Hà Nội tăng tốc chuyển đổi taxi điện: Chiến lược tiết kiệm năng lượng và an ninh quốc gia

Phát triển xe điện

Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được xác định là một trong những giải pháp quan trọng hàng đầu nhằm giảm thiểu rủi ro về nguồn cung năng lượng, giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế, đồng thời góp phần bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia và phát triển bền vững với các mục tiêu cụ thể như đến năm 2030 giảm tiêu hao năng lượng tính trên đơn vị GDP ở mức 1 - 1,5%/năm; phấn đấu đạt tỷ lệ tiết kiệm điện tối thiểu đạt 3%/năm đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm; phấn đấu giảm điện năng dùng cho truyền tải và phân phối trên toàn hệ thống đạt 5,8% vào năm 2030; 100% cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm thực hiện kiểm toán năng lượng định kỳ; 100% cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm áp dụng hệ thống quản lý năng lượng; tối thiểu 50% phương tiện công cộng tại các thành phố chuyển sang dùng xe điện.

TP Hà Nội đã đưa ra lộ trình trước năm 2030 phải chuyển đổi hoàn toàn các xe taxi chạy xăng, dầu sang xe sử dụng điện, năng lượng xanh. Để hiện thực hóa mục tiêu này, các DN taxi cũng cần các cơ chế, chính sách hỗ trợ chuyển đổi, phương án đầu tư trạm sạc.

Kế hoạch chuyển đổi phương tiện taxi sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng điện, năng lượng xanh trên địa bàn TP Hà Nội đã được ban hành. Theo đó, Hà Nội đặt mục tiêu cụ thể, lộ trình chậm nhất đến năm 2030, hoàn thành chuyển đổi toàn bộ xe taxi chạy xăng, dầu sang xe taxi sử dụng điện, năng lượng xanh trên địa bàn thành phố.

Căn cứ hiện trạng các đơn vị, phương tiện kinh doanh vận tải hành khách bằng xe taxi và ý kiến của các đơn vị về lộ trình chuyển đổi, năm 2026, lượng phương tiện taxi chuyển đổi đạt 63-64%; năm 2027 đạt 68-70%; năm 2028 đạt 74-77%; năm 2029 đạt 88-96%; năm 2030 đạt 100%.

Sau năm 2030, TP Hà Nội tập trung hoàn thiện và duy trì các điều kiện khai thác ổn định đối với xe taxi sử dụng điện, năng lượng xanh, trong đó ưu tiên nâng cao khả năng tiếp cận hạ tầng sạc, điểm dừng, đỗ và tổ chức giao thông phù hợp với đặc thù vận hành của phương tiện sử dụng điện, năng lượng xanh.

Hà Nội sẽ xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích, hỗ trợ DN kinh doanh vận tải taxi chủ động chuyển đổi phương tiện, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, DN và người dân.

Kế hoạch của UBND TP Hà Nội cũng yêu cầu việc chuyển đổi cần có lộ trình khả thi, nhất quán, phù hợp với điều kiện thực tiễn, khả năng tài chính của DN và điều kiện hạ tầng của thành phố; bảo đảm tính đồng bộ giữa phương tiện và hạ tầng cung cấp năng lượng, hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh vận tải hành khách bằng xe taxi…

Về các nhiệm vụ, giải pháp, UBND TP Hà Nội sẽ xây dựng và trình HĐND Thành phố ban hành Nghị quyết quy định một số chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ sử dụng năng lượng sạch và một số biện pháp hạn chế sử dụng phương tiện giao thông đường bộ phát thải gây ô nhiễm môi trường trên địa bàn thành phố.

Cụ thể gồm: Hỗ trợ vốn vay và lãi suất; Ưu đãi phí, lệ phí đăng ký phương tiện; Hỗ trợ hạ tầng và vận hành; Ưu đãi cho đơn vị đầu tư hạ tầng trạm sạc công cộng…

Đặc biệt, kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét kéo dài chính sách ưu đãi lệ phí trước bạ (miễn 100%) đối với ô tô sử dụng điện, năng lượng xanh, đặc biệt cho phương tiện của DN kinh doanh vận tải hành khách bằng xe taxi.

Ngoài ra, ưu tiên phát triển hạ tầng sạc tại khu vực đô thị trung tâm, tuyến vành đai, sân bay, nhà ga, bến xe và các đầu mối giao thông quan trọng; khuyến khích tận dụng bãi đỗ xe công cộng và trạm xăng dầu hiện hữu để bố trí trạm, trụ sạc điện...

