Hải quan tiếp tay doanh nghiệp chiếm đoạt tiền hoàn thuế

Các bị cáo tại phiên tòa.

Thành lập công ty “ma” mua bán hóa đơn khống

10 bị cáo liên quan tới vụ việc phải hầu tòa gồm: Lâm Văn Giao (50 tuổi, nguyên Chi cục trưởng Chi cục hải quan cửa khẩu Quốc tế Hà Tiên); Võ Văn Toàn (47 tuổi, nguyên Chi cục trưởng Chi cục Hải quan cửa khẩu Quốc gia Giang Thành (huyện Giang Thành) và các bị can là cán bộ tại 2 cơ quan này là Nguyễn Văn Trung (58 tuổi), Bùi Thanh Vũ (41 tuổi), Nguyễn Đông Thắng (48 tuổi), Lê Văn Lương (50 tuổi), Võ Văn Hiếu (53 tuổi), Lâm Văn Xầm (67 tuổi), Lê Văn Dũng (58 tuổi), và Hoàng Văn Chung (47 tuổi).

Theo cáo trạng, từ năm 2010 đến tháng 7/2013, Trần Hữu Thọ, Huỳnh Văn Trong và các đồng phạm thành lập doanh nghiệp để mua bán hóa đơn khống với nhau. Sau đó, các đối tượng này xuất bán hóa đơn hàng tạp hóa khống qua Campuchia rồi lập hồ sơ xin hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) ở Việt Nam để chiếm đoạt tiền hoàn thuế của nhà nước.

Trong đó, Thọ làm chủ 3 DNTN tại Cửa khẩu quốc gia Giang Thành (huyện Giang Thành, tỉnh Kiên Giang) với các tên gọi như: Hữu Thành Vinh, Khánh Lý và Tường Ngọc Vy. Trong khi đó, Trong là Giám đốc Công ty TNHH MTV Thương mại Huỳnh Trang, có trụ sở tại ấp Xà Xía, xã Mỹ Đức, thị xã Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang. Hàng hóa của Thọ xuất sang Campuchia đều được miễn kiểm tra, chỉ thực hiện công tác giám sát một cách sơ sài.

Thọ dùng xe tải mang tên Khánh Ly biển số đăng ký 68C-002.83 do tài xế Trần Chí Tâm và Lê Thanh Phúc chở khoảng 30% lượng hàng thật, còn lại ghi khống trong tờ khai hải quan để được hoàn thuế…

Các hành vi của các bị cáo đã bị cơ quan chức năng phát hiện. Ngày 27/8/2013, Thọ và Trong bị Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Kiên Giang khởi tố và bắt tạm giam về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Ngày 6/1/-2015 TAND tỉnh Kiên Giang đã tuyên phạt Trần Hữu Thọ mức án chung thân và Huỳnh Văn Trong 18 năm tù.

Thiếu trách nhiệm, gây hậu quả nghiêm trọng

Theo cáo trạng của VKSND, trong khoảng thời gian này, cho dù biết Thọ không phải là đối tác bên Campuchia (người khai hải quan) nhưng các cán bộ Hải quan cửa khẩu quốc gia Giang Thành, vẫn đồng ý cho người này làm thủ tục nhập khẩu tiền qua biên giới.

Thậm chí, những cán bộ này không cần kiểm đếm tiền, hoặc chỉ thực hiện một cách qua loa rồi sau đó ký xác nhận thông quan cho Thọ và ghi vào tờ khai nhập khẩu là đã kiểm tra toàn bộ (kiểm đếm 100%).

Tương tự với cách quản lý lỏng lẻo trên của các cán bộ kế toán kiêm kiểm hóa tiền nhập khẩu tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Quốc tế Hà Tiên cũng đã ký xác nhận khống nhiều giấy tờ thông quan và tờ khai nhập khẩu tiền để cho đối tượng Trong làm hồ sơ hoàn thuế nhà nước gây thiệt hại hàng chục tỷ đồng.

Từ những hành vi thiếu trách nhiệm của các cán bộ nói trên khi phát hiện Thọ và Trong đến làm thủ tục kiểm hóa tiền nhập khẩu không phải là người khai hải quan (đứng tên trên tờ khai phi mậu dịch) nhưng họ không báo cáo lãnh đạo Chi cục đề xuất xử lý và không thực hiện đúng theo quy định nghiệp vụ Hải quan; vẫn tiến hành thông quan tiền nhập khẩu tạo sơ hở cho Thọ và Trong sử dụng nguồn tiền trên đăng ký kê khai, nhập khẩu khống tiền nhiều lần và làm hồ sơ khống chiếm đoạt tiền hoàn thuế của nhà nước.

Tại kết luận giám định số 107/KLGĐ-STC ngày 10/9/2015 của Sở Tài chính tỉnh Kiên Giang kết luận giá tiền nhập khẩu được cán bộ Hải quan chịu trách nhiệm ký xác nhận thông quan dẫn đến thiệt hại số tiền trên 86,7 tỷ đồng, trong đó cụ thể: Nguyễn Văn Trung ký khống xác nhận 168 tờ khai nhập khẩu tiền; Bùi Thanh Vũ ký khống xác nhận 103 tờ khai nhập khẩu tiền; Hoàng Văn Chung ký khống xác nhận 104 tờ khai nhập khẩu tiền; Lê Văn Dũng ký khống xác nhận 94 tờ khai nhập khẩu tiền…

Tại phiên tòa, các bị cáo quanh co chối tội, luôn bào chữa cho hành động của mình và đổ lỗi cho nhau. Chỉ có bị cáo Nguyễn Đông Thắng là nhận tội.

Tạm hoãn phiên tòa đến ngày 15/6

Ngày 8/6, ngày làm việc thứ 3 đại diện VKS vẫn giữ nguyên đề nghị truy tố các bị cáo về tội “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”. Tranh luận tại toà, các luật sư cho rằng: Ngành thuế đã không làm hết trách nhiệm nên mới dẫn đến sự việc này.

Cán bộ hải quan không thể làm hết các bước thủ tục để doanh nghiệp hoàn thuế, mà việc hoàn thuế phải trải qua nhiều bước, nhiều cơ quan như biên phòng, thuế, ngân hàng… Do đó cần phải làm rõ trách nhiệm của các cơ quan có liên quan trong vụ án. Các luật sư cũng đề nghị trả hồ sơ để điều tra bổ sung nhằm tránh làm oan sai cũng như bỏ lọt tội phạm.

Đại diện VKS cũng cho biết: Tới đây VKS sẽ kết hợp với cơ quan điều tra xem xét lại quy trình của ngân hàng, của thuế trong vụ án này. Nếu cơ quan nào sai thì sẽ xử lý sau. Sau khi nghị án, cuối ngày, Chủ tọa phiên tòa Lê Trọng Hân cho rằng vụ án này có đông bị cáo, phức tạp, nhiều tình tiết vẫn chưa được làm rõ vì vậy tạm hoãn đến ngày 15/6 sẽ tiếp tục làm việc.