Hồi âm bài báo: “Hải Phòng: Cần làm rõ hàng trăm “sổ đỏ” có vi phạm pháp luật hay không?”: Hoãn phiên toà để đánh giá chứng cứ mới

Xuất hiện chứng cứ mới

Ngày 16/3/2026, Toà phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội mở phiên xét xử vụ án dân sự: “Tranh chấp quyền sử dụng (QSD) đất, tranh chấp thừa kế, yêu cầu huỷ Giấy chứng nhận QSD đất”. Nguyên đơn là bà Nguyễn Thị Hiệp, bị đơn là bà Nguyễn Thị Liên.

Mở đầu phiên toà, Thẩm phán chủ toạ phiên toà cùng đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Hà Nội khuyên bà Hiệp rút đơn kháng cáo, đồng tình với bản án sơ thẩm dân sự do TAND Khu vực 8-Hải Phòng, TAND TP Hải Phòng mở phiên xét xử vào ngày 28/9/2025.

Tuy nhiên, sau khi luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà Nguyễn Thị Hiệp cung cấp tài liệu mới thì HĐXX đã tiến hành hội ý và đi đến quyết định hoãn phiên toà để đánh giá chứng cứ, tài liệu này.

Tài liệu khiến phiên toà phải hoãn chính là Giấy giao nhượng tài sản được cụ Nguyễn Hậu (SN: 1914) và vợ là Nguyễn Thị Cử (SN: 1923)  cho hai người con gái là Nguyễn Thị Liên và Nguyễn Thị Hiệp vào tháng 2/1991.

Quan điểm đánh giá chứng cứ, tài liệu của HĐXX cũng trùng với quan điểm của Báo Đại đoàn kết phân tích trong số báo ra ngày 13/11/2025 với bài viết: “Hải Phòng: Cần làm rõ hàng trăm “sổ đỏ” có vi phạm pháp luật hay không?”.

Nội dung phản ánh, tháng 2/1991, cụ Nguyễn Hậu (SN: 1914) và vợ là Nguyễn Thị Cử (SN: 1923), địa chỉ xã Ninh Hải, huyện Ninh Thanh (sau là huyện Ninh Giang), tỉnh Hải Dương (hiện là xã Khúc Thừa Dụ, TP Hải Phòng) làm Giấy giao nhượng tài sản cho hai người con gái là Nguyễn Thị Liên và Nguyễn Thị Hiệp.

Theo đó, mảnh đất của vợ chồng cụ Hậu rộng 550m2, bà Liên được chia miếng đất phía Đông, còn bà Hiệp được hưởng miếng đất phía Tây cùng 9 gian nhà. Giấy giao nhượng tài sản này được UBND xã Ninh Hải xác nhận vào ngày 21/2/1991. Ngày 11/7/1992, UBND xã Ninh Hải lập Biên lai thu tiền với số tiền 30.000 đồng từ cụ Hậu. Lý do thu: “Tách đất ở cho con”.

Bà Nguyễn Thị Hiệp cho biết, năm 1994, chị gái của mình là bà Liên đã bán phần đất được bố, mẹ chia cho ông Bùi Văn Dâng, người cùng thôn Bồng Lai, xã Ninh Hải (nay là xã Khúc Thừa Dụ) với số tiền 3 triệu đồng.

Làm việc với phóng viên Báo Đại đoàn kết, ông Dâng công nhận thời điểm năm 1994 đang làm việc tại Quảng Ninh nên có nhờ bố đẻ và mẹ vợ của mình gặp bà Liên để mua đất. Tiền mua đất do ông Dâng bỏ ra, sau đó quản lý diện tích đất này và bán cho người khác.

Sau khi bán đất cho ông Dâng, bà Liên đã tự ý đứng ra làm các thủ tục để được cấp Giấy chứng nhận QSD đất (gọi tắt là “sổ đỏ”) trên chính mảnh đất mà vợ chồng cụ Hậu chuyển nhượng cho vợ chồng em gái là bà Hiệp.

Ngày 29/6/2011, UBND huyện Ninh Giang tiến hành cấp Giấy chứng nhận QSD đất số BD 495137, thuộc thửa đất số 132a, tờ bản đồ số 02, diện tích 240m2 đất cho bà Nguyễn Thị Liên.

Đây chính là lý do khiến bà Hiệp phải khởi kiện ra toà.

