Hướng đi mới cho đặc sản táo Bàng La

“Tái sinh” trên vùng đất muối

Từ những diêm dân vất vả, mặn mòi với nghề làm muối, hơn 10 năm nay, đời sống người dân phường Bàng La cũ (nay là phường Nam Đồ Sơn, Hải Phòng) ấm no hơn nhờ trồng giống táo đặc sản Bàng La, mang lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi vụ.

Sở dĩ táo Bàng La được gọi là táo muối bởi cây táo được trồng trên nền đất vốn là những cánh đồng muối. Do đó, quả táo có hương vị ngon, giòn, mọng nước, đậm đà, khác với các loại táo thông thường khác.

Theo thống kê, tại phường Nam Đồ Sơn, hiện có khoảng 800 hộ trồng táo trên diện tích 120 ha, trong đó 50% số hộ xem đây là cây trồng chủ lực. Mỗi năm, táo Bàng La cung cấp cho thị trường lượng lớn sản phẩm “sạch”, ít sâu bệnh và được người tiêu dùng tin tưởng.

Trong bối cảnh nhu cầu thị trường ngày càng cao, phương pháp canh tác mới cho táo “leo giàn” đang được xem là chìa khóa nâng tầm giá trị đặc sản táo Bàng La. Người tiên phong triển khai mô hình này là ông Bùi Duy Dũng, nguyên Bí thư Đảng ủy phường Bàng La cũ. Sau quá trình tìm hiểu mô hình táo giàn ở Ninh Thuận và Bình Thuận cũ, ông mạnh dạn thử nghiệm 40 cây ngay tại vườn nhà. Kết quả bước đầu cho thấy năng suất tăng gấp đôi so với trồng truyền thống, chất lượng quả cũng đẹp và ngon hơn nhờ nhận được ánh sáng đều.

Theo ông Dũng, mô hình táo giàn được thiết kế với thân cây chính vươn thẳng, khoảng cách 5m mỗi gốc và hệ thống giàn thép cao 2m để cây vươn cành phía trên. Nhờ không gian thoáng và ít tiếp xúc với mặt đất, cây táo có khả năng chống chịu sâu bệnh và mưa bão tốt hơn. Công tác chăm sóc, thu hoạch cũng thuận lợi, giảm chi phí nhân công.

Nhanh tay thu hoạch lứa táo đầu mùa, chị Nguyễn Thị Vân (Tổ dân phố Đồng Tiến 1, phường Nam Đồ Sơn) – chủ vườn 190 gốc táo “leo giàn” trên diện tích 1,5 mẫu ruộng muối - phấn khởi chia sẻ: Vụ táo chiêm năm nay trúng mùa nhờ thời tiết thuận lợi khi cây đơm hoa, kết trái. Trung bình mỗi gốc táo cho 70kg quả, thậm chí có gốc đạt 1 tạ. Giá táo đầu mùa đang dao động ở mức 50-60 nghìn đồng/kg.

Ông Trần Văn Tịnh - Phó Chủ tịch Hội Nông dân phường Nam Đồ Sơn khẳng định: Không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế, mô hình táo “leo giàn” còn mang tính thẩm mỹ cao, phù hợp phát triển du lịch sinh thái – xu hướng mà Đồ Sơn đang hướng tới. Một trong những tín hiệu đáng mừng là vườn táo của gia đình ông Dũng, chị Vân đã đón nhiều đoàn học sinh, du khách đến tham quan và trải nghiệm mô hình nông nghiệp mới lạ.

Hướng mở cho sản phẩm OCOP

Không chỉ dừng ở cây táo, nông dân phường Nam Đồ Sơn còn tìm cách khai thác những giá trị phụ trợ để tăng hiệu quả kinh tế. Một trong những mô hình mới được kỳ vọng là nuôi ong lấy mật ngay tại vườn táo.

Trên diện tích 8 sào ruộng muối, ông Nguyễn Khắc Tuân (Tổ dân phố Đại Phong, phường Nam Đồ Sơn) đã trồng 110 gốc táo “leo giàn”, đồng thời nuôi 400 thùng ong dưới tán cây. Với kinh nghiệm trồng táo và nuôi ong ở hai khu vực riêng biệt trong 10 năm qua, năm nay ông Tuân mạnh dạn thử nghiệm mô hình nuôi ong bằng hoa táo: Bên trên trồng táo “leo giàn”, bên dưới nuôi ong.

Ông Tuân cho biết: Ong lấy mật từ hoa táo cho chất lượng mật thơm, đậm vị và được đánh giá cao. Để đảm bảo nguồn mật sạch, gia đình ông hạn chế tối đa thuốc trừ sâu, thay thế bằng các biện pháp diệt sâu, bọ truyền thống. Nhờ vậy, cả táo và mật ong đều đạt tiêu chí sản phẩm hữu cơ – một lợi thế lớn nếu đăng ký sản phẩm OCOP.

Phó Chủ tịch Hội Nông dân phường Nam Đồ Sơn đánh giá: Bên cạnh hiệu quả kinh tế, mô hình kết hợp táo – ong còn tạo hệ sinh thái nông nghiệp bền vững, hạn chế hóa chất, nâng cao chất lượng sản phẩm và cải thiện môi trường trồng trọt. Khi kết hợp với du lịch trải nghiệm, du khách có thể tham quan vườn táo, tìm hiểu quy trình nuôi ong, tự tay thu mật… tạo nên sản phẩm du lịch độc đáo mà ít nơi có được.

Để hỗ trợ nông dân, Hội Nông dân phường Nam Đồ Sơn đã phối hợp Trung tâm Khuyến nông thành phố tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật, hội thảo quảng bá táo Bàng La trên nền tảng số. Nhờ đó, thị trường tiêu thụ được mở rộng đáng kể. Sản phẩm táo Bàng La hiện đã có mặt tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước và thậm chí được người Việt xa quê giới thiệu ra nước ngoài. Sản lượng thu hoạch đến đâu tiêu thụ hết đến đó.

Hiện, tại phường Nam Đồ Sơn, số lượng hộ dân canh tác theo phương pháp táo “leo giàn” mới ở số lượng khá khiêm tốn. Do đó, địa phương đang tích cực vận động người dân áp dụng mô hình mới để nâng cao hiệu quả sản xuất, đồng thời góp phần phát triển du lịch nông nghiệp.

Với hướng đi mới, táo Bàng La đang mở ra cơ hội đầy triển vọng, vừa khẳng định thương hiệu đặc sản của Hải Phòng, vừa tạo động lực phát triển bền vững cho người dân địa phương.