Gieo giống lạ, nông dân điêu đứng

Khi ra quả, cà tím không có màu tím như nhà cung cấp giới thiệu.

Dưa leo “vô sinh”

Từ tháng 2/2015, nhân viên Công ty EAST- West Seed (Hai Mũi Tên Đỏ) đến địa bàn xã Văn Khê (huyện Mê Linh) tiếp thị giống dưa leo lai F1 HMT 356 cho quả to, năng suất cao, mẫu mã đẹp, giá cả cũng chỉ tương đương với các loại giống dưa leo khác.

Nghe bùi tai, chị Lê Thị Thảo (trú tại thôn Văn Quán) đã mua 8 gói (giá 60.000 đồng/gói) về gieo trồng trên diện tích hơn 2 sào ruộng. Quá trình gieo trồng giống dưa mới, cây dưa phát triển xanh tốt, gia đình chị Thảo ai cũng vui mừng hi vọng sẽ có mùa thu hoạch bội thu.

Thông thường, các giống dưa khác, thời gian từ khi trồng đến khi thu hoạch lứa đầu chỉ khoảng hai tháng. Tuy nhiên, giống dưa leo HMT 356 sau hai tháng vẫn chưa ra quả, chỉ ra hoa, đồng thời tiếp tục mọc lá, phát triển chiều cao. Kiểm tra kỹ, chị Thảo phát hiện cây dưa toàn hoa đực, không có khả năng bói quả.

“Mọi năm trồng các giống dưa khác, mỗi sào tôi cũng có thu nhập hơn 10 triệu đồng. Năm nay, giờ đến cuối vụ mà dưa không ra quả gần như mất trắng hoàn toàn. Riêng tiền giống, phân, thuốc, điện thì mỗi sào tốn khoảng 3 triệu đồng. Đấy là chưa tính công sức mà cả gia đình bỏ ra chăm sóc”- chị Thảo ngao ngán.

Cùng chung cảnh ngộ, chị Trương Thị Thắm ở thôn Khê Ngoại cũng đang điêu đứng vì trồng phải giống dưa leo “vô sinh”. Chị Thắm cho biết, thấy mọi người đua nhau trồng giống dưa leo HMT 356 nên chị cũng mạnh dạn mua về trồng. Nhưng kết quả chị Thắm thu được từ vườn dưa leo cũng chỉ toàn… lá.

Bức xúc về giống dưa leo này, người dân đã liên tục phản ánh lên Công ty Hai Mũi Tên Đỏ. Mới đầu, nhân viên công ty này nhiệt tình hướng dẫn bà con dùng nhiều biện pháp như cắt tỉa ngọn, phun thuốc kích thích ra quả nhưng đều không mang lại kết quả.

Sau đó, người dân tiếp tục gọi điện lên Công ty cung cấp giống thì nhân viên công ty cung cấp giống cây trồng hứa sẽ xuống khắc phục hậu quả, nhưng đợi mãi không thấy. Thậm chí, sau đó hầu như Công ty không nghe điện thoại của người dân nữa.

Theo thống kê của người dân, trên địa bàn xã Văn Khê có đến vài chục hộ dân trồng giống dưa leo HMT 356. Vì vậy riêng mùa vụ này, họ bị thiệt hại và thất thu hàng trăm triệu đồng.

Về vấn đề nêu trên, ông Lê Văn Dũng- Phó Chủ tịch UBND xã Văn Khê cho biết, do những người dân chưa phản ánh sự việc lên chính quyền xã nên bản thân ông Dũng chưa nắm được thông tin.

Cũng theo ông Dũng, địa bàn xã có nhiều cơ sở bán giống cây trồng, đều được chính quyền lập danh sách quản lý. Theo nguyên tắc, công ty sản xuất giống cây trồng muốn đến địa phương tiếp thị với nông dân giống cây mới phải thông qua chính quyền xã hoặc hợp tác xã để phối hợp thực hiện. Tuy nhiên, Công ty Hai Mũi Tên Đỏ chưa từng phối hợp với xã để triển khai giống cây trồng mới ở địa phương.

Giống cà tím mà Công ty Hai Mũi Tên Đỏ giới thiệu.