Ngày 28/9/2025, TAND Khu vực 8-Hải Phòng, TAND TP Hải Phòng đã mở phiên xét xử sơ thẩm vụ án dân sự: “Tranh chấp QSD đất, tranh chấp thừa kế, yêu cầu huỷ Giấy chứng nhận QSD đất”. Nguyên đơn là bà Nguyễn Thị Hiệp, bị đơn là bà Nguyễn Thị Liên.

Tại phiên toà, HĐXX không chấp thuận Bản phân giao tài sản được cụ Nguyễn Hậu lập ngày 15/8/1993 là di chúc vì chỉ có chữ ký của cụ Hậu, không có chữ ký của vợ là là Nguyễn Thị Cử.

Đối với Giấy chứng nhận QSD đất số BD 495137, thuộc thửa đất số 132a, tờ bản đồ số 02, diện tích 240m2 đất được UBND huyện Ninh Giang cấp cho bà Nguyễn Thị Liên vào ngày 29/6/2011, HĐXX nhận định việc cấp Giấy chứng nhận QSD đất cho bà Liên là không đúng.

Mặc dù phát hiện ra “sổ đỏ” không đúng nhưng TAND TP Hải Phòng không tuyên huỷ, đồng thời chia thừa kế cho bà Liên 240m2 đất trên chính phần diện tích này.

Trong hồ sơ của HĐXX có Giấy giao nhượng tài sản được cụ Nguyễn Hậu và vợ là Nguyễn Thị Cử cho hai người con gái là Nguyễn Thị Liên và Nguyễn Thị Hiệp vào tháng 2/1991. Đây là tài liệu rất rõ ràng chứng minh đất của hai bà Liên và Hiệp được bố mẹ giao nhượng chứ không phải chia thừa kế.

Trên thực tế TAND Khu vực 8-Hải Phòng, TAND TP Hải Phòng không nhắc tới tài liệu này trong bản án.

Cần làm rõ sự hình thành của 415 giấy chứng nhận QSD đất

Từ nhận định của TAND TP Hải Phòng cho thấy quy trình tiến hành làm thủ tục để bà Liên được cấp “sổ đỏ” từ phía UBND xã Ninh Hải, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện và cuối cùng là UBND huyện Ninh Giang cũ trước đây có dấu hiệu không tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật, trong đó có Luật Đất đai. Từ đó dẫn đến hậu quả người dân tranh chấp nhau về quyền sử dụng đất, phải đưa nhau ra toà như trường hợp của hai bà Liên, Hiệp.

Văn bản số: 1387/UBND-TNMT, ngày 12/11/2024 của UBND huyện Ninh Giang thể hiện, bà Liên chỉ việc tự đứng ra kê khai, làm các thủ tục về đất đai. Các quy trình như lấy chữ ký hộ giáp ranh liền kề, lấy ý kiến người liên quan trong gia đình, công khai thông tin tại nhà văn hoá và trụ sở UBND xã không được nhắc tới.

Cùng thời điểm với bà Liên còn có 220 trường hợp nữa cùng xã cũng được UBND huyện cấp “sổ đỏ”. Sau này, vào năm 2013 khi vợ chồng ông Lê Đình Chẩu tiến hành làm thủ tục cấp “sổ đỏ” (ông Chẩu mua lại đất từ ông Dâng) cho thấy quy trình làm “sổ đỏ” ông Chẩu tự kê khai giống hệt trường hợp của bà Liên.

Cũng trong năm 2013, theo Văn bản số: 1387/UBND-TNMT, đất ông Dâng bán cho ông Chẩu vẫn đứng tên của cụ Hậu, cho dù cụ đã chết vào năm 2008. UBND huyện cũng thừa nhận chưa có đầy đủ thông tin về việc chuyển quyền sử dụng đất giữa các bên.

Thời điểm này cũng có tới 195 trường hợp cùng xã với vợ chồng ông Chẩu cũng được UBND huyện Ninh Giang cấp “sổ đỏ”.

Như vậy, đã có tới 415 trường hợp được cấp “sổ đỏ” của hai đợt. Nếu các trường hợp này đều có thủ tục kê khai hồ sơ như của bà Liên thì rất cần các cơ quan chức năng, trong đó có UBND TP Hải Phòng vào cuộc xác minh.