Học nghề để lập nghiệp, tại sao không?

Điều này cho thấy trượt lớp 10 công lập không phải là dấu chấm hết. Đây chỉ là lúc các em chuyển hướng sang những lộ trình giáo dục linh hoạt hơn, vừa giảm áp lực, vừa nhanh chóng trang bị kỹ năng nghề nghiệp để sớm vững vàng bước vào đời.

Giờ đây, sau bậc THCS, các phụ huynh và học sinh có nhiều sự lựa chọn hơn. Trước hết, đó là cánh cửa mở ra ở các trường THPT tư thục, dân lập hoặc quốc tế, với chương trình học bám sát chuẩn Bộ GDĐT, cơ sở vật chất tốt, sĩ số lớp ít giúp các em được quan tâm sát sao. Bằng tốt nghiệp hoàn toàn có giá trị tương đương; Hệ đào tạo 9+ tại các trường Trung cấp/Cao đẳng, học sinh được học song song văn hóa (chương trình rút gọn) và học nghề. Sau 3 năm, các em nhận bằng Trung cấp và có thể liên thông lên Cao đẳng hoặc Đại học; Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên (TTGDNN-GDTX) có thời gian học linh hoạt, học phí thấp. Sau 3 năm, học sinh được thi lấy bằng tốt nghiệp THPT như các hệ chính quy khác; Du học nghề- dành cho những gia đình có định hướng sớm cho con em, vừa học tiếng -vừa học nghề tại các quốc gia có chương trình đào tạo kép và chính sách việc làm rộng mở.

Những lối mở ở trên cho thấy, một học sinh có thể lựa chọn nhiều môi trường khác nhau để phát triển năng lực của mình, thay vì chỉ có một con đường duy nhất là vào được lớp 10 THPT công lập.

Thực tế cũng đã chứng minh, xã hội ngày nay cần những người làm được việc, có kỹ năng nghề nghiệp, có tư duy đổi mới, có khả năng thích ứng và tạo ra giá trị thực. Giáo dục nghề nghiệp không còn là lựa chọn thấp hơn mà trở thành lựa chọn phù hợp với người trẻ.

Trong bối cảnh hiện nay, khi “cánh cửa công lập” không còn rộng mở như trước, có lẽ điều quan trọng nhất không phải là cố chen vào một cánh cửa hẹp, mà là tìm đúng cánh cửa dành cho con mình. Giáo dục, suy cho cùng, không phải là một cuộc đua đồng loạt. Mỗi đứa trẻ có một nhịp đi riêng. Và đôi khi, những con đường tưởng như rẽ ngang lại dẫn đến những đích đến vững vàng hơn. Theo đó, thay vì coi lớp 10 công lập là cánh cửa duy nhất, phụ huynh cần nhìn nhận giáo dục bằng một góc nhìn cởi mở hơn, bởi mỗi đứa trẻ đều có năng lực riêng và đều xứng đáng có một con đường phù hợp để phát triển. Giá trị của một kỳ thi sẽ không nằm ở việc các em được bao nhiêu điểm, đỗ vào trường (công lập) nào, mà nằm ở việc các em học được cách vượt lên chính mình, hoàn thiện kỹ năng sống và tự tin bước tiếp trên hành trình phía trước ra sao.

Cùng đó, hiện tại hàng loạt chính sách mới đang được Bộ GDĐT xây dựng và lấy ý kiến được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển mạnh mẽ cho giáo dục nghề nghiệp. Từ mở rộng phương thức đào tạo, tăng cường liên thông, công nhận kết quả học tập đến thúc đẩy doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo…

Trong đó, đáng chú ý là nội dung tại dự thảo Thông tư quy định liên thông giữa Trung học nghề, Trung cấp, Cao đẳng và Đại học. Nếu được ban hành, quy định này sẽ tạo điều kiện để người học nghề tiếp tục nâng cao trình độ mà không gặp những rào cản như trước đây; Việc công nhận và chuyển đổi kết quả học tập, năng lực nghề nghiệp của người học. Theo dự thảo, việc công nhận được thực hiện trên cơ sở đối chiếu chuẩn đầu ra, nội dung cốt lõi, thời lượng học tập hoặc năng lực thực tế mà người học đã tích lũy. Trên cơ sở đó, người học có thể được miễn học, miễn thi một số môn học, mô-đun hoặc tín chỉ tương đương.

Các chuyên giáo dục đều có chung quan điểm, việc mở rộng liên thông và công nhận kết quả học tập là giải pháp quan trọng để xóa bỏ tâm lý coi học nghề là “đường cụt”. Điều này sẽ giúp cho mục tiêu phân luồng ở bậc học phổ thông sát hơn với yêu cầu thực tiễn.