Cà tím…quái dị

Không chỉ ở huyện Mê Linh, nhiều nông dân ở xã Nguyên Khê (huyện Đông Anh, Hà Nội) cũng đang khóc ròng do trồng giống cà tím của Công ty Hai Mũi Tên Đỏ cung cấp.

Vẫn với chiêu bài quảng cáo, nâng giá trị giống cà tím mới, Công ty Hai Mũi Tên Đỏ đã bán được nhiều sản phẩm cho nông dân địa phương này.

Theo ông Tô Văn Thiện (thôn Sơn Du, xã Nguyên Khê) cho biết, gia đình ông mua 20 gói giống cà tím lai F1 ORMA của Công ty Hai Mũi Tên Đỏ để gieo trồng trên diện tích 1.100 m2. Mới đầu, cây phát triển rất khỏe, cây to chắc khỏe nhưng khi cà ra quả, bắt đầu xuất hiện rất nhiều dấu hiệu bất thường. Ban đầu quả cà có màu tím, giống hình quảng cáo trên bao bì, sau đó chuyển từ màu tím sang nửa xanh nửa tím; có quả thì màu xanh, quả màu trắng, quả màu vàng...

Do hình dáng quả cà và màu sắc lạ nên khi gia đình ông Thiện mang cà ra chợ bán không ai mua. Thông thường 1 kilogam cà tím bán 7.000 đồng nhưng ông Thiện “cắn răng” hạ giá bán xuống còn 1.000-2.000 đồng mà cũng chẳng có ai thèm mua.

Trường hợp khác, bà Vương Thị Thuyết (thôn Sơn Du) trồng giống cà tím trên cũng rơi vào tình cảnh khóc dở, mếu dở. “Thấy màu sắc không giống cà tím bình thường, họ nói đây là giống cà giả, không dám mua. Tôi thanh minh đây là giống cà mới, nhưng họ không tin và nói sao cả chợ có mỗi giống cà thế này…” - bà Thuyết chia sẻ.

Theo các hộ dân trồng cà cho biết, mỗi sào trồng cà tím tốn khoảng 3 triệu đồng, bao gồm tiền giống, phân, thuốc trừ sâu, thuốc kích thích sinh trưởng đó là chưa tính công chăm sóc. Cà tím thông thường cho thu hoạch khoảng 8 tháng liên tục. Cách 4 ngày thu một lứa, trung bình mỗi lứa quả thu khoảng 1,2 tạ đến 1,4 tạ/sào.

Theo ước tính, với giá bán trên thị trường hiện nay, một vụ cà tím, người dân có thu nhập từ khoảng 30-40 triệu đồng/sào nên số tiền bị thất thu do trồng giống cà tím mới lên tới hàng trăm triệu đồng.

Sau khi phát hiện giống cà tím phát triển không đúng màu sắc như bao bì sản phẩm giới thiệu, các hộ dân đã liên hệ với Công ty Hai Mũi Tên Đỏ. Sau nhiều lần trì hoãn, nhân viên công ty mới đến vườn cà của người dân để kiểm tra.

Người dân cho biết, đại diện Công ty Hai Mũi Tên Đỏ thừa nhận lỗi là do giống, không phải do thời tiết hay kỹ thuật chăm sóc. Ngày 24/7/2015, đại diện công ty bồi thường cho người dân mỗi sào trồng cà tím 1 triệu đồng. Tuy nhiên, người dân không đồng tình với phương án bồi thường này vì quá rẻ mạt không đủ kinh phí mua giống, phân bón...

Trao đổi về vấn đề trên, ông Tô Văn Hán- Chủ nhiệm Hợp tác xã thôn Sơn Du cho biết, nhân viên công ty Hai Mũi Tên Đỏ đến địa phương tiếp thị giống cà tím lai F1 ORMA không thông qua chính quyền địa phương là trái quy định. Sau khi người dân phát hiện lỗi màu sắc trên quả, nhân viên tiếp thị của công ty mới tìm đến ông Hán để xin làm thủ tục tiếp thị giống cà tím nhưng ông Hán đã không đồng ý.