Không gian Di sản tư liệu: Kết nối lịch sử với hiện tại
Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu vừa chính thức ra mắt tại Hà Nội, được kỳ vọng trở thành điểm đến văn hóa có chiều sâu, nơi lịch sử được kết nối với hiện tại thông qua các trải nghiệm đa phương tiện và học tập mở.
Ngày 28/1, tại trụ sở Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (số 12 Đào Tấn, phường Giảng Võ, Hà Nội), Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu đã chính thức ra mắt, đánh dấu bước phát triển mới trong việc đưa di sản tư liệu và tài liệu lưu trữ đến gần hơn với xã hội, phục vụ cộng đồng.
Phát biểu tại sự kiện, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước Đặng Thanh Tùng nhấn mạnh: “Lễ ra mắt Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu hôm nay là dấu mốc quan trọng, mở ra một hành trình mới trong việc “làm sống dậy” các giá trị di sản tư liệu”. Theo ông Tùng, đây là không gian không chỉ mang ý nghĩa gìn giữ ký ức, mà còn cung cấp tri thức và lan tỏa các giá trị lịch sử.
Cục trưởng Đặng Thanh Tùng khẳng định: “Tài liệu lưu trữ quốc gia là nguồn sử liệu gốc đặc biệt quan trọng, phản ánh trung thực tiến trình lịch sử, văn hóa, tư duy quản trị và sự phát triển của đất nước qua các thời kỳ. Trong đó, Mộc bản triều Nguyễn và Châu bản triều Nguyễn - hai khối di sản tư liệu thế giới được UNESCO ghi danh không chỉ là niềm tự hào của ngành Lưu trữ, mà còn là tài sản vô giá của quốc gia, của dân tộc Việt Nam”.
Nhận thức sâu sắc giá trị của tài liệu lưu trữ, dưới sự quan tâm, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước và Chính phủ, đặc biệt thông qua các đề án trọng điểm về bảo quản và phát huy giá trị tài liệu Châu bản triều Nguyễn, Mộc bản triều Nguyễn do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt từ năm 2016, ngành Lưu trữ đã từng bước chuyển từ tư duy “lưu giữ” sang tư duy bảo quản gắn với phát huy và phục vụ xã hội.
“Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Cục xác định: chuyển đổi số trong lưu trữ chính là chuyển đổi cách thức cung cấp thông tin, cách công chúng tiếp cận và sử dụng tài liệu lưu trữ. Không gian giới thiệu này chính là nơi hiện thực hóa cách tiếp cận đó và được xác định là trọng tâm trong chiến lược chuyển đổi số và phục vụ xã hội của ngành Lưu trữ trong giai đoạn mới” - ông Đặng Thanh Tùng nhấn mạnh.
Theo Phó Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước Nguyễn Thị Nga, Không gian giới thiệu được thiết kế với 3 khu vực nội dung chính, trong đó trung tâm là Không gian Media hiện đại - nơi tài liệu lưu trữ được chuyển hóa thành nội dung media, dữ liệu số và các sản phẩm tương tác đa phương tiện. Thông qua hệ thống màn hình tương tác và công cụ tra cứu, công chúng trong nước và quốc tế có thể tiếp cận tổng thể, hệ thống và gần gũi hơn với di sản tư liệu và tài liệu lưu trữ quốc gia.
Trong khuôn khổ ra mắt Không gian giới thiệu, một số tài liệu lưu trữ gốc tiêu biểu về Quốc kỳ, Quốc ca, Quốc huy và Hiến pháp đã được lựa chọn trưng bày, như những biểu tượng thiêng liêng của quốc gia, kết tinh ý chí, khát vọng độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam.
Theo thông tin từ Ban tổ chức, kể từ ngày 3/3 (tức Rằm tháng Giêng, Tết Nguyên Tiêu năm Bính Ngọ), Không gian sẽ chính thức mở cửa tự do đón khách tham quan từ 9 giờ đến 16 giờ các ngày trong tuần. Nhân dịp này, tại đây sẽ diễn ra trưng bày chuyên đề về Tết Hoàng cung qua Châu bản, Mộc bản triều Nguyễn, kết hợp các hoạt động trải nghiệm tương tác như kỹ thuật in dập Mộc bản trên giấy dó và tặng chữ thư pháp đầu Xuân với thông điệp “Khai trí đầu xuân - Tôn vinh văn hiến”.
