Khi người dân còn chờ, việc chưa thể xong
Từ câu chuyện thiếu sách giáo khoa, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: công việc chỉ hoàn thành khi người dân nhận được kết quả. Một chính sách được thực hiện qua đủ các bước nhưng người dân vẫn chưa được thụ hưởng, khó khăn vẫn còn đó, thì phải xem lại cách thực hiện, kể cả chính quy trình đang áp dụng.
Trong cuộc tiếp xúc cử tri tại Hà Nội vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhắc đến tình trạng thiếu sách giáo khoa, dù đã được tập trung giải quyết, nhưng vẫn để lại bài học về trách nhiệm tổ chức thực hiện. Bởi công việc chỉ thực sự hoàn thành khi người dân nhận được kết quả, chứ không phải khi cơ quan quản lý đã làm hết quy trình. Nếu cơ quan quản lý đã làm hết các quy trình mà người dân vẫn không được hưởng, vẫn còn khó khăn, thì phải xem lại cả quy trình.
Một cuốn sách giáo khoa là ví dụ dễ hiểu. Bao nhiêu khâu chuẩn bị, phối hợp, phân phối đã được thực hiện, cuối cùng vẫn phải kiểm tra xem học sinh có sách để học đúng lúc hay không. Nếu chưa, không thể lấy việc từng cơ quan đã hoàn thành phần việc của mình làm câu trả lời cho phụ huynh. Vấn đề nằm ở “quãng đường” từ những phần việc ấy đến tay người thụ hưởng.
“Quãng đường” đó còn thể hiện trong nhiều lĩnh vực khác. Đó có thể là kiến nghị đã được tiếp nhận rồi chuyển đi, nhưng người gửi không biết bao giờ có hồi âm. Một thủ tục được công bố là đơn giản hơn, song người làm vẫn phải bổ sung giấy tờ, đi lại nhiều lần…Mỗi trường hợp có nguyên nhân riêng, nhưng đều cho thấy có những việc chưa thể dừng lại ở mốc “đã xử lý” của cơ quan chức năng.
Điều này càng đáng chú ý khi bộ máy đang được phân cấp, sắp xếp để phục vụ người dân tốt hơn. Tại cuộc tiếp xúc cử tri, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu việc gì cơ sở giải quyết được thì để cơ sở giải quyết, tránh để người dân phải đi nhiều nơi. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nêu thước đo của bộ máy cơ sở: người dân đi lại có ít hơn, thủ tục có nhanh hơn, kiến nghị có được giải quyết rõ ràng và kịp thời hơn không? Đó là những câu hỏi cụ thể, có thể kiểm tra từ trải nghiệm hằng ngày của người dân.
Muốn trả lời được, mỗi việc cần có người chịu trách nhiệm theo đến cùng. Khi một kiến nghị phải chuyển qua nhiều cơ quan, người dân vẫn cần một đầu mối để hỏi và một thời hạn để chờ. Nếu vướng ở quy định, phải chỉ ra quy định nào cần sửa. Nếu thiếu nhân lực, dữ liệu hay kinh phí, phải nói rõ và tìm cách bổ sung. Trả lời rằng việc đã được chuyển đi có thể đúng về thủ tục, nhưng chưa đủ với người đang chờ kết quả.
Cách đánh giá ấy cũng cần được đặt vào những quyết sách lớn hơn. Luật đã ban hành có thực sự đi vào cuộc sống? Thủ tục được cắt giảm có làm người dân bớt mất thời gian? Nguồn lực được khơi thông có thành việc làm, thu nhập và chất lượng sống tốt hơn? Đó là những câu hỏi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu khi nói về “đầu ra” của thể chế. Ban hành một chính sách là bước quan trọng; theo dõi tác động của nó, phát hiện điều chưa ổn để điều chỉnh cũng là trách nhiệm của cơ quan ban hành và thực hiện.
Không phải kết quả nào cũng đến ngay, và không phải kiến nghị nào cũng có thể giải quyết theo mong muốn của người dân. Nhưng việc chưa làm được phải có lý do rõ ràng, có người trả lời và có hướng xử lý tiếp theo. Khi người dân có thể hỏi, có thể nhận được câu trả lời và biết ai chịu trách nhiệm, họ cũng có cơ sở để đánh giá công việc của cơ quan chức năng một cách công bằng.
Vì như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định,“mọi chủ trương, chính sách đều hướng tới cuộc sống tốt đẹp hơn của nhân dân, kết quả cuối cùng là để người dân cảm nhận, đánh giá và thụ hưởng”. Còn nếu, khi người dân vẫn còn chờ, vẫn còn khó khăn, công việc ấy chưa thể coi là hoàn thành.