Hà Nội bác phương án bỏ làn dừng khẩn cấp trên Vành đai 3 trên cao

Sở Xây dựng Hà Nội vừa có văn bản gửi Cục Cảnh sát giao thông về kiến nghị tổ chức lại giao thông trên đường Vành đai 3 trên cao. Theo đó, Cục Cảnh sát giao thông đề xuất kẻ lại vạch sơn, biển báo, phân làn, phân tuyến để tổ chức cho phương tiện lưu thông thành 3 làn mỗi chiều, không bố trí làn dừng xe khẩn cấp và hạ tốc độ khai thác nhằm bảo đảm đồng tốc trên toàn tuyến.

Sau khi phối hợp với Phòng Cảnh sát giao thông - Công an thành phố Hà Nội, đơn vị tư vấn và các cơ quan liên quan rà soát hiện trạng, Sở Xây dựng cho rằng, phương án trên chưa phù hợp với các quy chuẩn hiện hành và không khả thi.

Vành đai 3 trên cao đang quá tải nghiêm trọng

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, đường Vành đai 3 trên cao đoạn từ cầu Thanh Trì đến cầu Thăng Long được đầu tư theo tiêu chuẩn đường cao tốc đô thị, với quy mô 4 làn xe, tốc độ thiết kế 100 km/h.

Theo ông Trần Hữu Bảo - Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội, hiện nay, đoạn từ cầu Thanh Trì đến nút giao Mai Dịch và đoạn từ Công viên Hòa Bình đến cầu Thăng Long có tốc độ khai thác 80 km/h. Riêng đoạn từ nút giao Mai Dịch đến Công viên Hòa Bình có tốc độ khai thác 100 km/h.

Mỗi chiều đường được thiết kế gồm 2 làn xe ô tô và 1 làn dừng khẩn cấp. Bề rộng mặt cắt ngang mỗi chiều là 10,75 m, trong đó hai làn xe rộng 3,75 m/làn, làn dừng khẩn cấp rộng 2,5 m.

Một số vị trí nút giao có các lối lên xuống mặt cắt thay đổi: Nút giao Khuất Duy Tiến, Trần Duy Hưng mặt cắt rộng 9m gồm 2 làn rộng 3.75m; dải an toàn mỗi bên rộng 0.75m; đoạn này không có làn dừng khẩn cấp.

Tuy nhiên, theo ông Bảo lưu lượng phương tiện trên tuyến hiện thường xuyên đạt từ 100.000 đến hơn 120.000 lượt xe/ngày đêm, trong khi công suất thiết kế ban đầu chỉ khoảng 15.000 - 16.000 lượt xe/ngày đêm.

Ông Bảo đánh giá đây là nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng ùn tắc thường xuyên trên tuyến.

Ùn tắc không chỉ xảy ra trong các khung giờ cao điểm từ 7h - 9h và 17h - 19h30 mà có xu hướng kéo dài trong ngày, đặc biệt vào cuối tuần, dịp lễ, Tết hoặc khi trời mưa.

Các vị trí thường xuyên xảy ra ùn ứ nghiêm trọng là những nhánh ram lên xuống như nút giao Pháp Vân - Cầu Giẽ, Nguyễn Trãi - Khuất Duy Tiến, BigC Thăng Long - Trần Duy Hưng và khu vực thắt dòng qua cầu Thanh Trì", ông Bảo cho hay.

Trước kiến nghị của Cục Cảnh sát giao thông về việc tổ chức 3 làn xe mỗi chiều và bỏ làn dừng khẩn cấp, Sở Xây dựng đã đối chiếu với các quy chuẩn kỹ thuật hiện hành.

Theo QCVN 117:2024/BGTVT, chiều rộng làn xe chạy tối thiểu là 3,75 m đối với đường cấp 120, cấp 100 và tối thiểu 3,5 m đối với đường cấp 80 (gồm các đoạn được thiết kế với tốc độ 60 km/h)”.

Như vậy, đối chiếu các quy chuẩn hiện hành đối với đường cao tốc cũng như đường đô thị nói chung đồng thời giảm tốc độ khai thác xuống 60 km/h, thậm chí 50km/h thì bề rộng tối thiểu 01 làn xe ô tô là 3,5m và bề rộng dải an toàn tối thiểu 0,25m.

Trường hợp thực hiện theo đề xuất của Cục “phân làn, phân tuyến theo hướng tổ chức cho các phương tiện đi thành 3 làn mỗi chiều (không bố trí làn dừng xe khẩn cấp)” sẽ có các phương án phân chia lại mặt cắt như sau:

Ở phương án thứ nhất, mặt đường sẽ được chia thành các khoảng 0,4 m + 3,5 m + 3,5 m + 3,0 m + 0,35 m. Như vậy, một làn xe chỉ rộng 3 m.

Phương án thứ hai gồm 0,25 m + 3,5 m + 3,5 m + 3,25 m + 0,25 m, khiến một làn xe rộng 3,25 m.

