Hội Luật gia Việt Nam: Đoàn kết, bản lĩnh, trách nhiệm, chủ động thích ứng với yêu cầu mới

Tham dự Đại hội có ông Trần Quốc Vượng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Đảng đoàn Hội Luật gia Việt Nam; lãnh đạo, nguyên lãnh đạo: Ban Nội chính Trung ương, Ban Tổ chức Trung ương, Văn phòng Trung ương Đảng, Ban Tuyên giáo Trung ương, UBKT Trung ương, Bộ Nội vụ, Bộ Tư pháp, Bộ Công an, các Ban tham mưu, giúp việc của UBTƯ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng 219 đại biểu chính thức đại diện cho hơn 100 nghìn hội viên Hội Luật gia Việt Nam trong cả nước tham dự Đại hội.

Phát huy tối đa nguồn lực, nhất là hơn 100 nghìn hội viên

Sau hơn 1 năm triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Luật gia Việt Nam lần thứ XIV, các cấp Hội đã phát huy truyền thống đoàn kết, bản lĩnh, trách nhiệm, chủ động thích ứng với yêu cầu mới, nỗ lực vượt qua nhiều khó khăn, thách thức để hoàn thành tốt các nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và MTTQ Việt Nam giao, các nhiệm vụ và quyền hạn theo Điều lệ Hội, đạt được nhiều kết quả quan trọng, tạo cơ sở và niềm tin cho Hội tiếp tục vươn lên khẳng định vị thế, vai trò của tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp lớn nhất của những người làm công tác pháp luật trên cả nước, sẵn sàng đồng hành, đóng góp tích cực cho đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới.

Hội luật gia các cấp và hội viên tiếp tục giữ vững bản lĩnh chính trị, quyết tâm đổi mới tư duy, nhận thức và hành động theo Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Trung ương, cùng nhau vượt qua khó khăn, hoàn thành tốt các nhiệm vụ.

Vị thế, vai trò của Hội tiếp tục được khẳng định trong bối cảnh tình hình mới; Hội Luật gia các cấp được xác định là hội được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ theo Kết Luận 230-KL/TW tạo cơ sở chính trị, định hướng quan trọng để Hội phát huy vai trò trong hoạt động chuyên môn, nhất là tham gia ngày càng hiệu quả vào xây dựng và hoàn thiện thể chế, cải cách tư pháp, phổ biến, giáo dục pháp luật, tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý, đối ngoại nhân dân và hội nhập quốc tế...là tổ chức thành viên tích cực, có trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Phát biểu khai mạc Đại hội, ông Nguyễn Khánh Ngọc - Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam nhấn mạnh: Nhiệm kỳ qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, MTTQ Việt Nam  các cấp Hội đã nỗ lực vượt qua nhiều khó khăn, thách thức, từng bước kiện toàn tổ chức, tập hợp hội viên, duy trì tốt các hoạt động chuyên môn trong bối cảnh tình hình mới.

Hội đã tích cực tham gia góp ý sửa đổi Hiến pháp, xây dựng hàng chục văn bản luật và nhiều văn bản dưới luật, các đề án, chương trình, kế hoạch trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp, tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật theo kế hoạch của Trung ương; tiếp tục phát huy thế mạnh trong phổ biến, giáo dục pháp luật, tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý và hòa giải cơ sở.

Theo ông Nguyễn Khánh Ngọc, cả nước đang quyết tâm triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng với khát vọng phát triển mạnh mẽ. Yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân, cùng với nhiều định hướng chiến lược trong đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ và hội nhập quốc tế mở ra một không gian rộng lớn hơn cho giới luật gia Việt Nam.

Những vấn đề pháp lý mới của kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo, phát triển xanh, không gian mạng và nhiều vấn đề an ninh phi truyền thống khác đặt ra những yêu cầu ngày càng cao về kiến thức, năng lực, kỹ năng và trách nhiệm nghề nghiệp.

