Hành động để bảo vệ nguồn tài nguyên nước, không khí và tương lai bền vững

Nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ tài nguyên

Sáng 21/3, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường(NNMT) phối hợp với UNICEF tại Việt Nam cùng nhiều cơ quan, tổ chức trong nước và quốc tế tổ chức Lễ phát động hưởng ứng Ngày Nước thế giới (22/3), Ngày Khí tượng thế giới (23/3), Giờ Trái đất năm 2026 và khởi động chương trình “Trẻ em và Thanh niên hành động vì không khí sạch và tương lai bền vững”.

Phát biểu tại Lễ phát động, Thứ trưởng Bộ NNMT Lê Công Thành đánh giá: Nước, khí hậu và năng lượng là ba yếu tố giữ vai trò nền tảng đối với sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia. Đối với Việt Nam, tài nguyên nước và các điều kiện khí tượng thủy văn không chỉ quyết định đến an ninh nguồn nước, an ninh lương thực mà còn tác động trực tiếp đến sinh kế của người dân, sự ổn định của hệ sinh thái và sự phát triển của nền kinh tế.

Tuy nhiên, trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu, yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, công tác quản lý tài nguyên nước và bảo vệ môi trường đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Nhu cầu khai thác và sử dụng tài nguyên nước ngày càng gia tăng; tình trạng ô nhiễm môi trường và suy thoái hệ sinh thái vẫn diễn ra tại nhiều nơi; các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão lớn, mưa lớn, hạn hán, xâm nhập mặn, sạt lở đất… ngày càng gia tăng về tần suất và cường độ.

Cũng theo Thứ trưởng Lê Công Thành năm 2026, Ngày Nước Thế giới với chủ đề “Nước và Bình đẳng giới” nhấn mạnh tầm quan trọng của tài nguyên nước đối với sự ổn định, thịnh vượng của nền kinh tế, đồng thời, khẳng định vai trò của phụ nữ và trẻ em trong quản trị và bảo vệ nguồn nước.

Ngày Khí tượng Thế giới với thông điệp “Quan trắc hôm nay, Bảo vệ ngày mai” đề cao vai trò của khoa học, công nghệ và hệ thống quan trắc trong phát triển kinh tế, phòng chống thiên tai, bảo vệ cuộc sống và tài sản của người dân. Chiến dịch Giờ Trái đất 2026 với chủ đề “Sáng tạo xanh – Tương lai xanh” kêu gọi cộng đồng chung tay sử dụng năng lượng tiết kiệm, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển kinh tế xanh, góp phần xây dựng một tương lai xanh và bền vững cho các thế hệ mai sau.

Với ý nghĩa đó Thứ trưởng Lê Công Thành kêu gọi các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và người dân chung tay hành động vì môi trường thông qua những giải pháp cụ thể. Trong đó, trọng tâm là xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về tài nguyên và môi trường; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quan trắc, giám sát; lồng ghép các nội dung ứng phó với biến đổi khí hậu vào chiến lược phát triển của từng ngành, từng địa phương.

Bên cạnh đó, cần tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng về sử dụng năng lượng tiết kiệm, bảo vệ tài nguyên nước, thúc đẩy bình đẳng giới trong quản lý tài nguyên, đặc biệt là sự tham gia của phụ nữ và trẻ em.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, yêu cầu đặt ra là đẩy mạnh đổi mới công nghệ, phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế carbon thấp, giảm phát thải và sử dụng hiệu quả tài nguyên. Đây được xem là yếu tố then chốt để vừa đảm bảo tăng trưởng kinh tế, vừa bảo vệ môi trường.

“Chúng ta không thể chờ đợi tương lai thay đổi, chúng ta phải hành động từ hôm nay. Hãy cùng nhau gìn giữ từng giọt nước, nâng niu từng làn không khí, trân trọng từng nguồn tài nguyên của đất nước” - Thứ trưởng Lê Công Thành nhấn mạnh.

Lắng nghe ý kiến trẻ em trong hành động bảo vệ môi trường

Một trong những điểm nhấn quan trọng của sự kiện là việc khởi động chương trình “Trẻ em và Thanh niên hành động vì Không khí sạch và Tương lai bền vững”. Chương trình do các cơ quan trong nước phối hợp với UNICEF triển khai, nhằm tăng cường truyền thông, nâng cao năng lực và thúc đẩy sự tham gia của thanh thiếu niên trong bảo vệ môi trường.

Tại lễ phát động, bà Silvia Danailov, Trưởng Đại diện Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tại Việt Namcho biết, tại Việt Nam, trẻ em đang ngày càng phải tiếp xúc nhiều hơn với ô nhiễm không khí và các hiểm họa liên quan đến khí hậu. Theo Chỉ số rủi ro khí hậu đối với trẻ em của UNICEF, có tới 99,5% trẻ em (khoảng 26,2 triệu em) đang phải chịu tác động từ nhiều cú sốc về khí hậu và môi trường. Những rủi ro này đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, việc học tập và cuộc sống hàng ngày của các em.

Theo bà Danailov, việc lắng nghe tiếng nói của trẻ em là cần thiết, nhưng quan trọng hơn là phải hành động dựa trên những mong mỏi đó. Theo bà, trẻ em và thanh niên không chỉ là đối tượng thụ hưởng, mà còn là những tác nhân thúc đẩy sự thay đổi. Thực tế cho thấy, nhiều bạn trẻ tại Việt Nam đã chủ động nâng cao nhận thức cộng đồng, đề xuất giải pháp và tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường. Chương trình được khởi động lần này sẽ tạo không gian để các em chia sẻ ý tưởng, đóng góp sáng kiến ngay tại trường học và cộng đồng.

“Nếu chúng ta đồng lòng, với cam kết rõ ràng và trách nhiệm sẻ chia, hoàn toàn có thể trả lại bầu không khí trong lành và xây dựng một tương lai xanh bền vững cho mọi trẻ em Việt Nam”, bà Danailov nói.