Khơi dậy sức sáng tạo từ phong trào thi đua lao động
Phong trào thi đua “Lao động giỏi, lao động sáng tạo” trong công nhân lao động đang ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành một trong những động lực quan trọng để công nhân, viên chức, người lao động phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả công việc. Từ thực tiễn sản xuất, nhiều sáng kiến đã được áp dụng, tạo giá trị làm lợi thiết thực, đồng thời góp phần xây dựng đội ngũ công nhân có tay nghề, kỷ luật và thích ứng tốt hơn với yêu cầu mới.
Gắn thi đua với nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh
Tại Công đoàn Đường sắt Việt Nam, việc đổi mới nội dung, phương thức tổ chức các phong trào thi đua được xác định theo hướng gắn chặt với nhiệm vụ chính trị, sản xuất, kinh doanh và đặc thù của ngành. Theo Chủ tịch Công đoàn Đường sắt Việt Nam Hà Trọng Thắng, phong trào “Lao động giỏi - Lao động sáng tạo” được triển khai sâu rộng, thu hút đông đảo đoàn viên, người lao động tham gia. Bình quân hằng năm, toàn ngành có khoảng 1.300 sáng kiến, giải pháp hợp lý hóa sản xuất được công nhận và áp dụng vào thực tiễn. Nhiều sáng kiến tập trung vào những lĩnh vực thiết thực như bảo đảm an toàn chạy tàu, cải tiến kỹ thuật, nâng cao năng suất lao động, tiết kiệm chi phí, nâng cao chất lượng dịch vụ và xây dựng hình ảnh, thương hiệu Đường sắt Việt Nam. Cùng với “Lao động giỏi - Lao động sáng tạo”, các phong trào chuyên ngành như “Xây dựng đơn vị chính quy - văn hóa - an toàn”, thi đua bảo đảm an toàn đèo dốc, “Đường tàu - đường hoa” được triển khai phù hợp với đặc thù ngành đường sắt, góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn, văn minh.

Để phong trào phát triển bền vững, công tác đào tạo, nâng cao tay nghề được các cấp Công đoàn quan tâm. Công đoàn Đường sắt Việt Nam phối hợp với chuyên môn tạo điều kiện về thời gian, cơ sở vật chất, kinh phí để người lao động được đào tạo, đào tạo lại, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp. Các hội thi tay nghề, thi thợ giỏi, hoạt động “Ôn lý thuyết - Luyện tay nghề” được tổ chức phù hợp với từng nhóm lao động.
Còn tại tỉnh Hưng Yên, phong trào thi đua cũng được các cấp Công đoàn triển khai theo hướng xác định rõ mục tiêu, tiêu chí và lộ trình, gắn với lợi ích thiết thực của đoàn viên, người lao động. Trong 5 năm, toàn tỉnh có 42.000 sáng kiến, cải tiến kỹ thuật được công nhận, với tổng giá trị làm lợi ước tính hơn 450 tỷ đồng. Những con số này cho thấy sức sáng tạo của người lao động đang trở thành nguồn lực quan trọng đối với doanh nghiệp. Từ dây chuyền sản xuất, phân xưởng, tổ, đội đến từng vị trí việc làm, người lao động không chỉ trực tiếp tạo ra sản phẩm mà còn tham gia tìm kiếm giải pháp nâng cao năng suất, tiết giảm chi phí, cải thiện chất lượng và bảo đảm an toàn. Hằng năm, hơn 95,5% công nhân, lao động trong ngành được đào tạo, huấn luyện về an toàn, vệ sinh lao động; 100% an toàn vệ sinh viên được bồi dưỡng, cập nhật kiến thức và nghiệp vụ. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đồng thời tạo nền tảng để người lao động tiếp cận công nghệ mới và phát huy tốt hơn năng lực sáng tạo trong công việc.
Đưa sáng kiến trở thành động lực nâng cao năng suất
Tại Vĩnh Long, phong trào thi đua được triển khai theo hướng cụ thể hóa yêu cầu nâng cao năng suất, chất lượng và thu nhập của người lao động. Giai đoạn 2020-2026, toàn tỉnh ghi nhận 68.239 sáng kiến, giải pháp kỹ thuật, hợp lý hóa sản xuất được áp dụng hiệu quả, làm lợi hơn 298 tỷ đồng; 1.148 công trình, sản phẩm thi đua được hoàn thành đúng và vượt tiến độ; 104 đoàn viên được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam trao tặng Bằng Lao động sáng tạo. Những kết quả trên cho thấy, thi đua lao động sáng tạo chỉ thực sự có sức sống khi được gắn với những lợi ích cụ thể của người lao động và yêu cầu phát triển của doanh nghiệp.

Theo Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Phúc Linh, trong giai đoạn 2026-2031, phong trào tập trung vào bốn đột phá đó là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và kỹ năng số; nâng cao năng suất lao động, phát huy sáng kiến; thực hành tiết kiệm, giảm chi phí, hạn chế lãng phí; chăm lo, nâng cao thu nhập và phúc lợi cho người lao động. Điểm đáng chú ý là các chỉ tiêu thi đua được yêu cầu lượng hóa cụ thể về mức phấn đấu, người thực hiện, thời gian và phương pháp đánh giá. Qua đó, Công đoàn cơ sở chủ động phối hợp với lãnh đạo doanh nghiệp khảo sát thực trạng, xác định nhu cầu, thương lượng và thống nhất chỉ tiêu trên nguyên tắc lợi ích hài hòa, kết quả cùng hưởng. Cách làm này góp phần chuyển phong trào thi đua từ vận động chung sang những nhiệm vụ cụ thể, có địa chỉ và có kết quả đo đếm được. Người lao động được khuyến khích học tập, nâng cao trình độ, giảm tiêu hao nguyên vật liệu, hạn chế sản phẩm lỗi, phế phẩm; doanh nghiệp tạo điều kiện về thời gian, cơ sở vật chất và công nghệ để người lao động đổi mới sáng tạo.
Đánh giá kết quả phong trào thi đua thời gian qua, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Xuân Hùng đề nghị các cấp Công đoàn tiếp tục bám sát chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và định hướng của Tổng Liên đoàn; đổi mới nội dung, phương thức tổ chức thi đua, gắn với nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh và thực tiễn từng cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp. Cùng với đó là đẩy mạnh phát hiện, bồi dưỡng, nhân rộng điển hình tiên tiến; triển khai hiệu quả phong trào “Lao động giỏi, năng suất cao, thu nhập tốt” theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam. Đây không chỉ là yêu cầu đối với hoạt động thi đua mà còn là giải pháp phát huy nguồn lực con người, nâng cao năng suất lao động, chất lượng nguồn nhân lực, cải thiện việc làm, thu nhập và đời sống đoàn viên, người lao động.
Trong bối cảnh yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất và sức cạnh tranh ngày càng đặt ra cấp thiết, mỗi sáng kiến được hình thành từ thực tiễn lao động đều mang một giá trị nhất định. Khi được tổ chức bài bản, gắn với nhiệm vụ sản xuất và có cơ chế khuyến khích phù hợp, phong trào “Lao động giỏi, lao động sáng tạo” sẽ tiếp tục khơi dậy trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ công nhân, góp phần trực tiếp vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và đất nước.