Khu kinh tế Ninh Cơ - động lực phát triển kinh tế biển tỉnh Ninh Bình

Định hình không gian kinh tế biển đa ngành, hiện đại

Khu kinh tế Ninh Cơ, tỉnh Nam Định, nay là tỉnh Ninh Bình được Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập tại quyết định số 88-QĐ/Ttg ngày 14/1/2025, có quy mô diện tích 13.950 ha, nằm tại khu vực ven biển của tỉnh.

Theo quyết định, Khu kinh tế Ninh Cơ có mục tiêu xây dựng trở thành khu kinh tế ven biển tổng hợp, đa ngành, đa chức năng, là trọng điểm phát triển mang tính đột phá của tỉnh Ninh Bình, với cơ sở hạ tầng đồng bộ, có môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi; trung tâm kinh tế biển phát triển có chức năng hỗ trợ, bổ sung qua lại với các khu kinh tế ven biển khác, tạo động lực phát triển cho vùng đồng bằng sông Hồng, vành đai kinh tế Vịnh Bắc Bộ; tạo việc làm, đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nâng cao thu nhập cho người dân.

Khu kinh tế Ninh Cơ có lộ trình, kế hoạch phát triển theo 4 giai đoạn, trong đó giai đoạn I (từ năm 2024 - 2026): hoàn thành các bước về quy hoạch xây dựng và đầu tư một số công trình quan trọng; giai đoạn II (từ năm 2026 - 2030) tiếp tục hoàn thiện đồng bộ kết cấu hạ tầng, nhất là hạ tầng đô thị, công nghiệp, dịch vụ; giai đoạn III (sau năm 2030): hoàn thiện hệ thống kết cấu kinh tế, xã hội đồng bộ, hiện đại.

Ngày 22/12/2025 (sau khi các tỉnh Ninh Bình, Nam Định, Hà Nam hợp nhất thành tỉnh Ninh Bình mới), Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định số 2771/QĐ-TTg phê duyệt Nhiệm vụ Quy hoạch chung Khu kinh tế Ninh Cơ, tỉnh Ninh Bình, đến năm 2050, nhằm cụ thể hóa các định hướng phát triển theo quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng đồng bằng sông Hồng và quy hoạch tỉnh Ninh Bình, tạo cơ sở pháp lý để đầu tư xây dựng và quản lý phát triển Khu kinh tế Ninh Cơ.

Mục tiêu của quy hoạch nhằm xây dựng Khu kinh tế Ninh Cơ trở thành khu kinh tế biển tổng hợp, đa ngành, đa chức năng; là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Ninh Bình và vùng đồng bằng sông Hồng. Khu kinh tế được định hướng phát triển thành trung tâm kinh tế biển năng động, hiệu quả, có cảng biển tổng hợp quốc tế nước sâu và hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ; tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập kinh tế quốc tế. Đồng thời, quy hoạch hướng tới phát triển công nghiệp hiện đại, dịch vụ chất lượng cao gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo, bảo tồn và bảo vệ đa dạng sinh học khu vực ven biển.

Nhiệm vụ quy hoạch yêu cầu đánh giá toàn diện điều kiện tự nhiên, hiện trạng kinh tế - xã hội, dân cư, sử dụng đất, hạ tầng kỹ thuật và môi trường; làm rõ các tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng, thiên tai đối với khu vực ven biển.

Thực hiện nhiệm vụ Quy hoạch chung Khu kinh tế Ninh Cơ, tỉnh Ninh Bình, đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, UBND tỉnh Ninh Bình đã giao Ban Quản lý Khu kinh tế và các khu công nghiệp tỉnh là cơ quan tổ chức lập quy hoạch chung Khu kinh tế Ninh Cơ.

Ngày 22/6/2026, UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức Hội nghị nghe báo cáo về phương án Quy hoạch chung Khu kinh tế Ninh Cơ đến năm 2050.

Theo báo cáo phương án quy hoạch chung Khu kinh tế Ninh Cơ của đơn vị tư vấn, Khu kinh tế có mục tiêu xây dựng trở thành khu kinh tế tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực, có hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại, phát triển theo hướng xanh, bền vững, gắn với bảo vệ môi trường, bảo đảm quốc phòng - an ninh; trong đó tập trung phát triển công nghiệp, dịch vụ, logistics, đô thị và du lịch.

Phạm vi nghiên cứu lập Quy hoạch chung Khu kinh tế Ninh Cơ bao gồm xã Rạng Đông, xã Hải Thịnh, một phần xã Quỹ Nhất, một phần xã Hải Xuân và vùng bãi bồi, vùng mặt nước biển.

Tổng diện tích nghiên cứu khoảng 29.950 ha, diện tích lập quy hoạch khoảng 13.950 ha; thời hạn quy hoạch được xác định theo hai giai đoạn: ngắn hạn đến năm 2030 và dài hạn đến năm 2050.

Khu kinh tế Ninh Cơ được định hướng phát triển trở thành khu kinh tế tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực với hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại; phát triển theo hướng xanh, bền vững, gắn với bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu và bảo đảm quốc phòng - an ninh.

Các lĩnh vực trọng tâm gồm công nghiệp, dịch vụ, logistics, đô thị và du lịch, trong đó phát huy tối đa lợi thế về vị trí cửa ngõ giao thương, kinh tế biển, hệ thống sông Ninh Cơ, sông Đáy và quỹ đất ven biển.

Về quy mô dân số, quy hoạch xác định đến năm 2030 Khu kinh tế Ninh Cơ có khoảng 92.000 - 95.000 người, trong đó dân số thường trú khoảng 82.000 - 85.000 người; đến năm 2050 đạt khoảng 200.000 - 265.000 người, dân số thường trú khoảng 165.000 - 230.000 người. Hiện trạng dân số khu vực năm 2025 khoảng 70.000 người.

