Khắc phục tình trạng chồng chéo thẩm quyền quản lý giữa các bộ ngành
Tính đến thời điểm này, Bộ Tư pháp nhận được kết quả rà soát văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) có gắn tiêu chí 4 (về rà soát, đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện hành nghề, đầu tư, kinh doanh, thủ tục hành chính (TTHC) bất hợp lý, tạo gánh nặng chi phí tuân thủ) của 30 cơ quan, địa phương, gồm: 18 cơ quan ở Trung ương, 7 địa phương cấp tỉnh và 5 đơn vị hành chính cấp xã.
Tuy nhiên, vẫn còn 23/309 kết quả rà soát (chiếm 7,4%) gắn tiêu chí 4 không chính xác, do nhầm lẫn giữa TTHC với thủ tục tố tụng, chế độ chi tài chính, quy định về tổ chức bộ máy, hoặc văn bản hết căn cứ pháp lý. Nhiều kết quả chưa lượng hóa số TTHC, điều kiện kinh doanh được cắt giảm, đơn giản hóa. Chưa có bộ, cơ quan, địa phương phát hiện quy định về điều kiện đầu tư kinh doanh ban hành không đúng thẩm quyền, trong khi đây là nội dung trọng tâm của tiêu chí 4.
Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh, những bất cập trên bắt nguồn từ hệ thống VBQPPL quy định TTHC, điều kiện kinh doanh có số lượng lớn, phân tán ở nhiều tầng nấc; quy định về cùng một TTHC vẫn còn rải rác ở nhiều văn bản thuộc nhiều cấp ban hành khác nhau. Nhiều nội dung cắt giảm đã được quyết định tại các nghị quyết của Chính phủ nhưng chưa được sửa đổi tương ứng trong luật, nghị định, thông tư chuyên ngành.
Phương án cắt giảm chỉ khả thi khi cơ quan chủ quản cơ sở dữ liệu đã công bố mức độ đáp ứng, bảo đảm kết nối, chia sẻ và chịu trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu. Tuy nhiên, các kết quả rà soát đều không xác định thời điểm cơ sở dữ liệu đáp ứng, không nêu trách nhiệm của cơ quan chủ quản và không có cơ chế xử lý khi dữ liệu thiếu hoặc không khớp.
Mới đây, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã chỉ ra sự bất hợp lý về số liệu dân số, hộ nghèo phục vụ xác định vùng đồng bào dân tộc thiểu số do 2 bộ khác nhau quản lý (dữ liệu dân cư của Bộ Công an, dữ liệu hộ nghèo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường), trong khi Nghị định số 255/2025/NĐ-CP, Nghị định số 272/2025/NĐ-CP của Chính phủ không quy định cơ chế phối hợp, chia sẻ, không quy định cách xử lý khi số liệu từ 2 nguồn không khớp và chưa thống nhất với thẩm quyền quản lý cơ sở dữ liệu thống kê quốc gia.
Vẫn còn tình trạng chồng chéo, trùng lặp, không thống nhất hoặc chưa phân định rõ thẩm quyền. Tình trạng này thể hiện rõ ở sự chồng chéo thẩm quyền giữa Cảng vụ hàng hải và Cảng vụ đường thủy nội địa theo quy định của Bộ luật Hàng hải Việt Nam và Luật Giao thông đường thủy nội địa tại khu vực cảng, bến thủy nội địa nằm trong vùng nước cảng biển. Từ đó dẫn đến việc một doanh nghiệp phải chịu sự kiểm tra, giám sát của nhiều cơ quan quản lý cùng lúc.
Một bất cập khác, sau khi Bảo hiểm xã hội Việt Nam trở thành đơn vị thuộc Bộ Tài chính, trách nhiệm quản lý nhà nước về bảo hiểm xã hội của các bộ, ngành và trách nhiệm giữa Bộ Tài chính với cơ quan bảo hiểm xã hội đã thay đổi nhưng Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 chưa điều chỉnh tương ứng.
Các TTHC hiện đang được các bộ, cơ quan nghiên cứu, quy định, đề xuất đơn giản hóa đơn lẻ trên góc độ quản lý của từng ngành, lĩnh vực nhưng chưa được đặt trong tổng thể với các TTHC có liên quan để thực hiện liên thông, cắt giảm chi phí tuân thủ cho cá nhân, tổ chức.
Trước thực trạng này, Bộ Tư pháp đề xuất Chính phủ chỉ đạo các bộ, cơ quan ngang bộ ưu tiên xây dựng văn bản theo trình tự, thủ tục rút gọn dưới hình thức “một văn bản sửa nhiều văn bản” đối với các VBQPPL.