Hướng tới thiết lập kênh giao tiếp số Nhà nước và công dân

Giới chuyên gia đánh giá, nếu kênh giao tiếp này được áp dụng vào thực tế sẽ rất thuận tiện cho việc minh bạch, chuẩn hóa và khai thác đồng bộ dữ liệu, cung cấp dịch vụ công, phát triển kinh tế - xã hội.

Thống kê của Bộ Công thương cho thấy, Việt Nam ghi nhận hơn 1.500 vụ lừa đảo trực tuyến, với thiệt hại ước tính 1.660 tỷ đồng, trong khi đó, nhiều ngân hàng, tổ chức tài chính, nhà cung cấp dịch vụ trực tuyến và hãng hàng chưa phối hợp với Bộ Công thương để triển khai các dịch vụ định danh và xác thực điện tử.

Về định danh hàng hóa, trên thị trường xuất hiện ngày càng nhiều sản phẩm giả mạo xuất xứ, tem truy xuất giả, mã QR trùng lặp hoặc không liên kết dữ liệu thực và thiếu cơ chế xác thực định danh hàng hóa trong cả chuỗi cung ứng dẫn đến mỗi năm lực lượng chức năng phát hiện xử lý hàng chục nghìn vụ vi phạm.

Theo Bộ Công an, tình trạng sử dụng thông tin giả mạo, mua bán, cho thuê tài khoản ngân hàng, ví điện tử, SIM thuê bao và tài khoản trên các nền tảng số vẫn diễn biến phức tạp. Trong khi đó, chúng ta chưa có quy định về định danh đối với một số nền tảng số, nền tảng mạng xã hội có lượng người dùng lớn, đặc biệt là các nền tảng cung cấp dịch vụ xuyên biên giới, dẫn đến khó khăn trong xác thực danh tính người sử dụng, truy vết, xử lý vi phạm và phòng ngừa tội phạm.

Đại diện Bộ Tư pháp cho biết, ngày 30/6/2026, Bộ Tư pháp công bố tài liệu liên quan đến chính sách của Luật Định danh và xác thực điện tử. Cơ quan soạn thảo là Bộ Công an. Theo đó, Bộ Công an hướng tới việc xây dựng 3 chính sách gồm: Chính sách 1: Thiết lập cơ chế cấp mã định danh và xác thực điện từ thống nhất, duy nhất cho chủ thể, đối tượng, không gian, dữ liệu và quá trình giao dịch trong quản lý nhà nước, kinh tế - xã hội số. Chính sách 2: Xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về định danh và xác thực điện tử, gắn với phát triển ứng dụng định danh quốc gia VNelD để khai thác, chia sẻ dữ liệu và cung cấp dịch vụ số thống nhất. Chính sách 3: Phát triển dịch vụ định danh, xác thực điện tử theo mô hình Nhà nước thiết lập nền tảng, điều phối liên thông; tổ chức, doanh nghiệp tham gia cung cấp dịch vụ và công nhận hợp tác quốc tế.

Tại Chính sách 2, Bộ Công an tập trung vào giải pháp xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về định danh và xác thực điện tử, phát triển ứng dụng định danh quốc gia VNelD. Cùng với đó tập trung vào 6 nhóm chức năng cốt lõi: Truy cập và quản lý dữ liệu của các cơ quan, tổ chức, cá nhân; Cấp chữ ký số và phương thức xác thực khác phục vụ dịch vụ công, chuyến đổi số; Cung cấp dịch vụ công; Tích hợp nền tảng thanh toán quốc gia phục vụ an sinh xã hội; Thiết lập kênh giao tiếp số Nhà nước và công dân; Ghi nhận mức độ tham gia chuyển đổi số của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Theo Bộ Công an, giải pháp này hình thành một hệ sinh thái định danh và xác thực thống nhất, trong đó dữ liệu được tập trung, chuẩn hóa và khai thác đồng bộ phục vụ quản lý nhà nước, cung cấp dịch vụ công và phát triển kinh tế - xã hội. Việc gắn kết giữa cơ sở dữ liệu và nền tảng VNelD giúp khắc phục tình trạng phân tán ứng dụng, giảm trùng lặp đầu tư, tiết kiệm nguồn lực và nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu quốc gia. Việc tích hợp các chức năng như chữ ký số, thanh toán an sinh xã hội, cung cấp dịch vụ công và thiết lập kênh giao tiếp số Nhà nước và công dân giúp mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ công, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp theo hướng thuận tiện, minh bạch và hiệu quả.