) với những điều chỉnh quan trọng về cơ chế điều hành giá xăng dầu, trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động mạnh do căng thẳng tại Trung Đông.
Theo quy định mới, giá xăng dầu trong nước chỉ được điều chỉnh ngay khi giá cơ sở tăng từ 15% trở lên so với kỳ công bố liền trước. Khi đạt ngưỡng này, việc điều hành giá sẽ được thực hiện ngay trong ngày kế tiếp, thay vì áp dụng mức biến động 7% như trước đây theo Nghị quyết 36.
Ngược lại, nếu giá cơ sở giảm từ 10% trở lên, giá xăng dầu trong nước cũng phải được điều chỉnh ngay sau đó một ngày. Trong khi đó, với các mức biến động dưới 15% (tăng) hoặc dưới 10% (giảm), việc điều hành vẫn thực hiện theo quy định tại Nghị định 80/2023, tức là điều chỉnh định kỳ 7 ngày/lần vào thứ Năm hàng tuần.
Theo cơ chế hiện hành, liên Bộ Công Thương - Tài chính sẽ căn cứ vào các yếu tố cấu thành giá cơ sở và ý kiến của Bộ Tài chính (gửi trước 12h ngày điều hành) để công bố giá bán lẻ mới, có hiệu lực từ 15h cùng ngày. Giá có thể được tăng, giảm hoặc giữ nguyên tùy theo tình hình.Việc nới ngưỡng điều chỉnh lên 15% được đưa ra sau khi cơ chế cũ cho thấy tần suất điều chỉnh giá quá dày. Thực tế, sau khi Nghị quyết 36 có hiệu lực từ ngày 6/3, giá xăng dầu trong nước đã có thời điểm được điều chỉnh liên tiếp trong 5 ngày.
Bối cảnh hiện nay, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông từ cuối tháng 2 đã khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, thậm chí phản ứng mạnh hơn nhiều so với các đợt leo thang trước đó giữa Israel và Iran. Là quốc gia vẫn phụ thuộc một phần vào nguồn nhập khẩu xăng dầu, Việt Nam buộc phải điều chỉnh linh hoạt hơn trong điều hành giá. Ngoài việc thay đổi cơ chế điều chỉnh, Chính phủ cũng tăng cường sử dụng các công cụ bình ổn. Quỹ bình ổn giá xăng dầu được chi mạnh hơn, đồng thời kết hợp nhiều chính sách nhằm hạn chế tác động tiêu cực tới kinh tế vĩ mô.
Tại cuộc họp về bình ổn giá xăng dầu mới đây, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh mục tiêu ưu tiên là đảm bảo không để xảy ra tình trạng thiếu hụt năng lượng, đứt gãy chuỗi cung ứng, ảnh hưởng đến sản xuất và kinh doanh.Trong trường hợp Quỹ bình ổn giá xăng dầu bị thiếu hụt do khủng hoảng kéo dài, Chính phủ đã thống nhất chủ trương tạm ứng ngân sách nhà nước từ nguồn tăng thu năm 2025 để bổ sung cho quỹ. Sau khi tình hình ổn định, nguồn quỹ sẽ được hoàn trả lại ngân sách.
Bộ Tài chính được giao phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn thiện phương án trình cấp có thẩm quyền. Chính sách này dự kiến áp dụng đến hết ngày 15/4 và có thể được gia hạn tùy theo diễn biến thực tế của thị trường năng lượng toàn cầu.
