IELTS - “tấm vé” quan trọng trong xét tuyển đại học 2026
Mùa tuyển sinh đại học (ĐH) năm 2026 chứng kiến chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, đặc biệt là IELTS, tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong xét tuyển. Không chỉ được dùng để cộng điểm khuyến khích, nhiều trường ĐH còn quy đổi IELTS thành điểm môn tiếng Anh hoặc kết hợp với điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm đánh giá năng lực, SAT để xét tuyển.
Mở rộng cơ hội với IELTS
ĐH Kinh tế Quốc dân cho biết, năm nay có khoảng 23.000 thí sinh nộp chứng chỉ IELTS để xét tuyển hoặc quy đổi điểm, tăng gần 1.000 hồ sơ so với năm ngoái và là năm thứ 9 liên tiếp số lượng hồ sơ có IELTS tăng. Nếu năm 2017 trường chỉ tiếp nhận khoảng 50 hồ sơ thì đến nay con số đã lên tới hàng chục nghìn, cho thấy chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế ngày càng phổ biến trong tuyển sinh.
Nhiều trường như Học viện Ngân hàng, ĐH Bách khoa Hà Nội, ĐH Ngoại thương, ĐH Thương mại... đều công bố bảng quy đổi IELTS sang điểm môn tiếng Anh. Chẳng hạn, Học viện Ngân hàng quy đổi IELTS 5.5 - 9.0 tương ứng từ 8,5 - 10 điểm; ĐH Kinh tế Quốc dân quy đổi IELTS 7.5 trở lên thành 10 điểm.
Thực tế cho thấy, việc quy đổi mang lại lợi thế rõ rệt cho nhiều thí sinh. Đơn cử, một thí sinh xét tuyển ĐH Kinh tế Quốc dân có IELTS 7.5 và điểm thi tiếng Anh 8,5 được quy đổi thành 10 điểm, giúp tổng điểm xét tuyển tăng thêm 1,5 điểm.
Theo các chuyên gia, nguyên nhân là đề thi tiếng Anh tốt nghiệp THPT năm nay có độ phân hóa cao, trong khi IELTS đánh giá năng lực theo chuẩn quốc tế với cách tiếp cận khác. ThS Mai Tuyết Nhung (ĐH Thương mại) cho biết, nhiều học sinh có IELTS 7.0 - 7.5 nhưng điểm thi tốt nghiệp chỉ đạt khoảng 8 - 9,5; học sinh có IELTS 6.0 đạt khoảng 6,5 - 8 điểm. Điều này khiến khoảng cách giữa điểm thi thực tế và điểm quy đổi ở một số trường lên tới 2 - 3 điểm.
Tuy nhiên, chính sự khác biệt này cũng làm dấy lên nhiều tranh luận về tính công bằng giữa nhóm thí sinh có và không có điều kiện sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, đồng thời đặt ra yêu cầu phải kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng chứng chỉ trong tuyển sinh.
Bài toán thống nhất quy đổi
Bên cạnh những lợi thế mà IELTS mang lại, mùa tuyển sinh năm nay cũng phát sinh nhiều vấn đề liên quan đến việc xác minh tính hợp lệ của chứng chỉ và sự khác biệt trong quy định giữa các trường ĐH.
Bộ GDĐT đã có công văn yêu cầu các trường sử dụng dữ liệu chứng chỉ ngoại ngữ, SAT... đã được cập nhật trên hệ thống xét tuyển chung để thực hiện xét tuyển. Tuy nhiên, nhiều trường ĐH bày tỏ lo ngại bởi qua quá trình rà soát đã phát hiện hàng trăm chứng chỉ không hợp lệ, hết thời hạn hoặc không đạt điều kiện theo quy định. Nếu chỉ dựa vào dữ liệu trên hệ thống mà chưa xác minh đầy đủ, nguy cơ sai lệch kết quả xét tuyển là rất lớn.
Thực tế, nhiều trường như ĐH Y Dược TPHCM, ĐH Công nghiệp TPHCM, ĐH Luật TPHCM, ĐH Kinh tế TPHCM và các trường thuộc ĐH Quốc gia TPHCM đều yêu cầu thí sinh nộp bản chứng chỉ để nhà trường trực tiếp kiểm tra trước khi đưa vào xét tuyển. Riêng ĐH Y Dược TPHCM đã công bố danh sách 2.288 thí sinh có chứng chỉ đạt yêu cầu, đồng thời nhiều lần thông báo hàng trăm hồ sơ không hợp lệ do chứng chỉ hết hiệu lực, không đủ ngưỡng hoặc hồ sơ chưa đúng quy định.
Một trường hợp khác gây nhiều chú ý là 147 thí sinh đăng ký xét tuyển kết hợp vào Trường ĐH Hà Nội bị loại do không có điểm thi tốt nghiệp môn ngoại ngữ, mặc dù sở hữu chứng chỉ IELTS. Theo quy định của trường đã công bố từ đầu năm, IELTS chỉ là điều kiện kết hợp, không được quy đổi để thay thế điểm thi tốt nghiệp THPT môn tiếng Anh trong xét tuyển. Nhà trường khẳng định nguyên tắc này được áp dụng thống nhất nhiều năm qua nhằm bảo đảm công bằng cho tất cả thí sinh.
Một điểm mới khác cũng được nhiều phụ huynh quan tâm là thí sinh sử dụng điểm quy đổi từ IELTS trong tổ hợp A01 sẽ không thuộc diện xét học bổng theo Nghị định 179 dành cho nhóm ngành STEM. GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH, Bộ GDĐT cho biết điều kiện xét học bổng chỉ căn cứ vào điểm thi tốt nghiệp THPT của 3 môn trong tổ hợp, không sử dụng điểm quy đổi từ chứng chỉ quốc tế hay điểm cộng.
Theo các chuyên gia, việc các trường sử dụng IELTS trong tuyển sinh là phù hợp vì đây là chứng chỉ đánh giá năng lực ngoại ngữ có giá trị quốc tế. Tuy nhiên, điều gây tranh luận là mỗi trường lại xây dựng một bảng quy đổi khác nhau. Cùng một chứng chỉ IELTS 6.0 nhưng có trường quy đổi thành 7,5 điểm, trường khác 8,5 điểm, 9 điểm hoặc thậm chí 10 điểm. Điều này khiến giá trị của cùng một chứng chỉ không đồng nhất giữa các cơ sở đào tạo.
Nhiều ý kiến vì vậy đề xuất Bộ GDĐT xây dựng một khung quy đổi IELTS thống nhất dựa trên dữ liệu thực tế của hàng chục nghìn thí sinh có đồng thời điểm thi tốt nghiệp THPT và chứng chỉ IELTS. Trên cơ sở đó, các trường vẫn giữ quyền tự chủ trong tuyển sinh nhưng điều chỉnh trong một biên độ hợp lý, góp phần bảo đảm tính minh bạch, công bằng và hạn chế những tranh cãi trong các mùa tuyển sinh tiếp theo.