Hà Nội dự kiến xây thêm gần 1.000 trường học

Ưu tiên quỹ đất, tăng trường học

Theo TS Nguyễn Tùng Lâm - Chủ tịch Hội Tâm lý Giáo dục Hà Nội, thành phố đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải mở rộng và nâng cấp hệ thống trường học nhằm đáp ứng tốc độ đô thị hóa nhanh và sự gia tăng dân số cơ học trong những năm gần đây. Dự thảo đang được Hà Nội lấy ý kiến nhận được sự hưởng ứng, quan tâm đặc biệt của người dân Thủ đô, trong đó kỳ vọng về việc xây mới trường lớp, nhằm giải quyết tình trạng quá tải diễn ra nhiều năm qua cũng như nâng cao chất lượng giáo dục và bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục công bằng cho người dân.

Theo đó, để đảm bảo đủ chỗ học, từ năm 2031 đến 2045, thành phố cần thêm 986 trường. Trong đó, cấp mầm non cần nhiều nhất với 441 trường, tiếp đó là tiểu học (288 trường), THCS (166 trường) và THPT (91 trường). Thành phố cho biết sẽ bố trí quỹ đất xây trường, ưu tiên dành 5% quỹ đất phục vụ công cộng của các phường và đất chưa khai thác để xây trường học, tận dụng đất cải tạo chung cư cũ hoặc sau khi di dời trụ sở các cơ quan... Đồng thời, các doanh nghiệp, chủ đầu tư được khuyến khích và tạo điều kiện thành lập trường tư thục.

Với những trường hiện có, tùy tình trạng cụ thể, thành phố sẽ nghiên cứu cho phép nâng tầng, tăng mật độ xây dựng, ưu tiên ở các phường nội thành như Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Đống Đa, Cầu Giấy, Thanh Xuân, Hoàng Mai.

Theo TS Nguyễn Thị Thu Anh - thành viên Hội đồng quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực, việc thiếu trường lớp không chỉ gây áp lực về mặt tâm lý mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục khi sĩ số lớp học một số trường thường xuyên ở mức 50 - 60 học sinh/lớp.

Trước đó, năm 2023, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội từng đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép Hà Nội hưởng cơ chế đặc thù trong tuyển sinh lớp 10 ở các trường công lập thuộc 12 quận và một số huyện giáp ranh nội thành, do tình trạng quá tải trường lớp. Cụ thể, các địa bàn này được tăng 10% số lớp, tức từ 45 lên 50 lớp một trường; tăng 10% số học sinh một lớp, từ 45 lên 50. Tuy nhiên, khi tăng số lượng học sinh/lớp, nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo nên sau đó đề xuất này không được thông qua.

Không chỉ đủ chỗ học mà còn phải nâng chất lượng

Việc quy hoạch bổ sung trường học theo nguyên tắc “đủ cấp học tại chỗ” sẽ góp phần giải quyết căn bản vấn đề này. Khi mỗi xã, phường hoặc khu đô thị đều có trường mầm non, tiểu học và THCS, học sinh có thể học tập gần nơi cư trú, giảm áp lực giao thông và bảo đảm an toàn. Đồng thời, quy định về mật độ trường THPT theo quy mô dân số cũng giúp phân bổ hợp lý nguồn lực, tránh tình trạng dồn ép học sinh vào một số trường “điểm” và giảm áp lực cho kỳ thi vào lớp 10 THPT công lập hàng năm.

Đáng chú ý, việc xây dựng thêm trường học không chỉ là bài toán về số lượng mà còn gắn liền với yêu cầu nâng cao chất lượng. Theo các chuyên gia, các trường mới cần được đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học hiện đại, không gian học tập thân thiện và an toàn. Bên cạnh đó, việc bố trí đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, mạnh về chuyên môn cũng là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả của chính sách này.

Một điểm quan trọng khác là công tác quy hoạch cần đi trước một bước. Việc dành quỹ đất cho giáo dục trong các dự án đô thị mới phải được thực hiện nghiêm túc ngay từ khâu phê duyệt quy hoạch. Thực tế cho thấy, nhiều khu đô thị đã hoàn thiện nhà ở nhưng lại thiếu trường học do không bố trí đủ quỹ đất từ đầu, dẫn đến khó khăn trong việc bổ sung sau này. Vì vậy, việc gắn trách nhiệm của chủ đầu tư với phát triển hạ tầng giáo dục là hết sức cần thiết.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội Trần Thế Cương thông tin, thành phố đang rà soát mạng lưới trường học đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Những dự án “treo”, những khu đất bỏ hoang sau khi di dời nhà máy, xí nghiệp ô nhiễm ra khỏi nội đô sẽ được ưu tiên hàng đầu để xây dựng trường học công lập. Khi các quỹ đất được khai thác hiệu quả và ưu tiên cho giáo dục, áp lực tuyển sinh đầu cấp sẽ từng bước được giảm tải, góp phần bảo đảm quyền học tập của học sinh ngay tại nơi cư trú.