Khám phá Tết Đoan ngọ truyền thống tại Hoàng thành Thăng Long

Thứ Năm 18/06/2026 08:15 (GMT+7)

Những ngày này, đến với Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội, du khách có cơ hội tìm hiểu những phong tục đặc sắc của Tết Đoan ngọ cổ truyền thông qua chuyên đề trưng bày “Tết Đoan ngọ xưa và nay”. Không gian trưng bày được bài trí sinh động với các mô hình tái hiện nếp sinh hoạt của người Việt trong dịp mùng 5/5 âm lịch.

Tết Đoan ngọ là một trong những lễ tiết truyền thống lâu đời của người Việt, diễn ra vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch, còn được dân gian gọi là tết “giết sâu bọ”. Theo quan niệm dân gian, đây là dịp con cháu tưởng nhớ tổ tiên, cầu mong sức khỏe, bình an, mùa màng tốt tươi và quốc thái dân an. Trưng bày “Tết Đoan ngọ xưa và nay” tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long diễn ra gồm hai chuyên đề “Tết Đoan ngọ dân gian truyền thống” và “Tết Đoan ngọ trong cung đình Thăng Long thời Lê”.

Trong đó, nội dung trưng bày “Tết Đoan ngọ dân gian truyền thống” giới thiệu hình ảnh nếp nhà truyền thống 3 gian, với gian giữa là trung tâm thờ cúng, hai bên là không gian phòng khách và khu bếp. Tại nội dung trưng bày này, các phong tục đặc sắc ngày Tết Đoan ngọ được tái hiện chân thực và dung dị thông qua không gian sinh hoạt của một gia đình thị dân ở kinh thành Thăng Long.

Không gian thờ cúng tổ tiên: Đối với người Việt, văn hóa tâm linh luôn được đặt lên hàng đầu. Từ sáng sớm, các gia đình đều chuẩn bị hoa quả đầu mùa như vải, mận, dưa hấu và bánh tro, rượu nếp, trầu cau, hương nến, tiền vàng để dâng cúng tổ tiên, cầu mong sức khỏe, bình an, mùa màng tươi tốt. Hết tuần hương, con cháu hạ lễ xin thụ lộc để “giết sâu bọ” trong người.

Không gian phòng khách được tái hiện theo phong tục của nghi lễ xưa. Từ trước tết nhiều ngày, các bà, các cô đã xe chỉ ngũ sắc, khâu bùa tua, bùa túi, may áo dấu. Đến ngày tết, người lớn thường đeo cho trẻ nhỏ chùm bùa ngũ sắc (bùa tua, bùa túi) ở ngực và buộc chỉ ngũ sắc ở cổ tay. Các chùm bùa túi được may theo hình các loại quả (khế, đào, phật thủ, ớt, tỏi, hồng, na..), các con vật (con cá, voi), các đồ vật (quạt, thẻ bài, khánh, túi...).

Ngày giáp tết, trong không gian bếp, gia đình nào cũng ủ cơm rượu nếp; ngâm rượu xương bồ, hùng hoàng; chuẩn bị đồ đi sêu tết (đỗ chè, gạo nếp, đường phên,..).

Rời không gian trưng bày 1, du khách sẽ di chuyển đến với phần 2 chủ đề “Tết Đoan ngọ trong cung đình Thăng Long thời Lê”. Không gian này, ược trưng bày diễn giải thông qua nhiều nội dung như: Tết Đoan ngọ qua thơ ca trung đại; không gian nghi lễ tết cung đình được trưng bày thông qua tranh vẽ và mô hình hiện vật phỏng dựng; tranh vẽ phỏng dựng dựa trên các tư liệu lịch sử: Nghi lễ cúng tế tổ tiên, lễ thiết triều, lễ ban quạt, lễ ban yến.