Hà Nội chiếm gần một nửa số gấu nuôi nhốt cả nước
Sau hơn 20 năm triển khai nhiều giải pháp quản lý, thực thi pháp luật và cứu hộ, số lượng gấu bị nuôi nhốt lấy mật tại Việt Nam đã giảm 97%. Tuy nhiên, Hà Nội vẫn là địa bàn còn nhiều gấu nuôi nhốt nhất cả nước, đòi hỏi những giải pháp quyết liệt để hoàn tất chặng đường cuối cùng.
Sáng 23/9, Báo Nhân Dân phối hợp với Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) tổ chức tọa đàm “Chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu tại Hà Nội”, nhằm trao đổi về những điểm nghẽn và giải pháp đối với các trường hợp còn lại trong quá trình chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu lấy mật.
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Hoàng Nhật, Phó Trưởng Ban Nhân Dân điện tử (Báo Nhân Dân) cho biết hơn 20 năm qua, Việt Nam đã có nhiều nỗ lực nhằm chấm dứt tình trạng nuôi nhốt gấu lấy mật. Số lượng gấu bị nuôi nhốt giảm mạnh là kết quả của công tác quản lý nhà nước, thực thi pháp luật, bảo tồn thiên nhiên và sự thay đổi nhận thức của cộng đồng. Tuy nhiên, khi số lượng gấu còn lại giảm xuống mức thấp, quá trình này bước vào giai đoạn khó khăn hơn, đó là giải quyết dứt điểm những trường hợp còn tồn tại.
Theo ông Nguyễn Hoàng Nhật, đây không chỉ là câu chuyện về số lượng gấu mà còn liên quan đến trách nhiệm quản lý, sự phối hợp giữa các cấp, các ngành, chính quyền địa phương và các tổ chức bảo tồn; đồng thời đặt ra yêu cầu biến mục tiêu đã được xác định từ nhiều năm thành kết quả cụ thể trong thực tế.
“Hà Nội là một trong những địa bàn cần tiếp tục tập trung giải quyết vấn đề này, trong đó Phúc Thọ là địa bàn cần được quan tâm trong giai đoạn hiện nay”, ông Nguyễn Hoàng Nhật nhấn mạnh.
Chia sẻ về “Tiến trình chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu lấy mật 20 năm qua tại Việt Nam”, bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV), nhận định năm 2026 là một trong những dấu mốc quan trọng trong hành trình chấm dứt hoàn toàn hoạt động nuôi nhốt gấu lấy mật đã kéo dài hơn hai thập kỷ tại Việt Nam. Nếu năm 2005 cả nước ghi nhận hơn 4.300 cá thể gấu bị nuôi nhốt tại các cơ sở tư nhân, thì đến năm 2026, con số này đã giảm 97%, còn 129 cá thể tại 50 cơ sở trên toàn quốc. Đáng chú ý, 23 trong tổng số 34 tỉnh, thành phố đã không còn tình trạng nuôi nhốt gấu. Trong năm 2026, Đà Nẵng và Thái Nguyên là hai địa phương mới nhất hoàn thành mục tiêu này.
Những con số trên cho thấy hiệu quả của một quá trình dài với nhiều giải pháp được triển khai đồng thời, từ quản lý, giám sát đến cứu hộ và thay đổi nhận thức xã hội.
Dù số lượng gấu nuôi nhốt trên cả nước đã giảm mạnh, Hà Nội hiện vẫn là địa bàn tồn đọng lớn nhất. Theo bà Bùi Thị Hà, Hà Nội còn 64 cá thể gấu tại 17 cơ sở, chiếm khoảng 50% tổng số gấu nuôi nhốt trên toàn quốc. Riêng xã Phúc Thọ có 62 cá thể, tương đương gần 49% tổng số gấu nuôi nhốt của cả nước.
Đáng chú ý, số lượng cơ sở nuôi nhốt gấu tại Hà Nội gần như không thay đổi, vẫn duy trì ở mức 17 cơ sở từ năm 2024 đến nay.
Quá trình quản lý và từng bước chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu lấy mật tại Việt Nam được đẩy mạnh từ năm 2005, khi Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành Quyết định số 02/2005/QĐ-BNN về quản lý gấu nuôi nhốt, yêu cầu đăng ký, quản lý và gắn chip điện tử cho hơn 4.300 cá thể. Trong giai đoạn 2005-2006, chương trình đăng ký và gắn chip cho các cá thể gấu bị nuôi nhốt trên cả nước được hoàn thành.
Đến năm 2010, cả nước còn 3.843 cá thể gấu nuôi nhốt, trong đó Hà Nội có 685 cá thể. Năm 2015, các con số lần lượt giảm xuống còn 1.690 và 311 cá thể.
Năm 2020, cả nước còn 376 cá thể gấu nuôi nhốt, riêng Hà Nội có 175 cá thể, chiếm khoảng 46,5%. Đến năm 2026, tổng số gấu nuôi nhốt trên cả nước tiếp tục giảm mạnh xuống 129 cá thể, trong khi Hà Nội còn 64 cá thể, tương đương khoảng một nửa cả nước.
Nhìn nhận về chặng đường phía trước, bà Hà cho rằng phần việc còn lại tuy ngắn hơn về số lượng gấu so với hai thập kỷ trước, nhưng đòi hỏi quyết tâm cao hơn nhiều. Đại diện ENV cũng đặt kỳ vọng: “Nếu Hà Nội có thể chấm dứt tình trạng nuôi nhốt gấu thì tôi tin rằng không có lý do gì các địa phương khác có số lượng đó ít hơn không thể thực hiện được. Đây chính là động lực quan trọng”.
Theo bà, Hà Nội đang đứng trước cơ hội để hoàn tất phần việc cuối cùng này, và mục tiêu đưa Hà Nội trở thành địa phương không còn gấu nuôi nhốt hoàn toàn có thể trở thành hiện thực, nếu chính quyền, lực lượng thực thi pháp luật, các tổ chức bảo tồn, báo chí và cộng đồng cùng hành động theo một lộ trình rõ ràng.