Khơi thông dòng vốn cho sản xuất cuối năm

Theo báo cáo kinh tế vĩ mô tháng 9/2026 của Công ty Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), chỉ số PMI ngành sản xuất tháng 8 đạt 53,3 điểm, cao nhất trong 6 tháng; số đơn hàng mới tiếp tục tăng tháng thứ 16 liên tiếp.

Đà tăng của đơn hàng trong cộng đồng doanh nghiệp (DN) kéo theo nhu cầu vốn lưu động để nhập nguyên liệu, duy trì sản xuất. Về phía DN, yêu cầu về tín dụng hiện nay cũng đang chuyển theo hướng thực chất hơn. Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (Vasep) đề xuất, Ngân hàng Nhà nước duy trì và mở rộng chương trình tín dụng đối với lĩnh vực lâm sản, thủy sản; ưu tiên nguồn vốn trung và dài hạn cho vùng giống, vùng nuôi, chế biến sâu và chuyển đổi xanh.

Đáng chú ý, Vasep đề nghị thay đổi phương thức đánh giá tín dụng, dựa nhiều hơn vào dòng tiền hạch toán, hợp đồng xuất khẩu và lịch sử tuân thủ, thay vì chủ yếu dựa trên tài sản bảo đảm. Đề xuất này cũng tương đồng với kiến nghị của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI). Theo VCCI, nguồn vốn tái cấp vốn và tín dụng ưu tiên cần được tập trung cho sản xuất, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, DN trong chuỗi cung ứng và nông nghiệp công nghệ cao. Giá vốn và thời hạn vay cần phù hợp với chu kỳ kinh doanh của từng lĩnh vực. VCCI đồng thời đề xuất thẩm định tín dụng dựa trên dòng tiền, hợp đồng, đơn hàng, chất lượng khách hàng, khoản phải thu và lịch sử tuân thủ...

Từ yêu cầu của DN đến thực tế triển khai, dòng vốn đang được các ngân hàng điều chỉnh theo hướng ưu tiên những lĩnh vực có nhu cầu và khả năng hấp thụ vốn cao. Hiện, nhiều ngân hàng thương mại đang đẩy mạnh các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho DN nhỏ và vừa cũng như các lĩnh vực được xác định là động lực tăng trưởng.

Điển hình, Agribank triển khai chương trình tín dụng ưu đãi quy mô 70.000 tỷ đồng từ tháng 8/2026 đến năm 2028, hướng vào DN nhỏ và vừa, DN và cá nhân kinh doanh thuộc các lĩnh vực ưu tiên. Lãi suất thấp hơn 1-2%/năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn. Vietcombank cũng cho biết trong 7 tháng đầu năm, dư nợ các lĩnh vực ưu tiên đạt xấp xỉ 600.000 tỷ đồng, tăng khoảng 11% so với cuối năm 2025 và chiếm khoảng 34% tổng dư nợ...

Việc tín dụng tiếp tục được mở rộng cho thấy dòng vốn đang được khơi thông, thế nhưng yêu cầu đặt ra, vốn phải đáp ứng đúng nhu cầu đầu tư, sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Ông Nguyễn Khắc Hoàng - Trưởng Thống kê TPHCM cho biết, hoạt động tín dụng tiếp tục mở rộng. Huy động vốn tăng hơn 14 % so với cùng kỳ, trong khi dư nợ tín dụng tăng gần 19%. Đáng chú ý, dư nợ trung và dài hạn chiếm gần 55% tổng dư nợ và tăng hơn 24%.

Theo ông Hoàng, diễn biến này cho thấy nhu cầu vốn phục vụ đầu tư và hoạt động sản xuất, kinh doanh trung, dài hạn tiếp tục gia tăng. Tuy nhiên, ông Hoàng cũng lưu ý, trong tháng 8, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay có xu hướng điều chỉnh tăng. Nếu chi phí vốn tiếp tục tăng, khả năng mở rộng sản xuất, đầu tư của DN và sức cầu của nền kinh tế có thể bị ảnh hưởng. “Thành phố cần tiếp tục triển khai các giải pháp hỗ trợ DN mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh; chủ động nghiên cứu, đề xuất các chính sách tín dụng phù hợp với điều kiện thực tế và khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp” - ông Hoàng nhấn mạnh.

Về nguồn cung vốn, ông Nguyễn Đức Lệnh - Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước khu vực 2 thông tin, tổng huy động vốn trên địa bàn TPHCM và Đồng Nai 6 tháng đầu năm 2026 đạt và vượt ngưỡng 6 triệu tỷ đồng. Kết quả này đã và đang tạo điều kiện cho hoạt động ngân hàng trên địa bàn tiếp tục ổn định và thực hiện tốt nhiệm vụ hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Ông Lệnh chia sẻ thêm, tiền gửi tiết kiệm và tiền gửi có kỳ hạn chiếm 39,2% tổng huy động vốn, tăng 9,2% so với cuối năm 2025, cao hơn mức tăng huy động chung. Nguồn vốn ổn định này tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng mở rộng tín dụng trung, dài hạn, đáp ứng nhu cầu đầu tư, mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ và phát triển hạ tầng của DN.