Hội Luật gia Việt Nam xác định đây là giai đoạn phát triển đặc biệt quan trọng của đất nước và của Hội. Để đồng hành, sẵn sàng đóng góp nhiều hơn nữa cho sự phát triển của đất nước thì không thể “đứng yên”, không thể giữ nguyên tư duy và cách làm cũ khi bối cảnh, tình hình và yêu cầu đã có nhiều thay đổi lớn.

“Các cấp Hội cần tự đổi mới để thích nghi, tổ chức tốt hơn, phát huy tối đa nguồn lực, nhất là hơn 100 nghìn hội viên, tạo điều kiện để hội viên thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của mình, chủ động tìm đến những vấn đề mà đất nước, người dân và doanh nghiệp cần giải quyết, và quan trọng hơn là quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ, kể cả các nhiệm vụ khó, yêu cầu cao với sản phẩm cụ thể, chất lượng và hiệu quả cao nhất” – ông Ngọc nhấn mạnh.

Lấy hiệu quả phục vụ và niềm tin của Nhân dân làm thước đo hiệu quả

Phát biểu chỉ đạo Đại hội, Chủ tịch Ủy Ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh: Đây là Đại hội có ý nghĩa quan trọng, mở đầu cho giai đoạn phát triển mới của Hội Luật gia Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước. 

Nhiệm kỳ qua, Hội Luật gia Việt Nam đã phát huy hiệu quả trình độ chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn, khát vọng cống hiến của đội ngũ những người làm công tác pháp luật; hoạt động của Hội có nhiều đổi mới, chất lượng ngày càng được nâng cao, được lãnh đạo Đảng, Nhà nước ghi nhận và bạn bè quốc tế trân trọng. Trước yêu cầu tinh gọn tổ chức bộ máy nhằm nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, các cấp Hội Luật gia Việt Nam đã từng bước kiện toàn tổ chức, chủ động thực hiện nhiệm vụ và đạt được nhiều kết quả nổi bật.

Vị thế và uy tín của Hội tiếp tục được khẳng định, nhất là trong việc tham gia xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và phát huy quyền làm chủ của nhân dân.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài biểu dương, ghi nhận và chúc mừng những kết quả, thành tích mà Hội Luật gia Việt Nam đã đạt được trong nhiệm kỳ vừa qua; đồng thời đánh giá cao và đồng tình với việc các Hội đã nghiêm túc, thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, thiếu sót trong việc thực hiện nhiệm vụ như đã nêu trong báo cáo chính trị và báo cáo kiểm điểm của Ban chấp hành đã nêu.

“Ngay sau Đại hội, Hội Luật gia Việt Nam cần chủ động đề ra các giải pháp đồng bộ, cụ thể, sớm khắc phục tồn tại, hạn chế, không ngừng nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động. Qua đó, đóng góp tích cực vào việc hoàn thiện thể chế kiến tạo phát triển, bảo vệ quyền con người và phục vụ các mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới” – Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh.

Theo Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài, nhiệm kỳ 2026 – 2031 không chỉ mở ra những cơ hội mới, mà còn đặt ra đòi hỏi cao hơn đối với hoạt động của Hội Luật gia Việt Nam – là Hội do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ và là thành viên tích cực của MTTQ Việt Nam, là tổ chức có vai trò quan trọng trong việc tham gia xây dựng thể chế và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã xác định hai mục tiêu chiến lược 100 năm: đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghệ hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, có thu nhập cao. Để thực hiện hai mục tiêu chiến lược đó, trước  yêu cầu xây dựng đồng bộ thể chế kiến tạo, phát triển, trọng tâm là hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ kịp thời, dứt điểm các nút thắt, điểm nghẽn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo là yêu cầu cấp thiết. Trong đó, đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật được coi là “đột phá của đột phá”, đưa thể chế trở thành lợi thế cạnh tranh kiến tạo phát triển, đồng thời đẩy mạnh xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Bên cạnh đó, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản trị quốc gia và tác động đến mọi mặt của đời sống xã hội, tác động trực tiếp đến hoạt động nghề nghiệp của giới luật gia, các cấp Hội và Hội Luật gia Việt Nam.