Về định hướng phát triển không gian, Khu kinh tế Ninh Cơ được tổ chức theo mô hình tăng trưởng xanh, thông minh và bền vững, gắn kết với các hành lang kinh tế, các trung tâm động lực phát triển của tỉnh, vùng Đồng bằng sông Hồng và quốc tế.

Trong đó, đô thị Rạng Đông được định hướng trở thành trung tâm đô thị công nghiệp - dịch vụ - logistics, gắn với phát triển khu công nghiệp, cảng biển và các hoạt động kinh tế biển.

Đô thị Thịnh Long được định hướng phát triển theo hướng đô thị du lịch, dịch vụ thương mại, trở thành trung tâm dịch vụ ven biển, từng bước hình thành hệ thống đô thị ven biển hiện đại, xanh, thông minh, đáp ứng các tiêu chí đô thị loại III.

Đối với phát triển du lịch, Khu du lịch Thịnh Long được quy hoạch tại khu vực ven biển xã Hải Thịnh và xã Hải Xuân, định hướng trở thành trung tâm du lịch biển tổng hợp, nghỉ dưỡng và dịch vụ cao cấp của Khu kinh tế Ninh Cơ; đồng thời là một cực tăng trưởng quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế biển của tỉnh Ninh Bình.

Khu vực mặt biển được định hướng khai thác theo mô hình kinh tế biển tổng hợp, ưu tiên phát triển các lĩnh vực có lợi thế như cảng biển, logistics, vận tải biển, du lịch biển, nuôi trồng thủy sản công nghệ cao và năng lượng tái tạo ngoài khơi. Việc khai thác không gian biển được đặt trong yêu cầu hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo vệ hệ sinh thái ven biển, bảo đảm quốc phòng, an ninh và phát triển bền vững.

Theo phương án quy hoạch, không gian Khu kinh tế Ninh Cơ được phân thành 6 khu vực chính, gồm: Khu công nghiệp thép xanh; Khu đô thị công nghiệp - dịch vụ phía tả sông Ninh Cơ; Khu khoa học công nghệ; Khu đô thị, dịch vụ phía hữu sông Ninh Cơ; Khu du lịch Thịnh Long; Khu sinh thái rừng ngập mặn.

Trong đó, Khu đô thị, dịch vụ phía hữu sông Ninh Cơ có diện tích khoảng 3.763,8 ha; Khu du lịch Thịnh Long có diện tích khoảng 544 ha, gồm khu du lịch khoảng 379,2 ha và sân golf khoảng 165 ha; Khu sinh thái rừng ngập mặn có diện tích tự nhiên khoảng 1.462 ha.

Về định hướng sử dụng đất, đến năm 2030, tổng diện tích đất toàn khu là 13.950 ha; diện tích khu vực xây dựng các khu chức năng khoảng 7.365,74 ha, chiếm 52,8%; khu vực nông nghiệp và chức năng khác khoảng 6.584,26 ha, chiếm 47,2%. Đến năm 2050, tổng diện tích đất toàn khu vẫn là 13.950 ha, trong đó diện tích xây dựng các khu chức năng dự kiến khoảng 11.170,05 ha, chiếm 80,1%; khu vực nông nghiệp và chức năng khác khoảng 2.779,95 ha, chiếm khoảng 19,6%.

Hoàn thiện quy hoạch, khơi thông dư địa phát triển

Ngày 15/10 vừa qua, Bộ Xây dựng đã tổ chức Hội nghị thẩm định Đồ án Quy hoạch chung Khu kinh tế Ninh Cơ, tỉnh Ninh Bình, đến năm 2050.

Tại hội nghị, đại diện cơ quan thường trực Hội đồng thẩm định đánh giá, đồ án quy hoạch đã xác lập định hướng phát triển Khu kinh tế Ninh Cơ theo hướng đa ngành, gắn kết giữa công nghiệp, đô thị, dịch vụ và du lịch. Định hướng này cơ bản phù hợp với chủ trương, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, đồng thời đặt ra các yêu cầu về hạ tầng chiến lược, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu nhằm bảo đảm hiệu quả phát triển và đầu tư. Tuy nhiên, một số nội dung có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và tính khả thi của đồ án vẫn cần được tiếp tục rà soát, hoàn thiện.

Đại diện các bộ, ngành, hiệp hội và chuyên gia cũng cơ bản thống nhất với định hướng nghiên cứu, đồng thời đóng góp nhiều ý kiến liên quan đến tổ chức không gian, kết nối giao thông, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và các điều kiện phát triển khu kinh tế.

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn, tỉnh Ninh Bình mới được hình thành trên cơ sở sáp nhập ba địa phương là Ninh Bình, Hà Nam và Nam Định, điều này tác động rất lớn đến cấu trúc không gian và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội mới của địa phương. Việc xác định các chức năng, định hướng phát triển Khu kinh tế Ninh Cơ sẽ là một trong những động lực tạo đột phá trong phát triển kinh tế địa phương. Quy hoạch đã bám sát các quy định, đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ phát triển kinh tế, bước đầu đáp ứng các yêu cầu đặt ra. Tuy nhiên, quy hoạch vẫn còn một số vấn đề cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện. Các ý kiến của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và các Bộ, ngành liên quan là cơ sở để tỉnh Ninh Bình và đơn vị tư vấn tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy hoạch. 

Theo chỉ đạo của UBND tỉnh Ninh Bình, cơ quan chức năng của tỉnh, đơn vị tư vấn đang tiếp tục hoàn thiện quy hoạch Khu kinh tế Ninh Cơ trên cơ sở tiếp thu các ý kiến đóng góp của Hội đồng thẩm định, các bộ, ngành liên quan.