Khi tranh Đông Hồ bước vào MV bằng trí tuệ nhân tạo

MV “Tính chuyện trăm năm” vừa được ca sĩ Thanh Cường (nghệ danh: AnhHI Thanh Cường) ra mắt như một thử nghiệm đáng chú ý khi kết hợp chất liệu dân gian Bắc Bộ với công nghệ AI. Sản phẩm là sự cộng tác giữa anh và nhạc sĩ Nguyễn Quang Long, do đạo diễn hình ảnh & Artist Xuân Mạnh AI thực hiện, từ kịch bản của nhà văn, nhà báo Hồ Điệp Thanh Thanh. Lấy cảm hứng từ bức tranh dân gian Đông Hồ “Đám cưới chuột”, MV không chỉ tái hiện mà chủ động “viết lại” câu chuyện theo tinh thần đương đại, hướng tới cảm xúc ấm áp, gần gũi.

“Tính chuyện trăm năm” là một trong những ca khúc thuộc album “Thương câu dân ca” phát hành đầu năm nay, đồng thời là sản phẩm thứ hai của nam ca sĩ được thực hiện MV với sự hỗ trợ của AI. Không đi theo lối phục dựng nguyên bản, bài hát gợi không khí qua thang âm, cách luyến láy và cấu trúc đối đáp gần với hát giao duyên. Những câu hát mang tính trò chuyện tạo cảm giác thân mật, vừa gợi nhắc quan họ, chèo, vừa được tiết chế để phù hợp với gu nghe nhạc hôm nay.

Chia sẻ về việc lựa chọn ca khúc này, AnhHI Thanh Cường cho biết: “Đây là một ca khúc rất đặc biệt mà tôi yêu thích nên đã lựa chọn để thực hiện MV độc lập. Ca khúc cho thấy hoài bão về một tương lai đầm ấm, hạnh phúc mãi mãi của đôi uyên ương. Tôi hy vọng những đôi trai gái đang yêu nghe được ca khúc này sẽ luôn hạnh phúc bên nhau; những bạn chưa yêu sẽ có thêm niềm tin vào tình yêu để sẵn sàng đón nhận”.

Một điểm nhấn trong màu sắc âm nhạc là phần ngâm theo lối “lẩy Kiều” do NSND Thanh Hoài thể hiện. Đoạn lẩy Kiều xuất hiện như một khoảng dừng, giúp chuyển nhịp cảm xúc và mở rộng chiều sâu văn hóa, gợi nhắc những giá trị đạo lý, tình nghĩa trong đời sống người Việt. Sự đan xen giữa giai điệu hiện đại, chất liệu dân gian và yếu tố ngâm cổ truyền tạo nên tổng thể hài hòa, vừa quen vừa mới.

Phần hình ảnh của MV được xây dựng hoàn toàn bằng công nghệ AI, từ bố cục đến tạo hình nhân vật. Trên nền cảm hứng từ “Đám cưới chuột”, câu chuyện triển khai trong không gian làng quê Bắc Bộ với mái nhà ba gian hai chái, giàn trầu, cây cau, sân gạch, ao nước… Không gian ấy trở thành phông nền cho một đám cưới truyền thống với đoàn rước, kiệu hoa, võng lọng; cảnh nhà trai sang nhà gái rồi đưa cô dâu về qua đường làng, cánh đồng, dòng sông.

Trong mạch kể, chú rể chuột được xây dựng với cảm xúc rõ ràng: hồi hộp, mong chờ rồi vỡ òa trong ngày trọng đại. Các nhân vật chuột được tạo hình sinh động, gần gũi, mang nét đáng yêu, phù hợp thị hiếu khán giả hiện đại, qua đó làm nhẹ đi lớp ẩn dụ xã hội của tranh gốc.

Cao trào nằm ở đoạn kết khi đoàn rước đi qua cổng “Làng hạnh phúc”, toàn bộ hình tượng chuột dần “hóa người”. Chú rể trở thành chính AnhHI Thanh Cường, cùng cô dâu bước xuống kiệu trong không khí hân hoan, gợi lớp nghĩa biểu tượng: từ tranh dân gian bước sang đời sống hiện thực.

Kịch bản của Hồ Điệp Thanh Thanh không chỉ kể lại tích truyện quen thuộc mà còn chuyển hướng ý nghĩa. Nếu trong nguyên bản, “Đám cưới chuột” mang nhiều tầng ẩn dụ xã hội, thì ở đây, câu chuyện được tái cấu trúc thành biểu tượng của tình yêu bền chặt, gia đình sum vầy, đời sống bình yên.

Chia sẻ về sản phẩm, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long bày tỏ: “Tôi đặc biệt thích các chú chuột con ngộ nghĩnh, xinh đẹp trong MV, cho thấy được sự viên mãn của đàn con, đàn cháu nối tiếp nhau. Ước mơ được gửi gắm trong ca khúc của tôi là vậy, mong mỗi tình yêu, mỗi gia đình luôn hạnh phúc, viên mãn”.

Ở góc độ người thực hiện, AnhHI Thanh Cường nhìn nhận AI như công cụ mở rộng khả năng sáng tạo, giúp hiện thực hóa những ý tưởng văn hóa trước đây khó làm do hạn chế chi phí. Dù còn có những giới hạn, công nghệ này đang mở ra hướng tiếp cận mới, nơi di sản không chỉ được bảo tồn mà còn được tái tạo.

“Tính chuyện trăm năm” gợi mở một cách nghĩ: di sản dân gian không đứng yên trong quá khứ, mà có thể tiếp tục sống trong những hình thức biểu đạt mới, gần hơn với cảm nhận của con người trong cuộc sống đương đại.