Khi phản biện sát thực tiễn

Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội vừa tổ chức hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo Nghị quyết của HĐND thành phố quy định nội dung, hồ sơ, điều kiện, tiêu chí, trình tự, thủ tục thực hiện lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt đối với dự án đầu tư cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ thuộc diện phải phá dỡ trên địa bàn thành phố.

Tại hội thảo, nhiều ý kiến tâm huyết, trách nhiệm đã tập trung phân tích những “điểm nghẽn” kéo dài nhiều năm trong cải tạo chung cư cũ. Ở góc độ quy hoạch đô thị, TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm - Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển Đô thị Việt Nam nhận định, dự thảo Nghị quyết có ý nghĩa quan trọng trong tháo gỡ “điểm nghẽn” kéo dài nhiều năm qua đối với công tác cải tạo chung cư cũ tại Hà Nội. Dù Trung ương, Chính phủ và thành phố đã quan tâm chỉ đạo gần 30 năm nhưng kết quả cải tạo chung cư cũ vẫn chưa đạt như kỳ vọng.

Một trong những nguyên nhân lớn nhất chính là khâu lựa chọn chủ đầu tư. Vì vậy, việc xây dựng cơ chế lựa chọn nhà đầu tư cần được nghiên cứu kỹ lưỡng để bảo đảm công khai, minh bạch, tạo thuận lợi cho quá trình triển khai. Liên quan đến phân cấp, phân quyền, ông Nghiêm đánh giá việc giao UBND cấp xã, phường làm đầu mối ký kết và quản lý hợp đồng là phù hợp với bối cảnh hiện nay, nhất là khi năng lực quản lý ở cơ sở đang từng bước được nâng cao.

Ông Nguyễn Hoàng Hải - Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hành khách công cộng thành phố Hà Nội cho rằng việc ban hành Nghị quyết là yêu cầu cấp bách nhằm cụ thể hóa cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội và tháo gỡ tình trạng đình trệ kéo dài trong cải tạo chung cư cũ.

Tuy nhiên, theo ông Hải, dự thảo hiện mới chủ yếu tập trung vào thủ tục lựa chọn nhà đầu tư, trong khi nhiều “nút thắt cốt lõi” chưa được phân tích đầy đủ và chưa có cơ chế xử lý đồng bộ.

Theo bà Trần Thị Phương Hoa - Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội đây là những ý kiến vô cùng tâm huyết, trách nhiệm, có cơ sở khoa học, pháp lý và thực tiễn. Các ý kiến đóng góp tại hội nghị là cơ sở quan trọng để cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo nghị quyết theo hướng chặt chẽ hơn, khả thi hơn, minh bạch hơn và sát với thực tiễn hơn.

Theo kết quả rà soát, hiện nay trên địa bàn Hà Nội có hơn 2.000 nhà chung cư cũ, chủ yếu được xây dựng trong giai đoạn từ năm 1954 đến trước năm 1994. Số lượng nhà chung cư cũ của Hà Nội lớn hơn tổng số chung cư cũ của 33 tỉnh, thành phố khác cộng lại. Phần lớn các công trình đã xuống cấp nghiêm trọng, trong khi hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội tại nhiều khu vực cũng rơi vào tình trạng quá tải, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với tính mạng, tài sản của người dân.

Trong bối cảnh đó, việc cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ gắn với chỉnh trang, tái thiết đô thị được xác định là nhiệm vụ cấp bách nhằm bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng sống của người dân, đồng thời tạo động lực phát triển đô thị văn minh, hiện đại và bền vững cho Thủ đô.

Chính vì vậy, các hội nghị, hội thảo phản biện xã hội như thế này có ý nghĩa đặc biệt. Thông qua hoạt động phản biện, nhiều ý kiến từ chuyên gia, nhà khoa học, đại diện cộng đồng dân cư và các tổ chức thành viên của Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội đã góp phần nhận diện những bất cập trong thực tiễn, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn về cơ chế lựa chọn nhà đầu tư, tái định cư, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân.

Đây cũng là kênh quan trọng để các chính sách trước khi ban hành được hoàn thiện hơn, tạo sự đồng thuận xã hội và nâng cao tính khả thi khi triển khai vào thực tế.