Kẻ lừa đảo xa hoa trên nỗi khổ hàng nghìn người

Sự vô lương của kẻ lừa đảo trước hết nằm ở sự tính toán lạnh lùng và coi thường nỗi khổ của người khác. Tội phạm lừa đảo không giống như những tội phạm hình sự khác. Nó là kết quả của một quá trình lên kế hoạch tỉ mỉ, tinh vi và dài hạn. Kẻ lừa đảo nghiên cứu rất kỹ tâm lý học hành vi, tìm kiếm những điểm yếu nhất của con người: Sự nhẹ dạ, niềm tin, khao khát cải thiện cuộc sống, thậm chí là sự túng quẫn của những người đang cần tiền gấp để trang trải cuộc sống.

Từ đó, chúng giăng ra những chiếc bẫy tinh vi được bọc bằng vẻ ngoài hào nhoáng của sự thành đạt và những lời hứa hẹn “đổi đời”. Đáng sợ hơn, khi nạn nhân đã sa bẫy và có dấu hiệu lo sợ, thay vì dừng lại, chúng tiếp tục dùng các chiêu trò thao túng tâm lý, dụ dỗ, ép buộc họ phải vay mượn, cầm cố tài sản để “gỡ vốn”. Những kẻ lừa đảo biết rõ hành vi tàn nhẫn của chúng có thể đẩy một gia đình vào thảm cảnh, nhưng vẫn thản nhiên vét đầy túi tham. Đối với kẻ lừa đảo, những giọt nước mắt hay sự khẩn cầu của nạn nhân không làm chúng động tâm, mà chỉ là tín hiệu cho thấy con mồi đã hoàn toàn bị khuất phục khiến chúng càng tàn nhẫn hơn.

Ngược lại với sự xa hoa, hào nhoáng của những kẻ phạm tội là nỗi khổ đau của các nạn nhân. Những gì mà nạn nhân bị mất đi trong các vụ lừa đảo không đơn thuần là những con số trên màn hình điện thoại, máy tính, hay những xấp tiền mặt, mà đó là mồ hôi, xương máu, là sự tích cóp cả một đời lao động cực nhọc, là tiền dưỡng già của cha mẹ, tiền chữa bệnh của con cái, hoặc là vốn liếng sinh kế của cả một gia đình.

Khi chiếc bong bóng của sự đổi đời vỡ tan, thứ sụp đổ đầu tiên chính là thế giới vật chất xung quanh các nạn nhân. Nhiều gia đình bỗng chốc lâm vào cảnh khánh kiệt, tán gia bại sản, phải bán nhà, bán đất, trốn chạy khỏi sự bủa vây của các khoản nợ tín dụng đen với lãi suất cắt cổ. Từ những người có vị thế xã hội, có cuộc sống yên vui, họ bị đẩy xuống nghèo đói và nợ nần.

Thế nhưng, nỗi thống khổ về vật chất vẫn chưa là gì so với sự tàn phá khủng khiếp về mặt tinh thần. Nạn nhân của các vụ lừa đảo phải trải qua hội chứng khủng hoảng tâm lý kéo dài, khó có thể chữa lành trong một sớm một chiều. Giai đoạn đầu là sự bàng hoàng, phủ nhận thực tế, họ không thể tin rằng mình lại dễ dàng bị lừa một số tiền lớn đến như vậy. Tiếp theo là sự dằn vặt, tự trách bản thân vì sự ngu ngốc, tham lam, tự biến mình thành tội đồ trong mắt gia đình. Nhiều người rơi vào trạng thái trầm cảm nặng, tự cô lập mình với thế giới xung quanh, thậm chí nghĩ tới giải pháp quyên sinh để giải thoát.

Sự tương phản giữa kẻ lừa đảo và nạn nhân tại các phiên tòa chính là bài học nhãn tiền sâu sắc nhất về mặt đạo đức xã hội. Trong khi những kẻ phạm tội dùng số tiền chiếm đoạt được để sắm siêu xe, mua bất động sản hạng sang, tận hưởng một cuộc sống vương giả trên mồ hôi và nước mắt của người khác, thì các nạn nhân phải chật vật với các nút thắt đau đớn của cuộc đời. Chỉ vì một phút bốc đồng, ham muốn làm giàu nhanh chóng, hàng nghìn người đã phải trả giá bằng chính cuộc sống của họ và gia đình.

Rồi đây sẽ có bản án đối với những kẻ lừa đảo vô lương tâm như Phó Đức Nam và các đồng phạm.

Nhưng để các nạn nhân nhanh chóng vượt qua khủng hoảng không chỉ đơn giản là việc nhanh chóng thu hồi tài sản, bồi thường thiệt hại, mà còn cần sự thấu hiểu, sẻ chia từ gia đình, cộng đồng, thay vì những lời phán xét, mỉa mai cay nghiệt về sự nhẹ dạ cả tin, hay ham muốn đổi đời của họ.