Hà Nội thí điểm vùng phát thải thấp từ 1/7: Cấm nhiều phương tiện, miễn phí vé xe buýt trong Vành đai 1

Hạn chế nhiều phương tiện tại khu vực Vành đai 1

Theo thông báo của Sở Xây dựng Hà Nội, việc thí điểm được triển khai từ ngày 1/7 đến hết ngày 31/12/2026, nhằm từng bước thực hiện Đề án "Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, thành phố Hà Nội" đã được HĐND và UBND thành phố phê duyệt.

Đây được xem là bước đi đầu tiên trong lộ trình hạn chế phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch tại khu vực nội đô, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang các loại hình giao thông xanh, góp phần cải thiện chất lượng không khí và giảm ùn tắc giao thông.

Theo phương án tổ chức giao thông, Hà Nội chia khu vực thí điểm thành hai vùng với các biện pháp quản lý khác nhau.

Đối với khu vực 1, phạm vi áp dụng là toàn bộ không gian phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm, khu phố cổ Hà Nội và chợ đêm Hoàn Kiếm. Ranh giới khu vực được bao quanh bởi các tuyến phố Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ và Ngô Quyền.

Trong khung giờ từ 19h đến 24h các ngày thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật, tất cả xe mô tô, xe gắn máy và ô tô các loại sẽ bị cấm lưu thông trong khu vực, ngoại trừ các phương tiện thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an.

Theo Sở Xây dựng, phương án này tiếp tục duy trì mô hình phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm và khu phố cổ đang được triển khai nhiều năm qua.

Đối với khu vực 2, phạm vi áp dụng mở rộng ra khu vực phố cổ và vùng phụ cận hồ Hoàn Kiếm, giới hạn bởi các tuyến Tràng Thi, Thợ Nhuộm, Hàng Bông, Phùng Hưng, Phan Đình Phùng, Hàng Đậu, Trần Nhật Duật, Trần Quang Khải, Tràng Tiền và Hàng Khay.

Tại khu vực này, Hà Nội bắt đầu áp dụng các biện pháp hạn chế đối với phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Cụ thể, xe ô tô chở khách trên 16 chỗ (trừ xe buýt và xe đưa đón học sinh) sẽ không được hoạt động trong hai khung giờ cao điểm từ 6h đến 9h và từ 16h đến 19h30 hằng ngày.

Các phương tiện này đồng thời cũng bị cấm dừng, đỗ trên các tuyến đường bao quanh khu vực trong cùng khung thời gian nhằm hạn chế tình trạng ùn tắc giao thông.

Đối với xe tải sử dụng nhiên liệu hóa thạch (trừ các phương tiện thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an) việc lưu thông tiếp tục thực hiện theo các quy định hiện hành của UBND TP Hà Nội về quản lý hoạt động phương tiện giao thông đường bộ.

Để giảm ảnh hưởng đến hoạt động vận tải hành khách, thành phố bố trí 4 điểm trung chuyển (bằng vạch sơn, biển báo) để xe trên 16 chỗ dừng đón, trả khách trong thời gian bị hạn chế lưu thông.

Các điểm trung chuyển được bố trí trên phố Bà Triệu (đoạn từ Hàng Khay đến Hai Bà Trưng), phố Trần Nhật Duật (đoạn từ Cao Thắng đến Ô Quan Chưởng), phố Trần Quang Khải (đoạn từ Hàng Mắm đến Hàng Thùng) và phố Trần Khánh Dư (đoạn trước Bảo tàng Lịch sử).

Theo Sở Xây dựng, việc bố trí các điểm trung chuyển giúp xe khách vẫn có thể phục vụ hành khách nhưng hạn chế đi sâu vào khu vực trung tâm, giảm áp lực giao thông trong giờ cao điểm.

Miễn phí vé xe buýt trong Vành đai 1

Một trong những chính sách đáng chú ý nhất trong giai đoạn thí điểm là miễn toàn bộ tiền vé đối với các tuyến xe buýt được ngân sách thành phố trợ giá khi hành khách di chuyển trong phạm vi Vành đai 1.

Chính sách được áp dụng từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 30/6/2027, không bao gồm các tuyến xe buýt kinh doanh và xe buýt du lịch.

