Hợp tác xã bắt nhịp với công nghệ, chuyển đổi số
Từ công tơ điện tử, nhà màng tự động đến livestream bán hàng, nhiều hợp tác xã ở Thanh Hóa đang từng bước thay đổi cách quản trị, sản xuất và tiếp cận thị trường bằng công nghệ số.
Khi công nghệ đi vào sản xuất
Tại Hợp tác xã (HTX) Hoằng Thanh, gần 7 tỷ đồng đã được đầu tư để thay thế lưới điện cũ, cải tạo đường dây và lắp đặt công tơ điện tử có khả năng đọc chỉ số từ xa. HTX hiện cung cấp điện cho khoảng 3.200 khách hàng qua 14 trạm biến áp, từng bước chuyển từ phương thức quản lý thủ công sang ứng dụng công nghệ trong vận hành.
Từ tháng 1/2026, HTX Hoằng Thanh bắt đầu thay thế hợp đồng giấy bằng hợp đồng điện tử. Đến giữa năm, có hơn 600 khách hàng thực hiện việc ký kết theo hình thức mới, hướng tới hoàn thành với toàn bộ khách hàng trong năm 2026. Việc ký kết có thể thực hiện trên điện thoại hoặc máy tính, giúp giảm chi phí in ấn, lưu trữ, vận chuyển và xử lý hồ sơ.
Cùng với đó, công tơ điện tử truyền dữ liệu từ xa giúp giảm nhân lực ghi chỉ số, hạn chế sai sót và tăng tính minh bạch trong sử dụng điện. Dữ liệu cũng hỗ trợ HTX phát hiện tình trạng quá tải, sự cố, kết nối với các dịch vụ chăm sóc khách hàng, thanh toán trực tuyến và hóa đơn điện tử.
Ông Nguyễn Văn Điền (trú thôn Đại Long, xã Hoằng Thanh) cho biết, việc sử dụng công tơ điện tử giúp người dân thuận tiện hơn trong theo dõi lượng điện tiêu thụ, nhất là khi có thể kiểm tra thông tin qua ứng dụng điện.
Cùng với sự phát triển của công nghệ, các HTX đang đưa khoa học - công nghệ vào sâu hơn trong ứng dụng, sản xuất nông nghiệp. HTX Dịch vụ cơ giới hóa nông nghiệp Đông Tiến (phường Đông Tiến) là một ví dụ. Từ hoạt động chính là cơ giới hóa các khâu làm đất, thu hoạch, sản xuất khay mạ và cấy máy, HTX này đang dần chuyển sang sản xuất nông nghiệp công nghệ cao. Hiện nay, đơn vị có khoảng 4,4ha với 20 nhà màng, sản xuất dưa chuột baby, dưa chuột kim hoàng hậu, dưa vàng và rau xanh theo hướng hữu cơ, VietGAP...
Trong nhà màng, hệ thống tưới nhỏ giọt được điều chỉnh theo thời tiết và từng giai đoạn sinh trưởng của cây. Việc phủ màng hạn chế cỏ dại, sâu bệnh, trong khi sử dụng ong thụ phấn giúp tiết kiệm khoảng 60% chi phí nhân công. Không dừng ở các loại rau, quả, HTX còn đầu tư công nghệ để phát triển hoa lan hồ điệp. Ngoài ra, hệ thống làm mát, quạt đối lưu, lưới che, cảm biến nhiệt độ, độ ẩm và tưới làm mát được vận hành tự động, điều chỉnh theo thời điểm trong ngày.
Đưa sản phẩm lên không gian số
Nếu công nghệ đang làm thay đổi cách HTX quản trị và tổ chức sản xuất, thì môi trường số lại mở thêm một hướng tiếp cận thị trường. Khi sản phẩm được chuẩn hóa, việc đưa hàng hóa đến người tiêu dùng không còn chỉ dựa vào các kênh bán hàng truyền thống.
Từ khi thành lập năm 2016, HTX Dịch vụ nông lâm nghiệp Bình Sơn từng bước thay đổi cách sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm, đưa cây chè từ sản xuất nhỏ lẻ trở thành sản phẩm có thương hiệu trên thị trường. Đến nay, HTX có gần 80ha chè, trong đó 12ha đạt tiêu chuẩn VietGAP; có 20 xã viên chính thức và 100 thành viên liên kết. HTX đã xây dựng được 4 sản phẩm OCOP cấp tỉnh, trong đó có chè và mật ong hoa rừng.
Tại HTX Dịch vụ và sản xuất bánh lá Nga My 36 (xã Lưu Vệ), sản phẩm bánh lá răng bừa được giới thiệu, quảng bá và bán trên các nền tảng như nongsanthanhhoa.vn, Postmart.vn, Facebook, Zalo và TikTok... Bên cạnh thị trường truyền thống, từ cuối năm 2023, HTX đẩy mạnh bán hàng và quảng bá trên môi trường số. Nhờ đó, HTX sản xuất và bán hơn 30.000 chiếc bánh/tháng, trong đó, có khoảng 10 - 15% được tiêu thụ qua các nền tảng số.
Theo bà Hoàng Thị Minh Ngà - Giám đốc HTX Dịch vụ và sản xuất bánh lá Nga My 36, ứng dụng công nghệ số giúp giảm chi phí quảng bá, mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng và giới thiệu rõ hơn về quy trình sản xuất, chất lượng sản phẩm...
Theo Liên minh HTX tỉnh Thanh Hóa, toàn tỉnh hiện có 1.360 HTX, với gần 60% đơn vị đang thực hiện chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Trong đó, các HTX chuyển về mảng nông nghiệp là ứng dụng sâu rộng nhất, gắn với việc ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học, phần mềm trong quản lý, kinh doanh, thương mại điện tử, website, mạng xã hội và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
Ông Nguyễn Đình Tuấn - Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Thanh Hóa cho biết, đơn vị đang phối hợp với các sở, ngành hỗ trợ HTX giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm, xúc tiến thương mại và đưa hàng hóa lên các nền tảng trực tuyến. Đồng thời, tổ chức các chuyên đề, hội thảo về chuyển đổi số; tổ chức tham quan học tập, trao đổi kinh nghiệm, giới thiệu các mô hình HTX trong và ngoài tỉnh thực hiện chuyển đổi số thành công để các HTX tỉnh học tập, ứng dụng.