Gỗ Việt đáp ứng thị trường tiêu chuẩn cao
Nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường tiêu chuẩn cao, doanh nghiệp gỗ Việt đã và đang chủ động minh bạch hóa chuỗi cung ứng sản phẩm và coi việc tiếp cận khách hàng là một phần trong chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh, cũng như chuẩn bị cho mùa xuất khẩu năm 2027.
Yêu cầu mới EUDR
Trước những yêu cầu mới từ thị trường quốc tế, các doanh nghiệp (DN) ngành gỗ, nội thất ngày càng tập trung nâng cao giá trị sản phẩm, củng cố năng lực cạnh tranh nhằm đáp ứng các chuẩn mực quốc tế. Tại các thị trường trọng điểm như Liên minh châu Âu và Hoa Kỳ, nhà mua hàng đặc biệt quan tâm đến tính minh bạch của chuỗi cung ứng, nguồn gốc nguyên liệu hợp pháp và chất lượng sản phẩm. Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR), dự kiến chính thức áp dụng từ ngày 30/12/2026 đặt ra 3 yêu cầu cốt lõi đối với hàng hóa nhập khẩu, gồm không gây mất rừng, tuân thủ pháp luật quốc gia sản xuất và có đầy đủ dữ liệu phục vụ thẩm định, truy xuất nguồn gốc. Việc tuân thủ EUDR không chỉ giúp DN đáp ứng yêu cầu xuất khẩu sang châu Âu mà còn nâng cao khả năng thích ứng với các tiêu chuẩn quốc tế.
Nhằm hỗ trợ DN tháo gỡ khó khăn trong việc chứng minh nguồn gốc nguyên liệu, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã công bố Bản đồ ranh giới rừng năm 2020 phiên bản 1.0 vào ngày 20/10 vừa qua.
Hệ thống này được xây dựng trên cơ sở dữ liệu hiện trạng rừng, kết hợp ảnh viễn thám, bản đồ đối chiếu quốc tế và kết quả kiểm chứng thực địa. Dữ liệu được phân thành 3 nhóm: vùng xanh có thông tin thống nhất về hiện trạng rừng, vùng vàng chưa được xác định rõ ràng và vùng đỏ có sự sai khác cần tiếp tục rà soát. Nhưng trên thực tế, quá trình triển khai vẫn gặp khó khăn do dữ liệu đất đai, địa chính, diện tích rừng và vùng trồng còn phân tán tại nhiều cơ quan quản lý. Bên cạnh đó, DN quy mô nhỏ, hộ nông dân và chủ rừng còn hạn chế về năng lực quản lý dữ liệu, trình độ kỹ thuật và nguồn lực tài chính dành cho chi phí tuân thủ.
TS Trương Tất Đơ, Thư ký Tổ công tác EUDR lĩnh vực lâm nghiệp thuộc Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cho biết, các bản đồ toàn cầu mà nhà mua hàng quốc tế thường sử dụng có thể chưa phản ánh hoàn toàn chính xác một số mô hình nông lâm kết hợp, diện tích rừng nằm ngoài quy hoạch hoặc đặc thù hiện trạng rừng tại Việt Nam. DN có thể tra cứu tọa độ, đối chiếu thông tin lô đất, lô rừng và đánh giá nguy cơ không đáp ứng EUDR. Bên cạnh đó DN cần chủ động rà soát chuỗi cung ứng, đánh giá rủi ro, ưu tiên nguyên liệu hợp pháp, có chứng chỉ và truy xuất được nguồn gốc.
Theo nhận định của giới chuyên gia kinh tế, thay vì xem EUDR đơn thuần là một yêu cầu tuân thủ, DN cần coi việc minh bạch hóa chuỗi cung ứng là một phần trong chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh, đặc biệt tại các thị trường có tiêu chuẩn cao.
Tăng tốc cho mùa xuất khẩu 2027
Tại thị trường Hoa Kỳ, ông Trần Lâm Sơn - Phó Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Thiên Minh chia sẻ, thị trường nội thất Mỹ rất tiềm năng, nhưng lại đang phân hóa mạnh trong bối cảnh thị trường nhà ở tăng trưởng chậm và người tiêu dùng nhạy cảm với giá cả. Do vậy DN Việt cần xác định đúng phân khúc, đầu tư thiết kế và xây dựng thương hiệu riêng để nâng giá trị sản phẩm. Đồng quan điểm, ông Joseph Trần, Giám đốc điều hành Direct Source Vietnam cho rằng, nhà mua hàng quốc tế không chỉ tìm kiếm đơn vị sản xuất bàn ghế mà còn cần đối tác có khả năng phát triển sản phẩm, lựa chọn vật liệu phù hợp và đưa ra giải pháp cho không gian sống.
Từ góc độ nhà mua hàng Mỹ, nguyên Giám đốc điều hành SEA - Home Depot cho rằng, DN cần nhìn nhận các hoạt động kết nối giao thương theo hướng chuyên nghiệp hơn. Bởi khi đến gian hàng, nhà mua hàng không chỉ đánh giá mẫu mã sản phẩm mà còn xem xét năng lực của cả hệ thống phía sau, từ tính minh bạch của chuỗi cung ứng, vật liệu bền vững đến khả năng kiểm soát chất lượng và nắm bắt xu hướng thị trường. Vì vậy, DN Việt không nên chỉ dừng ở việc trưng bày sản phẩm, mà cần chủ động chứng minh sự am hiểu nhu cầu người tiêu dùng cuối cùng và đưa ra giải pháp giúp đối tác kiểm soát rủi ro trong chuỗi cung ứng.