Theo thống kê của Sở Xây dựng, hiện có 45 tuyến và nhánh tuyến xe buýt hoạt động trong khu vực Vành đai 1. Trong đó có 29 tuyến có điểm đầu hoặc điểm cuối nằm trong khu vực, còn 16 tuyến có lộ trình đi qua.

Trung tâm Quản lý và điều hành giao thông thành phố sẽ tiếp tục rà soát, điều chỉnh lộ trình các tuyến xe buýt phù hợp với phương án phân luồng mới, đồng thời triển khai hệ thống vé điện tử liên thông để tạo thuận lợi cho người dân sử dụng phương tiện công cộng.

Song song với việc hạn chế phương tiện lưu thông, Hà Nội cũng chuẩn bị hệ thống hạ tầng phục vụ người dân khi chuyển đổi sang sử dụng giao thông công cộng.

Đến ngày 25/6, Sở Xây dựng đã phối hợp với UBND các phường liên quan rà soát và bố trí 220 bãi, điểm trông giữ phương tiện tại khu vực thí điểm.

Các điểm gửi xe được phân bố trên địa bàn các phường Hoàn Kiếm, Cửa Nam và Ba Đình với nhiều loại hình như bãi đỗ ô tô, điểm gửi xe máy, xe đạp và các khu vực trông giữ tạm thời trên hè phố, lòng đường theo quy hoạch.

Việc bố trí số lượng lớn điểm gửi xe nhằm tạo điều kiện để người dân gửi phương tiện cá nhân bên ngoài khu vực hạn chế, sau đó tiếp tục di chuyển bằng xe buýt hoặc các phương tiện giao thông xanh.

Để tăng khả năng kết nối giữa các loại hình giao thông, Hà Nội tiếp tục mở rộng hệ thống xe đạp công cộng. Đến ngày 30/6, thành phố đã bố trí 44 trạm xe đạp công cộng với 456 xe trên địa bàn hai phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam.

Các trạm được đặt tại nhiều vị trí thuận tiện như khu vực ga Hà Nội, hồ Hoàn Kiếm, phố Phùng Hưng, Hàng Trống, Lý Thái Tổ, Quán Sứ, Trần Hưng Đạo, Nguyễn Du, Hàn Thuyên, Lê Thánh Tông, Hàng Da... giúp người dân dễ dàng kết nối từ xe buýt, đường sắt đô thị hoặc các bãi gửi xe vào khu vực trung tâm.

Bên cạnh các điểm gửi xe hiện có, Sở Xây dựng cũng khảo sát và dự kiến bố trí 10 bãi đỗ xe trung chuyển (Park and Ride) tại nhiều cửa ngõ vào khu vực Vành đai 1. Các vị trí gồm khu vực đối diện 92 Yên Phụ, hè phố Trần Khát Chân, điểm trung chuyển Cầu Giấy, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, nhà máy nước Yên Phụ, khu vực Công viên Thủ Lệ, đường Bưởi, trường đội Lê Duẩn - Cầu Giấy và Trần Khát Chân.

Để phương án thí điểm được triển khai hiệu quả, Sở Xây dựng giao các đơn vị trực thuộc phối hợp chặt chẽ với Công an TP Hà Nội và UBND các phường liên quan tổ chức phân luồng, hướng dẫn giao thông, điều chỉnh hệ thống biển báo, sơn kẻ đường và tối ưu chu kỳ đèn tín hiệu.

Lực lượng chức năng sẽ tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi dừng đỗ trái phép, lấn chiếm lòng đường, vỉa hè gây cản trở giao thông, đồng thời thường xuyên theo dõi tình hình để kịp thời điều chỉnh nếu phát sinh bất cập.

Công an thành phố cũng được giao rà soát, bổ sung hệ thống camera giám sát tại các nút giao và điểm trung chuyển nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm soát giao thông và giảm nhu cầu bố trí lực lượng trực tiếp.

Ngoài ra, các địa phương sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn người dân nắm bắt các quy định về lộ trình cấm, hạn chế phương tiện, cũng như khuyến khích chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch và tăng cường sử dụng giao thông công cộng.

Việc triển khai thí điểm vùng phát thải thấp được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi giao thông theo hướng xanh và bền vững tại Hà Nội. Sau thời gian thí điểm, thành phố sẽ đánh giá hiệu quả thực tế, rà soát những bất cập phát sinh để hoàn thiện phương án trước khi xem xét mở rộng phạm vi áp dụng trong những giai đoạn tiếp theo.