Hướng tới bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031: Lựa chọn đại biểu xứng đáng

Công bố danh sách 864 người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI

Kết quả hiệp thương lần thứ ba là căn cứ pháp lý trực tiếp để chuyển sang bước lập, công bố và niêm yết danh sách chính thức người ứng cử theo đúng trình tự, thời hạn của Luật Bầu cử. Đây là giai đoạn có ý nghĩa then chốt, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ giữa công tác hiệp thương của MTTQ Việt Nam với trách nhiệm tổ chức bầu cử của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Vừa qua, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã ban hành Nghị quyết số 151/NQ-HĐBCQG, công bố danh sách 864 người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI tại 182 đơn vị bầu cử trong cả nước để bầu 500 đại biểu Quốc hội khóa XVI. Nhìn vào cơ cấu danh sách có thể thấy, trong số 864 người, có 392 người là nữ, chiếm 45,37%; 188 người dân tộc thiểu số, chiếm 21,76%; 65 người ngoài đảng, chiếm tỷ lệ 7,52%.

Trong thời gian qua, thể chế vừa là động lực, nhưng đôi khi cũng trở thành “điểm nghẽn” nếu không kịp thời đổi mới, hoàn thiện cho phù hợp. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng nêu rõ: thể chế chính là đột phá của đột phá và nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế phát triển đồng bộ, hiện đại, hội nhập, bảo đảm thông suốt từ xây dựng chính sách đến tổ chức thực hiện, coi đây là điều kiện tiên quyết để khơi thông và phát huy hiệu quả các nguồn lực xã hội. Và sự quyết định của thể chế chính là chất lượng của các đại biểu, được coi là hạt nhân trung tâm với vai trò lập hiến, lập pháp. Do đó, lá phiếu của cử tri trong lần bầu cử lần này không đơn thuần chỉ là lựa chọn người đại diện, mà chính là lựa chọn phương thức vận hành quyền lực nhà nước trong kỷ nguyên mới, lựa chọn được những đại biểu thực sự có chất lượng vì nước, vì dân. Bởi không chỉ là lập hiến, lập pháp mà còn là giám sát tối cao và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước. Kết quả của cuộc bầu cử lần này có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng, hiệu lực và hiệu quả hoạt động của Quốc hội trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Nhất là HĐND nhiệm kỳ 2026 – 2031 chỉ còn được tổ chức theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nơi trực tiếp quyết định và giám sát việc thực hiện các chủ trương, chính sách sát với thực tiễn, sát đời sống nhân dân. 

Hà Nội là một trong những địa phương có số lượng đại biểu Quốc hội và HĐND đông nhất cả nước (chỉ sau TPHCM). Hiện nay Hà Nội cũng đã bàn giao danh sách trích ngang lý lịch, bản sao tiểu sử tóm tắt và bản kê khai tài sản, thu nhập của những người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND TP Hà Nội nhiệm kỳ 2026 - 2031. Theo ông Nguyễn Xuân Lưỡng - Phó Giám đốc Sở Nội vụ Hà Nội, Ủy viên Thư ký Ủy ban Bầu cử TP Hà Nội, đối với 55 hồ sơ ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, hồ sơ gồm: danh sách trích ngang, lý lịch ứng cử, 55 bản tiểu sử tóm tắt và 55 bản kê khai tài sản, thu nhập cá nhân. Đối với 248 hồ sơ ứng cử đại biểu HĐND TP Hà Nội nhiệm kỳ 2026 - 2031, hồ sơ gồm: danh sách trích ngang, 248 bản sao tiểu sử tóm tắt và 248 bản kê khai tài sản, thu nhập cá nhân, bảo đảm đầy đủ theo quy định của pháp luật.

Lần đầu tiên thực hiện đăng ký hồ sơ online

Cuộc bầu cử lần này không chỉ sớm hơn khoảng 2 tháng so với các cuộc bầu cử trước; rút ngắn thời gian từ khi kết thúc nộp hồ sơ ứng cử đến ngày bầu cử từ 70 còn 42 ngày; mà còn điều chỉnh thẩm quyền xác định khu vực bỏ phiếu và tổ chức phụ trách bầu cử theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; đa dạng hóa phương thức vận động bầu cử, bên cạnh hình thức tiếp xúc cử tri trực tiếp, cho phép tổ chức trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp với trực tuyến với điều kiện bảo đảm kỹ thuật, an toàn thông tin và an ninh mạng. Bên cạnh đó, lần đầu tiên có cơ chế cho phép Hội đồng Bầu cử quốc gia chủ động điều chỉnh thời gian và hướng dẫn các tổ chức phụ trách bầu cử khi phát sinh tình huống thực tế, đảm bảo tiến độ và hiệu quả tổ chức bầu cử.

