Giữ màu xanh trên “nóc nhà” Pù Luông
Trên độ cao gần 1.200m của khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, trạm kiểm lâm làng Mười chỉ có ba cán bộ nhưng phải bảo vệ hơn 2.300ha rừng nguyên sinh. Giữa núi dốc, suối sâu và những tháng ngày xa nhà, họ lặng lẽ bám rừng để giữ màu xanh cho “nóc nhà” của xứ Thanh.
Bám rừng nơi “nóc nhà” Pù Luông
Trạm kiểm lâm làng Mười thuộc khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, được xem là một trong những điểm công tác khó khăn nhất của lực lượng kiểm lâm Thanh Hóa. Nằm ở khu Cao Sơn, giữa 3 bản Son, Bá, Mười của xã Cổ Lũng, bốn bề xung quanh trạm là rừng núi trùng điệp.
Từ trung tâm của huyện Bá Thước cũ, muốn lên trạm phải vượt qua những cung đường dốc ngoằn ngoèo, nhiều đoạn chỉ đủ 2 xe máy tránh nhau. Mùa mưa, đất đá sạt lở khiến việc đi lại càng thêm vất vả. Trong điều kiện địa hình hiểm trở ấy, 3 cán bộ kiểm lâm của trạm vẫn bền bỉ bám rừng, thực hiện nhiệm vụ bảo vệ hơn 2.321ha rừng thuộc các tiểu khu 256, 257, 260 và 261.
Cả trạm hiện nay chỉ có 3 cán bộ thường trực, gồm anh Phan Doãn Cường, Trương Văn Sáng và Trương Bình Khánh. Do lực lượng mỏng, địa bàn rộng nên mỗi chuyến tuần tra rừng tại trạm thường kéo dài nhiều giờ, thậm chí cả ngày. Những con dốc dựng đứng, những cánh rừng rậm rạp và thời tiết khắc nghiệt luôn là thử thách thường trực đối với những cán bộ kiểm lâm nơi đây.
Không chỉ những ngày thường, dịp lễ, Tết cũng là thời điểm lực lượng kiểm lâm phải căng mình bảo vệ rừng. Tết Bính Ngọ vừa qua, các cán bộ tại trạm chia thành 2 ca trực, trong đó, ca đầu từ 12h ngày 11/2 (tức 24 tháng Chạp) đến 12h ngày 18/2 (mùng 2 Tết) do anh Phan Doãn Cường và anh Trương Văn Sáng đảm nhiệm.
Anh Phan Doãn Cường cho biết, anh nhận công tác tại trạm từ năm 2018. Năm 2026, đánh dấu 8 năm liên tục anh tham gia trực Tết tại trạm. Nhà ở phường Đông Tiến, cách trạm hơn 130km, bởi vậy, trong mỗi lần về thăm gia đình, anh mất rất nhiều thời gian di chuyển bằng xe máy. Do đặc thù công việc của chồng nên vợ anh chọn công việc làm gần nhà tại khu công nghiệp Tây Bắc Ga để tiện chăm sóc 3 con nhỏ, trong đó, cháu út mới 3 tuổi. “Làm kiểm lâm ở đây quen với cảnh xa nhà rồi, nhưng mỗi dịp Tết đến, vẫn thấy nhớ nhà nhiều lắm. Mỗi năm, mình có 6 ngày phép để về với gia đình, còn thời gian còn lại, đều gắn bó với núi rừng Pù Luông”, anh Cường chia sẻ.

Thầm lặng giữ “lá phổi xanh”
Sau khi chuyển ca, từ trưa mùng 2 Tết đến trưa mùng 9 Tết, nhiệm vụ trực trạm được giao cho anh Trương Bình Khánh. Nhà ở trung tâm xã Bá Thước, cách trạm khoảng hơn 30km, anh Khánh chủ động nhận phần trực dài ngày để 2 đồng đội có thêm thời gian về với gia đình.
Anh Khánh cho biết, công việc kiểm lâm ở vùng núi cao không chỉ vất vả mà còn tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Những chuyến tuần tra rừng thường phải đi sâu vào các khu vực hiểm trở, nhiều nơi chưa có đường mòn rõ ràng. Mùa mưa lũ, nước suối dâng cao, vắt rừng, muỗi rừng hay những cơn sương lạnh buốt là chuyện thường gặp. “Có những hôm đi tuần tra từ sáng sớm, đến chiều muộn mới quay về trạm. Nhưng đã chọn nghề thì phải chấp nhận gian khó, miễn là rừng vẫn còn xanh”, anh Khánh nói.
Theo ông Phạm Văn Hùng - Phó Giám đốc Ban quản lý khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, trong 5 trạm kiểm lâm của khu bảo tồn, trạm kiểm lâm làng Mười là nơi có điều kiện đi lại khó khăn nhất. Địa hình cao, rừng rộng trong khi lực lượng mỏng khiến công tác tuần tra, kiểm soát gặp không ít trở ngại. Tuy vậy, nhờ sự kiên trì của lực lượng kiểm lâm cùng với sự phối hợp của chính quyền và người dân địa phương, nhiều năm qua, diện tích rừng tại khu vực này vẫn được bảo vệ tốt. Các vụ vi phạm lâm luật giảm đáng kể, ý thức của người dân về bảo vệ rừng ngày càng nâng lên. “Không chỉ tuần tra, phát hiện và xử lý vi phạm, các cán bộ kiểm lâm còn thường xuyên xuống bản tuyên truyền pháp luật, vận động người dân tham gia bảo vệ rừng. Chính sự gắn bó ấy đã tạo nên ‘tai mắt’ của lực lượng kiểm lâm giữa đại ngàn”, ông Hùng nói.
Ông Ngân Văn Hùng - Trưởng bản Mười cho biết, bản làng của ông nằm trên các dãy núi Pha Chiến, Pòng Mứu, Pòng Pa Có… chạy song song với dãy Pù Luông. Với độ cao gần 1.200m so với mực nước biển, khí hậu quanh năm mát mẻ, rừng giữ vai trò quan trọng đối với đời sống của người dân nơi đây. “Trước đây, bà con còn vào rừng chặt cây để lấy gỗ, lấy củi nhiều. Nhưng nhờ kiểm lâm tuyên truyền, vận động, người dân hiểu hơn giá trị của rừng nên cùng nhau giữ rừng. Khi phát hiện dấu hiệu chặt phá rừng, bà con cũng báo cho kiểm lâm ngay”, ông Hùng nói.
Giữa những cánh rừng bạt ngàn trên đỉnh Son, Bá, Mười, công việc của các cán bộ kiểm lâm có thể lặng lẽ và ít được biết đến. Nhưng chính sự bền bỉ, tận tụy của họ, đã góp phần giữ vững màu xanh nguyên sinh cho Pù Luông, “lá phổi” quý giá của xứ Thanh.