Trong năm nay, Hà Nội sẽ có thêm khoảng 950-1.154 xe chuyển đổi

Theo thống kê của Sở Xây dựng, tính đến đầu năm 2026, trên địa bàn thành phố có 8.743 xe taxi sử dụng điện. Trong năm nay, Hà Nội sẽ có thêm từ 950-1.154 xe chuyển đổi, nâng tổng số phương tiện taxi chuyển sang sử dụng năng lượng sạch là từ 9.693-9.897 xe, đạt tỷ lệ 63-64% tổng số taxi đang hoạt động trên địa bàn thành phố theo đúng như kế hoạch chuyển đổi mà thành phố đã đề ra.

Theo ông Nguyễn Công Hùng- Chủ tịch Hiệp hội Taxi Hà Nội, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam đánh giá chủ trương của thành phố Hà Nội chuyển đổi taxi sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng điện, năng lượng xanh là rất cần thiết với mục tiêu hướng tới giảm thiểu ô nhiễm môi trường, đảm bảo sức khỏe cộng đồng.

Tuy nhiên, ông Hùng thừa nhận, taxi là ngành có biên lợi nhuận mỏng, vòng quay vốn chậm, nên cần có các hình thức hỗ trợ DN trong quá trình chuyển đổi.

Theo ông Hùng, sau khi Hà Nội lập vùng phát thải, giá trị thanh lý xe càng thấp và không có người mua, phải đẩy đi các tỉnh và ảnh hưởng báo cáo tài chính rất xấu của DN và các ngân hàng tiến hành thu hạn mức cho vay dẫn đến các hãng taxi khi thực hiện chuyển đổi xe điện sẽ gặp rất nhiều khó khăn, áp lực tài chính.

Ông Hùng cho biết thêm, nếu đầu tư xe xăng, dầu khoảng 500 triệu đồng phải sau 5-7 năm giá trị khấu hao sẽ quy đổi được ra số tiền nhưng với xe điện thì chưa xác định được do đây là sản phẩm mới.

“Sau 5 năm, xe điện phải thay hệ thống pin, ngốn ít nhất 140-150 triệu và lúc đó phương tiện liệu có bán được 150 triệu đồng không? chưa tính đến các linh phụ kiện lắp ráp phải thay thế, chi phí sửa chữa, bảo dưỡng. Pin cũ của xe mang đi đâu để xử lý, chưa cơ quan nào chịu trách nhiệm, ai thu gom hay DN phải chịu?” - ông Hùng nêu vấn đề.

Khẳng định hiện nay các DN đang làm tính khả thi dự án chuyển đổi xe để vay tiền với Quỹ Đầu tư phát triển TP Hà Nội, ông Hùng cũng chỉ ra khó khăn khi các đơn vị taxi đang gặp vướng mắc không có tài sản đảm bảo thì quỹ chỉ cho vay tối đa 40% với lãi suất 4,98%/năm. DN taxi muốn vay nhiều hơn phải có ngân hàng đứng ra bảo lãnh tín dụng với quỹ này.

Từ đó, ông kiến nghị cho các DN taxi vay tài sản và thế chấp chính bằng xe điện để tái đầu tư phương tiện; miễn lệ phí chuyển đổi biển số cũ sang xe mới; miễn thuế thu nhập DN trong 3 năm; khoanh nợ bảo hiểm, thuế nợ cũ và cho phép nộp dần.

Mới đây, ông Phạm Văn Quân - Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công thương), đề xuất nhiều giải pháp để phát triển xe điện như: Ưu tiên sử dụng xe xanh trong khu vực công để tạo hiệu ứng lan tỏa; tập trung vào các lĩnh vực tiêu thụ lớn như vận tải đô thị, xe buýt với chính sách khuyến khích phù hợp; thúc đẩy tín dụng xanh với lãi suất thấp hơn 2-3% so với thị trường.

Đặc biệt, ông Quân cho rằng cần xây dựng tiêu chuẩn, hướng dẫn sử dụng và bố trí hạ tầng sạc tại khu chung cư, khu dân cư để đảm bảo an toàn. Công tác đào tạo nguồn nhân lực cũng cần được đẩy mạnh, với việc cập nhật chương trình giảng dạy và đào tạo đội ngũ giảng viên.