Giải tỏa điểm nghẽn cho hộ kinh doanh phát triển
Nghị định số 141/2026/NĐ-CP nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế lên 1 tỷ đồng/năm là một tin vui đối với nhiều hộ, cá nhân kinh doanh, giúp họ yên tâm buôn bán, sản xuất, phát triển kinh tế.
Chính phủ cũng bổ sung quy định miễn Thuế thu nhập doanh nghiệp (DN) đối với DN có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống.
Giới chuyên gia đánh giá, chính sách mới không chỉ thay đổi về ngưỡng doanh thu, mà còn thể hiện sự điều hành linh hoạt, sát thực tiễn trong bối cảnh sản xuất - kinh doanh còn nhiều khó khăn.
Tuy nhiên, có nhiều hộ kinh doanh tỏ ra lo lắng mức doanh thu bắt đầu tiến sát ngưỡng 1 tỷ đồng, vậy có nên điều chỉnh doanh thu để duy trì trạng thái dưới ngưỡng chịu thuế hay không?
Theo Trưởng Ban Nghiệp vụ Thuế Nguyễn Thị Thu, cơ quan thuế ghi nhận đây là thực tế có tồn tại nhưng không phải là xu hướng phổ biến. “Ở đây có hai xu hướng song song. Một mặt, các hộ kinh doanh vẫn muốn mở rộng sản xuất, kinh doanh; mặt khác vẫn có tâm lý muốn thực hiện nghĩa vụ thuế ở mức thấp nhất có thể. Tuy nhiên, phần lớn sẽ lựa chọn hướng phát triển kinh doanh bền vững. Khi hoạt động kinh doanh phát triển tốt thì họ cũng sẽ dần thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế” - bà Thu nhấn mạnh.
Trong khi đó, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo, bà Nguyễn Thị Minh Khuê cho rằng thực tế vẫn có thể xuất hiện tâm lý điều chỉnh doanh thu để duy trì dưới ngưỡng chịu thuế. Một số hộ kinh doanh có thể lựa chọn dừng bán khi doanh thu tiệm cận ngưỡng hoặc kinh doanh vượt ngưỡng nhưng kê khai thấp hơn thực tế.
Lý giải, bà Khuê cho biết, hiện nay nhiều hộ kinh doanh vẫn có suy nghĩ rằng chỉ bán thêm một khoản nhỏ nhưng lại phát sinh nghĩa vụ thuế trên toàn bộ doanh thu vượt ngưỡng, từ đó nảy sinh tâm lý không muốn kê khai thêm. Vì vậy việc điều chỉnh chính sách có ý nghĩa rất quan trọng, trong đó đề xuất nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng được xem là tín hiệu tích cực, tạo thêm dư địa cho hộ kinh doanh phát triển.
Từ dữ liệu thực tế, bà Khuê cho biết nhiều hộ kinh doanh hiện đã chủ động hơn trong việc theo dõi doanh thu, dòng tiền và quản trị hoạt động kinh doanh khi doanh thu tiến gần ngưỡng 1 tỷ đồng... Đây được xem là tín hiệu cho thấy hoạt động quản trị kinh doanh đang dần chuyển sang hướng minh bạch, bài bản và chuyên nghiệp hơn nhờ quá trình số hóa dữ liệu kinh doanh.
Theo đại diện Cục Thuế Nguyễn Thị Thu, hóa đơn điện tử hiện nay là một trong những nguồn dữ liệu rất quan trọng phục vụ cả người nộp thuế và cơ quan quản lý nhà nước. Đối với người nộp thuế, dữ liệu hóa đơn điện tử giúp hỗ trợ kê khai, đối chiếu thông tin, giảm sai sót trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế; đồng thời minh bạch hóa giao dịch, chứng minh nguồn gốc hàng hóa và bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng.
Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống, nếu đáp ứng điều kiện và có nhu cầu thì được đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Trường hợp chưa sử dụng hóa đơn điện tử thì vẫn phải thực hiện lưu giữ chứng từ, ghi chép doanh thu theo quy định pháp luật liên quan để phục vụ xác định nghĩa vụ thuế.
Bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội tư vấn Thuế nhấn mạnh, hóa đơn điện tử không chỉ phục vụ công tác quản lý mà còn mang lại lợi ích trực tiếp cho chính hộ kinh doanh. Khi DN thu mua hàng hóa có đầy đủ chứng từ minh bạch, họ sẽ thuận lợi hơn trong hạch toán chi phí hợp lý; đồng thời bức tranh tài chính cũng trở nên rõ ràng hơn, giúp tăng niềm tin của các tổ chức tín dụng và nhà đầu tư. Đây cũng là cơ sở để hộ kinh doanh mở rộng cơ hội tiếp cận vốn và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của nền kinh tế.
Từ thực tế khảo sát tại nhiều địa phương, bà Cúc cho rằng việc kinh doanh tại các chợ truyền thống hoặc quán ăn bình dân hiện vẫn còn khá thủ công. Nhiều nơi nhân viên vẫn tính tiền bằng cách “đếm đĩa”, thu tiền mặt trực tiếp tại bàn, khiến việc kiểm soát doanh thu thực tế gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, cần kết hợp đồng bộ các phương thức thanh toán điện tử qua mã QR hoặc ứng dụng hệ thống máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan thuế để cả chủ hộ và cơ quan quản lý đều có thể kiểm soát chính xác dòng tiền.