Kết nối di sản với du lịch và đời sống cộng đồng
Hà Nội đang bước vào những ngày sôi động với hàng loạt hoạt động văn hóa, nghệ thuật diễn ra tại các không gian di sản, phố cổ và thiết chế văn hóa. Các chương trình nghệ thuật, trưng bày, trình diễn, trải nghiệm văn hóa được tổ chức liên tục, tạo nên một bức tranh đa sắc về Thăng Long - Hà Nội trong dòng chảy của quá khứ và hiện tại.
Rộn ràng những ngày hội di sản
Diễn ra từ ngày 11 - 20/9, Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II mang chủ đề “Dòng chảy di sản - Heritage Flow”, tiếp nối thành công của kỳ Festival đầu tiên. Điểm đáng chú ý của Festival năm nay là các hoạt động không chỉ tập trung tại một địa điểm mà được mở rộng tới nhiều không gian văn hóa, di sản tiêu biểu của Thủ đô.
Tại Hoàng thành Thăng Long, nhiều chương trình nghệ thuật được xây dựng từ chất liệu lịch sử, văn hóa của vùng đất nghìn năm văn hiến. Những câu chuyện về Thăng Long - Hà Nội được chuyển tải bằng ngôn ngữ sân khấu, âm nhạc và nghệ thuật đương đại, qua đó tạo thêm những cách tiếp cận gần gũi đối với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Trong khi đó, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, chương trình “Nét Kinh kỳ” gợi lại không gian văn hóa của 36 phố phường, các nghề thủ công truyền thống cùng những sắc màu đặc trưng của đất Kinh kỳ. Di sản không chỉ được giới thiệu, trưng bày mà trở thành không gian để công chúng trực tiếp cảm nhận, trải nghiệm và tương tác.
Từ những hoạt động ấy có thể thấy, di sản đang dần bước ra khỏi không gian tĩnh tại để trở thành một phần của đời sống văn hóa đô thị. Những giá trị được lưu giữ qua thời gian đang được kể lại bằng những hình thức mới, qua đó tạo thêm sức hấp dẫn cho Hà Nội trong mắt người dân và du khách.
PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa, Xã hội của Quốc hội cho rằng, Festival lần này đã có một bước tiến rất khả quan so với lần trước, tạo ra một không khí tích cực và sức lan tỏa trong đời sống văn hóa của Thủ đô. Điều đáng ghi nhận là Festival không chỉ được tổ chức trong một vài ngày, tại một vài địa điểm, mà đã hướng tới việc tạo ra nhiều sự kiện, hoạt động đa dạng, lấy sự sáng tạo và những giá trị văn hóa, lịch sử của Thăng Long - Hà Nội làm trung tâm. Qua đó, tinh thần sáng tạo có điều kiện lan tỏa rộng hơn trong đời sống văn hóa của thành phố.
Khẳng định thương hiệu điểm đến
Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Hà Nội là “trái tim văn hóa” của cả nước, vì vậy các hoạt động sáng tạo và phát triển công nghiệp văn hóa của Thủ đô luôn nhận được sự quan tâm rộng rãi. Từ năm 2019 đến nay, Hà Nội đã triển khai nhiều hoạt động sáng tạo, hình thành các không gian sáng tạo, Lễ hội Thiết kế sáng tạo, Festival Thăng Long - Hà Nội cùng nhiều chương trình nghệ thuật, góp phần lan tỏa tinh thần sáng tạo trong cả nước và nhận được sự quan tâm của bạn bè quốc tế.
Qua quá trình đó, Hà Nội có thêm nhiều kinh nghiệm để phát triển văn hóa bền vững, dựa trên nền tảng lịch sử, bản sắc và truyền thống văn hiến của Thủ đô. Đặc biệt, các sự kiện văn hóa ngày càng được tổ chức theo hướng không chỉ mang tính hành chính, mà thu hút sự tham gia của nghệ sĩ, đặt người dân vào vị trí trung tâm, hướng tới cộng đồng và tạo sức lan tỏa lâu dài.
Đây là nền tảng quan trọng để Hà Nội củng cố thương hiệu văn hóa, phát triển công nghiệp văn hóa, đồng thời biến những giá trị văn hóa của Thủ đô và đất nước thành sức mạnh mềm, nguồn lực cho phát triển trong kỷ nguyên mới.
Cũng từ góc nhìn này, Festival cần được nhìn nhận không chỉ như một sự kiện văn hóa, mà hướng tới việc hình thành một “hệ sinh thái”. Trong hệ sinh thái ấy, những thông điệp tích cực về sáng tạo có thể lan tỏa trong đời sống văn hóa của Hà Nội.
Ông Sơn cho rằng, điều quan trọng là các sự kiện văn hóa đã đặt người dân vào vị trí trung tâm, qua đó tạo ra những hoạt động có sức lan tỏa, bền vững và hướng tới cộng đồng. Đây cũng là yếu tố góp phần từng bước củng cố thương hiệu văn hóa của Hà Nội, thương hiệu cho các sự kiện văn hóa của Thủ đô và thương hiệu của đội ngũ nghệ sĩ Hà Nội. Những yếu tố này đặc biệt cần thiết trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh phát triển công nghiệp văn hóa. Hà Nội đang dẫn dắt xu hướng này, đồng thời góp phần củng cố niềm tin, niềm tự hào về những giá trị văn hóa của Thủ đô và đất nước.
Thời gian qua, Hà Nội đang chuyển động mạnh mẽ, di sản không chỉ được nhìn như những giá trị thuộc về quá khứ. Di sản đang tiếp tục được kể lại, sáng tạo và trao truyền trong đời sống hôm nay. Khi những câu chuyện lịch sử gặp gỡ nghệ thuật đương đại, khi nghệ nhân gặp gỡ nghệ sĩ trẻ, khi người dân trở thành chủ thể tham gia và du khách trở thành người trải nghiệm, và di sản đang phát huy giá trị. Chính vì thế mà “Dòng chảy di sản” không chỉ là tên gọi của một Festival. Đó còn là câu chuyện về cách Hà Nội kết nối quá khứ với hiện tại, truyền thống với sáng tạo, di sản với du lịch và đời sống cộng đồng.