Theo Sở Xây dựng, căn cứ các phân tích trên khi thực hiện các phương án điều chỉnh tổ chức giao thông cho các phương tiện ô tô đi thành 3 làn mỗi chiều sẽ có 1 làn xe ô tô rộng từ 3,0 m - 3,25 m và giảm tối đa bề rộng dải an toàn xuống dưới 0,5 m đều không đảm bảo tuân thủ theo các Quy chuẩn thiết kế đường ô tô hiện hành.

Bên cạnh đó, theo quy định của Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, việc áp dụng Quy chuẩn kỹ thuật là bắt buộc, do đó phương án phân chia lại thành 3 làn ô tô và bỏ làn dừng khẩn cấp là không phù hợp với các quy định và không khả thi.

Sở Xây dựng nhấn mạnh, việc áp dụng quy chuẩn kỹ thuật là bắt buộc. Vì vậy, phương án tổ chức 3 làn ô tô mỗi chiều và bỏ làn dừng khẩn cấp là không phù hợp và không khả thi.

Bỏ làn khẩn cấp có thể làm ùn tắc nghiêm trọng hơn

Không chỉ vướng quy chuẩn, lãnh đạo Sở Xây dựng còn cho rằng, việc bỏ làn dừng khẩn cấp trên Vành đai 3 trên cao có thể khiến tình trạng ùn tắc trở nên nghiêm trọng hơn khi xảy ra sự cố.

Bởi đây là tuyến đường có tính chất độc đạo. Khi phương tiện gặp sự cố trên đường, các xe phía sau không dễ dàng chuyển sang tuyến khác để tránh điểm ùn tắc.

Nếu không còn làn dừng khẩn cấp, chỉ một vụ va chạm, xe chết máy hoặc nổ lốp cũng có thể chiếm dụng một làn xe chạy, nhanh chóng hình thành "nút cổ chai".

Đáng chú ý, việc thiếu làn dừng khẩn cấp cũng gây khó khăn cho xe cứu hỏa, cứu thương và phương tiện cứu hộ khi cần tiếp cận hiện trường.

Lãnh đạo Sở Xây dựng cũng cảnh báo hiệu ứng "thắt cổ chai" tại những vị trí mặt cắt đường bị thu hẹp. Tại một số nút giao như Thanh Xuân, Trung Hòa và đường dẫn lên cầu Thăng Long, mặt cắt hiện chỉ còn khoảng 9 m và không có làn dừng khẩn cấp.

Ông Bảo đánh giá, nếu tổ chức 3 làn trên các đoạn rộng rồi phải chuyển xuống 2 làn tại những vị trí này, dòng phương tiện sẽ tiếp tục bị dồn lại, tạo thêm điểm nghẽn.

Thay vì bỏ làn dừng khẩn cấp, liên ngành Hà Nội đã triển khai một số giải pháp điều chỉnh tổ chức giao thông trên tuyến.

Tại các nút giao, vạch sơn liền đã được điều chỉnh thành vạch đứt trong phạm vi 100 m trước lối xuống và 100 m sau lối lên, tạo điều kiện cho phương tiện tách, nhập làn thuận lợi hơn.

Khi xảy ra ùn tắc, Phòng Cảnh sát giao thông - Công an thành phố Hà Nội chủ động điều tiết để phương tiện được phép sử dụng làn dừng khẩn cấp.

Ở khu vực đường phía dưới, thành phố cũng điều chỉnh tổ chức giao thông để tăng khả năng thoát xe tại các nhánh lên xuống. Trong đó, có việc cấm xe tải trên 10 tấn đi từ Quốc lộ 32, Đại lộ Thăng Long lên Vành đai 3 trên cao vào giờ cao điểm; tổ chức lại giao thông tại nút Khuất Duy Tiến - Nguyễn Trãi và Nghiêm Xuân Yêm - Nguyễn Hữu Thọ.

Về lâu dài, Hà Nội xác định việc đẩy nhanh tiến độ các tuyến Vành đai 3,5 và Vành đai 4 là giải pháp quan trọng để giảm tải cho Vành đai 3 trên cao.

Cùng với đó là tiến độ các dự án cầu qua sông Hồng như Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi, Thượng Cát nhằm tăng khả năng kết nối giao thông trên địa bàn thành phố.

Trong thời gian tới, Sở Xây dựng dự kiến ứng dụng giao thông thông minh, lắp đặt hệ thống biển báo điện tử VMS trên Vành đai 3 trên cao để cảnh báo phương tiện chủ động thay đổi lộ trình. Hệ thống này cũng có thể hỗ trợ cho phép phương tiện sử dụng làn dừng khẩn cấp khi tuyến xảy ra ùn tắc.

Hà Nội cũng sẽ nghiên cứu phương án điều tiết xe tải khi các tuyến Vành đai 3,5 và Vành đai 4 hoàn thành, qua đó từng bước giảm áp lực phương tiện trên Vành đai 3 trên cao.