TS Nguyễn Hải Long - Vụ trưởng Vụ Công tác đại biểu, Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội cho hay, lần đầu tiên chúng ta thực hiện đăng ký hồ sơ online, đưa nhiều thông tin công khai lên cổng thông tin Hội đồng bầu cử quốc gia. Trên trang này sẽ cập nhật toàn bộ dữ liệu người ứng cử đại biểu HĐND, đại biểu Quốc hội để người dân theo dõi. Dự kiến, người dân có thể mở ứng dụng VneID trên điện thoại để xem được toàn bộ thông tin của ứng cử viên HĐND chính quyền 2 cấp và đại biểu Quốc hội nơi mình sinh sống, các thông tin được đưa thường xuyên, liên tục và thuận lợi nhất cho người dân. Với việc lập danh sách cử tri trên VneID sẽ không có chuyện trùng lặp.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Bầu cử TP Hà Nội Trần Thế Cương cho biết, điểm nhấn trong công tác chuẩn bị bầu cử năm nay là việc đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin. Hà Nội đã phối hợp với các cơ quan Trung ương triển khai phần mềm quản lý bầu cử; tổ chức tập huấn cho cán bộ cấp xã, phường về quản trị, cập nhật, khai thác dữ liệu. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn góp phần minh bạch hóa quy trình, giảm thiểu sai sót, tiết kiệm thời gian và nguồn lực.

Lựa chọn, giới thiệu những người thật sự tiêu biểu về phẩm chất, năng lực

Mỗi cuộc bầu cử đều là những dấu mốc quan trọng gắn liền với một giai đoạn lịch sử và nhiệm vụ cách mạng khác nhau của dân tộc, từ kháng chiến kiến quốc, đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, cho đến công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Mỗi lá phiếu của cử tri trong suốt tám thập kỷ qua là biểu tượng sinh động của lòng tin, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, tinh thần trách nhiệm, ý chí làm chủ đất nước của nhân dân ta, cũng khẳng định bản chất dân chủ, tiến bộ, nhân văn của Nhà nước ta: Mọi quyền lực đều thuộc về nhân dân. Nhà nước ta là của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Cuộc bầu cử lần này là mạch tiếp nối nguồn dân chủ của đất nước, khẳng định sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, đưa đất nước vững bước phát triển trong kỷ nguyên mới.

Để tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, Tổng Bí thư Tô Lâm đã yêu cầu, phấn đấu bầu đủ số lượng, cơ cấu đại biểu nhưng chất lượng đại biểu phải được đặt lên hàng đầu. Đại biểu Quốc hội và HĐND phải thực sự là người đại diện trung thành của nhân dân, nói tiếng nói của dân, lo việc của dân, bảo vệ quyền lợi chính đáng của dân, trực tiếp là nhân dân ở nơi khu vực bỏ phiếu của mình. Phải lựa chọn, giới thiệu được những người thật sự tiêu biểu về phẩm chất, năng lực. Đó phải là những đồng chí có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành với Tổ quốc và nhân dân, có đức, có tài, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn của luật định và có đủ điều kiện để thực hiện tốt nhiệm vụ của người đại biểu nhân dân. Đồng thời, những người được giới thiệu phải có đủ điều kiện về sức khỏe, thời gian để tham gia và hoàn thành tốt trọng trách khi trúng cử.

Bên cạnh đó, Tổng Bí thư nêu rõ cần sàng lọc kỹ lưỡng, kiên quyết loại bỏ ngay từ đầu những người có biểu hiện cơ hội chính trị, tham vọng quyền lực, bảo thủ, tư tưởng bè phái, cục bộ địa phương những cá nhân có uy tín thấp, đạo đức kém, thiếu trung thực hoặc đang có dấu hiệu vi phạm bị các cơ quan chức năng thanh tra, kiểm tra.

Ông Phạm Trường Dân - ĐBQH khóa XIII, Phó Chủ tịch Hội Cựu Công an nhân dân TP Đà Nẵng cho rằng, chủ trương lớn của Đảng là làm sao đưa đất nước chuyển mình theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV. Do đó vai trò của Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 hết sức quan trọng. Bởi Quốc hội là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân. Nên việc lựa chọn đại biểu Quốc hội phải đúng tiêu chuẩn, phải phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân. Để lựa chọn đại biểu xứng đáng trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, theo ông Dân, các đại biểu Quốc hội phải có tính phản biện. Vì thế bên cạnh lựa chọn những đại biểu có trình độ thì phải có tính phản biện. Phản biện cũng phải đúng với đường lối quan điểm của Đảng, đúng với quyền và lợi ích của nhân dân, có tính xây dựng để đưa đất nước phát triển.

Nhiều lần, Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng bầu cử quốc gia Trần Thanh Mẫn đã khẳng định: Kết quả của cuộc bầu cử sẽ góp phần quan trọng vào việc phát huy dân chủ, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường niềm tin của nhân dân, thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ, đẩy mạnh công cuộc đổi mới toàn diện đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Do đó trong các phiên họp của Hội đồng bầu cử quốc gia, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn luôn lưu ý, lựa chọn được những người tiêu biểu về đức và tài, xứng đáng đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân trong Quốc hội và HĐND các cấp nhiệm kỳ mới.