Hà Nội gấp rút hoàn thiện 4 trạm cân tự động, siết xe quá tải bằng công nghệ

Thi công giữa tuyến đường có lưu lượng xe lớn

Những ngày đầu tháng 9, tại khu vực đầu phía Bắc cầu Thăng Long, công trường xây dựng trạm cân kiểm soát tải trọng xe đang được các đơn vị khẩn trương triển khai. Máy móc, nhân công được huy động giữa dòng phương tiện lưu thông liên tục trên tuyến huyết mạch.

Đây là một trong 4 vị trí Hà Nội đầu tư hệ thống cân tự động nhằm tăng cường kiểm soát xe quá tải trên các tuyến giao thông trọng điểm.

Theo ghi nhận của PV Báo Đại đoàn kết, tại khu vực cầu Thăng Long, các hạng mục phục vụ trạm cân đang được triển khai đồng thời với yêu cầu duy trì giao thông bình thường trên tuyến.

Dự án được thiết kế theo mô hình cân động, cho phép ghi nhận tải trọng phương tiện ngay khi xe di chuyển qua khu vực kiểm soát. Hệ thống gồm thiết bị cân động, camera giám sát, camera nhận diện biển số, phần mềm xử lý dữ liệu, máy chủ, thiết bị lưu trữ và truyền dẫn, nguồn điện chính và dự phòng cùng hệ thống báo hiệu giao thông.

Bốn vị trí được lựa chọn gồm đầu phía Bắc cầu Thăng Long và các nhánh lên, xuống đường dẫn cầu; nút giao Nguyễn Khoái - Lĩnh Nam; Km41+00 Quốc lộ 32 và Km4+800 Quốc lộ 21.

Đây đều là những hướng giao thông có lưu lượng phương tiện lớn, trong đó cầu Thăng Long giữ vai trò cửa ngõ kết nối Hà Nội với các tỉnh, thành phía Bắc; Quốc lộ 32 và Quốc lộ 21 là các trục vận tải quan trọng ở phía Tây; còn Nguyễn Khoái - Lĩnh Nam nằm trên hướng giao thông phía Nam, Đông Nam Thủ đô.

Tại cầu Thăng Long, việc thi công gặp không ít khó khăn do phương tiện lưu thông với mật độ cao.

Ông Nguyễn Quý Trung, Phó Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng Vạn Cát, cho biết lưu lượng phương tiện tại khu vực này rất lớn, gần như liên tục cả ngày lẫn đêm.

Để bảo đảm tiến độ, nhà thầu đang tăng cường máy móc, nhân lực, đồng thời tổ chức thi công phù hợp nhằm hạn chế ảnh hưởng đến giao thông. Công trường cũng thường xuyên được tưới nước để giảm bụi, bảo đảm vệ sinh môi trường.

Theo kế hoạch, phần thảm mặt đường tại khu vực trạm cân cầu Thăng Long phấn đấu hoàn thành trước ngày 15/9, sau đó chuyển sang lắp đặt thiết bị. Toàn bộ dự án dự kiến được bàn giao vào ngày 31/12/2026.

Trong quá trình thi công, lực lượng hướng dẫn giao thông được bố trí tại công trường, hệ thống rào chắn được tổ chức phù hợp nhằm bảo đảm an toàn cho cả công nhân và người điều khiển phương tiện.

Chuyển từ dừng xe cân thủ công sang giám sát tự động

Theo đại diện Ban Duy tu các công trình hạ tầng giao thông Hà Nội, tiến độ tại cả 4 vị trí đang được tập trung đẩy nhanh.

Đến nay, trạm cân trên Quốc lộ 21 đã hoàn thành. Tại Quốc lộ 32, các đơn vị đang lắp đặt những thiết bị cuối cùng. Hai vị trí còn lại tiếp tục được thi công để bảo đảm mục tiêu hoàn thành toàn bộ dự án trước cuối năm.

Điểm đáng chú ý nhất của dự án nằm ở phương thức kiểm soát tải trọng. Nếu với cách làm truyền thống, lực lượng chức năng phải tổ chức dừng phương tiện, hướng dẫn xe vào bàn cân và kiểm tra trực tiếp, thì hệ thống mới có thể ghi nhận phương tiện ngay trong quá trình lưu thông.

Khi xe đi qua khu vực cân, thiết bị cân động sẽ ghi nhận dữ liệu tải trọng. Đồng thời, camera nhận diện biển số xác định phương tiện. Các thông tin sau đó được phần mềm xử lý, lưu trữ và truyền về hệ thống quản lý.

Cách làm này giúp việc giám sát tải trọng diễn ra thường xuyên hơn, giảm sự phụ thuộc vào nhân lực tổ chức dừng xe và hạn chế tình trạng phương tiện chỉ chấp hành khi có lực lượng chức năng kiểm tra trực tiếp.

Đặc biệt, dữ liệu từ hệ thống sau khi hoàn thành sẽ được chia sẻ với lực lượng Cảnh sát giao thông để phục vụ kiểm tra, xử lý vi phạm theo quy định.

Không chỉ hướng tới việc xử lý xe quá tải, hệ thống được kỳ vọng tạo sức răn đe đối với các doanh nghiệp vận tải và lái xe. Khi phương tiện có thể được ghi nhận tải trọng tự động tại các trục giao thông trọng yếu, việc chấp hành quy định sẽ phải được thực hiện thường xuyên thay vì phụ thuộc vào những đợt kiểm tra cao điểm.

Xe quá tải từ lâu là một trong những yếu tố làm gia tăng áp lực lên kết cấu hạ tầng giao thông. Việc phương tiện chở vượt tải trọng cho phép có thể khiến mặt đường nhanh xuống cấp, phát sinh hằn lún, nứt vỡ, đồng thời ảnh hưởng đến tuổi thọ khai thác của cầu và các công trình giao thông.

Do đó, việc đầu tư hệ thống cân tự động được xem là giải pháp vừa phục vụ xử lý vi phạm, vừa bảo vệ nguồn lực đầu tư cho hạ tầng.

Khi xe quá tải được phát hiện và kiểm soát hiệu quả hơn, áp lực lên mặt đường, cầu và các công trình trên tuyến cũng được giảm bớt, qua đó góp phần hạn chế chi phí sửa chữa, duy tu về lâu dài.

Sau khi hoàn thành, Ban Duy tu các công trình hạ tầng giao thông Hà Nội sẽ tiếp nhận hệ thống để quản lý, duy tu, bảo dưỡng, bảo đảm thiết bị hoạt động ổn định.

Việc bố trí 4 trạm cân tại các hướng giao thông quan trọng cũng bước đầu hình thành mạng lưới giám sát tải trọng bằng công nghệ tại các cửa ngõ và trục vận tải lớn của Thủ đô.

Cùng với hệ thống camera giám sát giao thông đang được mở rộng, dữ liệu từ các trạm cân sẽ bổ sung thêm một lớp thông tin phục vụ quản lý phương tiện, phát hiện và xử lý vi phạm.

Nếu hoàn thành đúng kế hoạch trước ngày 31/12/2026, Hà Nội sẽ có thêm một công cụ công nghệ để kiểm soát xe quá tải theo hướng giám sát liên tục thay vì chỉ kiểm tra theo từng thời điểm, qua đó góp phần bảo đảm an toàn giao thông và kéo dài tuổi thọ hệ thống hạ tầng.