Hà Nội – Khánh Hòa: Trao đổi kinh nghiệm trong giám sát, phản biện xã hội

Chủ trì hội nghị có bà Bùi Huyền Mai, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội và bà Trần Thu Mai, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Khánh Hòa, Trưởng đoàn công tác.

Phát biểu tại hội nghị, bà Bùi Huyền Mai, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội cho biết, việc trao đổi kinh nghiệm giữa Mặt trận hai địa phương là dịp để chia sẻ cách làm, mô hình hoạt động, nhất là trong bối cảnh các địa phương đang vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Muốn nâng cao vị thế của Mặt trận, một trong những nhiệm vụ quan trọng là phải phát huy hiệu quả vai trò giám sát, phản biện xã hội. Bản chất của công tác này là giám sát của nhân dân, vì vậy Mặt trận cần thực sự dựa vào ý kiến, tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân để lựa chọn nội dung giám sát.

Từ thực tiễn hoạt động, MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội không triển khai giám sát theo hướng dàn trải mà tập trung vào những vấn đề nhân dân quan tâm, có tác động trực tiếp đến đời sống xã hội. Trong năm 2026, thành phố tập trung giám sát, phản biện một số nhóm vấn đề như cải cách hành chính, chuyển đổi số; bảo vệ môi trường tại các làng nghề và công tác giải phóng mặt bằng.

Đáng chú ý, trước khi tiến hành giám sát, Mặt trận Thành phố chú trọng thu thập ý kiến nhân dân, nắm tình hình tại địa bàn; đồng thời tham vấn chuyên gia, nhà khoa học về những nội dung cần đánh giá, so sánh. Trên cơ sở tổng hợp thông tin, MTTQ xây dựng báo cáo, xác định những vấn đề cần tập trung làm rõ và lựa chọn phương thức giám sát phù hợp.

Trong điều kiện vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, MTTQ thành phố Hà Nội tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, từng bước hình thành phương thức quản trị hiện đại, lấy người dân làm trung tâm.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Hà Nội có 126 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 51 phường và 75 xã; số thôn, tổ dân phố giảm từ 5.467 xuống còn 2.755 đơn vị. Cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội được kiện toàn với 10 ban, 256 cán bộ, công chức, người lao động; tiếp nhận thêm nhiệm vụ dân vận với 14 cán bộ, công chức, người lao động; quản lý 12 đơn vị sự nghiệp công lập, đơn vị kinh tế trực thuộc và có 22 tổ chức thành viên.

Hằng năm, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố chủ trì hiệp thương với các tổ chức chính trị - xã hội, báo cáo Thành ủy và ban hành chương trình giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền. Sau ngày 1/7/2025, MTTQ Thành phố chủ động lựa chọn những vấn đề thiết thực, tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân để đưa vào chương trình giám sát.

Trong công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, MTTQ Thành phố thành lập 8 đoàn giám sát, triển khai qua 3 đợt, từ hiệp thương, vận động bầu cử, chuẩn bị bầu cử đến tổ chức ngày bầu cử. Đối với giám sát chuyên đề, đến ngày 31/8/2026, MTTQ Thành phố đã chủ trì 5 nội dung, tập trung vào việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; thu gom, xử lý rác thải, nước thải và bảo vệ môi trường; chương trình mục tiêu quốc gia vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với trách nhiệm người đứng đầu; chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ trong giải quyết thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công.

Trao đổi tại hội nghị, ông Phạm Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, giới thiệu về tình hình kinh tế - xã hội, tốc độ đô thị hóa và một số nhiệm vụ phát triển lớn của Thủ đô, đồng thời thông tin về tổ chức, hoạt động của Mặt trận sau sắp xếp. Hiện nay, Mặt trận cũng đã tập trung kiện toàn Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, hướng dẫn các xã, phường đưa các tổ chức này đi vào hoạt động. Công tác phản biện xã hội được triển khai đối với những dự thảo nghị quyết, chính sách liên quan trực tiếp đến đời sống nhân dân và hoạt động của các tổ chức trên địa bàn.

Cùng với đó, chuyển đổi số được MTTQ Hà Nội xác định là giải pháp quan trọng để đổi mới phương thức điều hành. Thành phố từng bước chuyển từ phương thức quản lý, theo dõi trên hồ sơ giấy sang đánh giá tiến độ, kết quả công việc trên môi trường số và từng bước thực hiện đánh giá cán bộ trên hệ thống điện tử.

Về phía tỉnh Khánh Hòa, bà Trần Thu Mai, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh cho biết, công tác giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận tỉnh còn gặp một số khó khăn, nhất là về kinh phí và đối tượng giám sát. Đối với chuyển đổi số, tỉnh mới bước đầu triển khai trên hệ thống của MTTQ Trung ương và đang xây dựng kế hoạch để đẩy mạnh chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh.

Chia sẻ kinh nghiệm của địa phương trong lựa chọn nội dung giám sát, phản biện, bà Trần Thu Mai cho biết, MTTQ Việt Nam tỉnh Khánh Hòa đang tập trung vào những vấn đề trọng tâm, liên quan đến an sinh xã hội và những nội dung tác động trực tiếp đến đời sống nhân dân; chủ động phát hiện những vấn đề chưa phù hợp để kiến nghị điều chỉnh.

Mặt trận tỉnh Khánh Hòa cũng chú trọng mời chuyên gia, nhà khoa học tham gia các hội đồng tư vấn, qua đó nâng cao tính chuyên nghiệp, chất lượng và chiều sâu của hoạt động giám sát, phản biện xã hội.

Trong khuôn khổ hội nghị, hai bên cũng trao đổi kinh nghiệm về công tác dân tộc, tôn giáo, hoạt động của các hội quần chúng được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ cũng như kinh nghiệm tập hợp ý kiến, kiến nghị của nhân dân để phản ánh tới Đảng, Nhà nước, góp phần xây dựng và hoàn thiện các chủ trương, chính sách phù hợp với thực tiễn.

Qua trao đổi, Mặt trận hai địa phương cũng thống nhất tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm, cách làm hiệu quả trong công tác giám sát, phản biện xã hội, góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền và chuyển đổi số để từng bước nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Mặt trận, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.