“Hội cần thống nhất một định hướng xuyên suốt trong nhiệm kỳ mới là: Các cấp Hội và hội viên Hội Luật gia Việt Nam quyết tâm nêu cao tinh thần phụng sự Nhân dân, thể hiện mạnh mẽ khát vọng cống hiến, đồng hành cùng sự phát triển của dân tộc; lấy hiệu quả phục vụ và niềm tin của Nhân dân làm thước đo hiệu quả tổ chức hoạt động của Hội. Tích cực đưa pháp luật, tri thức pháp lý đến gần hơn với Nhân dân, đồng thời phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân trong quá trình tham gia xây dựng và thực thi pháp luật” – Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh.

Tổ chức Hội cần phấn đấu trở thành “điểm kết nối pháp lý gần dân nhất”

Trên tinh thần đó, theo Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài, Ban Chấp hành khóa XV cùng các cấp Hội cần tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, Hội Luật gia Việt Nam cần phát huy tối đa tiềm năng, trí tuệ của các hội viên và chuyên gia giàu kinh nghiệm pháp luật; trở thành địa chỉ tin cậy về chuyên môn pháp lý, đóng góp ngày càng rõ nét vào quá trình tham gia xây dựng pháp luật, giám sát, phản biện, xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân.

Hội cần tiếp tục bám sát Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật; chủ động tham gia từ sớm, ngay từ khâu nhận diện vấn đề để kịp thời đề xuất xây dựng chính sách; đồng thời quan tâm nhiều hơn đến công tác tham gia thực thi pháp luật. Thông qua công tác tư vấn pháp luật, hòa giải, tiếp công dân, hỗ trợ doanh nghiệp…các cấp Hội phải xác định chính xác những điểm nghẽn, khoảng trống pháp lý, các quy định thiếu khả thi để kịp thời kiến nghị, đề xuất hoàn thiện hệ thống pháp luật.

“Các hoạt động của Hội cần hướng mạnh về cơ sở, bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân” – Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh; đồng thời cho rằng: Tổ chức Hội cần phấn đấu trở thành “điểm kết nối pháp lý gần dân nhất”: luôn sẵn sàng lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của dân, cung cấp thông tin ban đầu, hướng dẫn đúng địa chỉ, tham gia hòa giải và kịp thời phản ánh những bất cập từ cơ sở tới cơ quan có thẩm quyền.

Theo Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài, Hội cần khẩn trương xây dựng cơ sở dữ liệu hội viên, mạng lưới chuyên gia trên từng lĩnh vực pháp luật. Đặc biệt quan tâm thu hút luật gia trẻ, chuyên gia, nhà khoa học và luật gia là người Việt Nam ở nước ngoài. Đồng thời đặc biệt coi trọng bản lĩnh chính trị, liêm chính, khách quan, trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp. Mỗi hội viên phải gương mẫu chấp hành pháp luật, tôn trọng sự thật khách quan, luôn đặt lợi ích quốc gia - dân tộc, lợi ích của xã hội và quyền, lợi ích hợp pháp của Nhân dân lên trên hết, trước hết trong từng việc làm, từng hành động.

Bên cạnh đó, chuyển đổi số phải trở thành công cụ đắc lực phục vụ đổi mới quản trị và nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức Hội. Từng bước xây dựng dữ liệu và nền tảng dùng chung, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm vào công tác Hội. Đồng thời cần đa dạng hóa các nguồn lực hợp pháp, bảo đảm quản lý công khai, minh bạch và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng.

Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài tin tưởng, với truyền thống vẻ vang hơn 71 năm hình thành và phát triển; với tinh thần “Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Hiệu quả - Phát triển”; với Ban Chấp hành khóa XV vừa được Đại hội tín nhiệm bầu ra cùng đội ngũ cán bộ, hội viên giàu bản lĩnh, trí tuệ và tâm huyết, Hội Luật gia Việt Nam sẽ thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XV, xây dựng Hội ngày càng vững mạnh, hoạt động thiết thực, hiệu quả; đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.