Hạ tầng phía Nam: Triển khai nhiều dự án trọng điểm

Nằm cách khu đô thị Phú Mỹ Hưng sầm uất (khu vực quận 7 cũ) chỉ vài cây số nhưng hàng trăm năm qua, người dân khu vực Cần Giờ (các xã Cần Giờ, Bình Khánh...) vẫn chưa có đường bộ kết nối với khu vực khác. Phà ngang, phà biển cùng những chuyến đò ngang vẫn là phương tiện kết nối duy nhất. Khi dự án xây dựng cầu Cần Giờ được triển khai đã mang tới tín hiệu vui cho hàng ngàn người. Thậm chí, đây còn là dự án “trong mơ” với những cư dân ở Cần Giờ bởi cây cầu là mong mỏi của nhiều thế hệ.

Cầu Cần Giờ nối khu vực xã Bình Khánh và xã Nhà Bè, nằm ở vị trí phà Bình Khánh hiện hữu, bắc ngang sông Soài Rạp. Dự án có tổng chiều dài 6,3km, với phần cầu chính dài 3km. Với nguồn vốn khoảng hơn 13.000 tỷ đồng, dự án được thiết kế dành cho 6 làn xe hỗn hợp cùng mức tĩnh không cao 55m, có thể đáp ứng tất cả các loại tàu thuyền đi qua bên dưới. Dự án cầu Cần Giờ được thực hiện bằng nguồn vốn ngân sách (dành để giải phóng mặt bằng) và nguồn vốn xã hội hoá BT để thi công xây dựng.

Theo kế hoạch, dự án sẽ hoàn thành trong năm 2029, giúp khu vực Cần Giờ mở ra không gian phát triển mới, nối liền các khu vực còn lại của TPHCM. Với đô thị lớn như TPHCM, việc xây dựng cầu Cần Giờ như hiện nay có phần muộn vì nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng thời điểm này là hội tụ nhiều yếu tố để triển khai. Cùng với cảng trung chuyển, đường vượt biển nối Vũng Tàu, cầu Cần Giờ không chỉ là một công trình giao thông mà còn mang tới không gian phát triển mới cho vùng đất rộng lớn phía Nam của TPHCM.

Cũng có vai trò rất quan trọng và được khởi công hiện nay là tuyến đường sắt đô thị (metro) số 2 Bến Thành - Tham Lương. So với tuyển metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên thì tuyến số 2 có vai trò quan trọng hơn rất nhiều, là xương sống của trục đường sắt đô thị Đông-Tây của TPHCM (gồm các tuyến Bến Thành - Thủ Thiêm, Thủ Thiêm - Long Thành và Tham Lương - Củ Chi…) với tổng chiều dài hàng trăm km. Tuyến Bến Thành - Tham Lương dài gần 11km nhưng có 11 nhà ga (gồm 10 ga ngầm, 1 ga trên cao) cho thấy mật độ cư dân cũng như vai trò quan trọng của tuyến. Đặc biệt, vì nhiều nguyên nhân khác nhau, phải mất tới gần 20 năm từ khi được phê duyệt, dự án xây dựng tuyến metro số 2 mới chính thức khởi công. Thời gian dài cũng cho thấy sự mong mỏi của người dân, khi giấc mơ về tuyến metro đi qua khu vực đông đúc này được thực hiện.

Nếu như năm 2025, hầu hết các dự án hạ tầng lớn ở khu vực phía Nam là xây dựng các tuyến đường cao tốc và sân bay Long Thành, thì năm 2026 này có sự thay đổi rõ rệt về hạ tầng khi thêm nhiều dự án mang tính kết nối, được mong chờ sẽ triển khai. Ngoài cầu Cần Giờ, dọc theo sông Soài Rạp và sông Đồng Nai còn có 3 dự án xây dựng cầu quy mô lớn khác được thực hiện ngay thời điểm đầu năm mới 2026. Đó là dự án cầu Cát Lái, cầu Phú Mỹ 2, cầu Đồng Nai 2, nối TPHCM và tỉnh Đồng Nai. Trong số này, cầu Cát Lái là dự án có vai trò quan trọng và được chờ đợi nhất bởi cũng như cầu Cần Giờ, dù chỉ cách một dòng sông nhưng nhiều năm qua, cư dân ở đây đều phải di chuyển bằng phà. Với nhiều người dân phía Nam, các dự án cầu này không chỉ là công trình giao thông mà còn là giấc mơ, giúp nối liền các vùng đất và mở ra không gian phát triển mới. Đặc biệt hơn, ở những dự án cùng quy mô nối TPHCM và Đồng Nai như cầu Long Thành (nằm trên trục cao tốc Bắc-Nam), cầu Đồng Nai (nằm trên quốc lộ 1A), cầu Nhơn Trạch (nằm trên Vành đai 3 TPHCM) đều mất 4 - 5 năm xây dựng thì các dự án sau này chỉ cần thời gian khoảng 3 năm. Việc triển khai và hoàn thành các dự án nhanh hơn trước khá nhiều cũng cho thấy bước chuyển biến về hạ tầng ngày càng nhanh chóng, mạnh mẽ hơn.

Mạng lưới đường cao tốc đã dần dần hình thành, việc TPHCM triển khai nhiều dự án lớn mang tính kết nối trong giai đoạn 2026-2030 cho thấy sự thay đổi rõ rệt về định hướng và mục tiêu, mang tới những tín hiệu tích cực.