Khu vực FDI khẳng định vai trò thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu

Nhóm hàng đầu tàu

Số liệu mới nhất của Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cho thấy, tính đến ngày 15/9, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước đã vượt mốc 825 tỷ USD, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm trước. Những con số cho thấy hoạt động ngoại thương đang bước vào giai đoạn mở rộng về quy mô và Việt Nam đã tiến rất gần đến một mặt bằng kim ngạch thương mại mới.

Nhóm hàng đầu tàu là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đã đạt doanh thu 110 tỷ USD. Theo sau là máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác; điện thoại các loại và linh kiện; hàng dệt may; giày dép và túi xách. Nhận định của giới chuyên gia kinh tế cho thấy, nhóm hàng đầu tàu là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đã đạt doanh thu 110 tỷ USD. Và tăng trưởng xuất khẩu đang được dẫn dắt bởi công nghiệp chế biến, chế tạo là tín hiệu tích cực đối với quá trình công nghiệp hóa và hội nhập chuỗi cung ứng toàn cầu. Song cán cân thương mại tiếp tục nghiêng về nhập siêu, với mức 23,5 tỷ USD.

Theo Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ, lũy kế 8 tháng năm 2026, thu ngân sách nhà nước từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 352.766 tỷ đồng, tăng 17,4% so với cùng kỳ năm 2025. Về hoạt động xuất nhập khẩu 8 tháng năm 2026 cho thấy quy mô thương mại hàng hóa của Việt Nam tiếp tục mở rộng mạnh, với tổng kim ngạch đạt 770,14 tỷ USD, tăng 28,7% so với cùng kỳ năm 2025.

Cụ thể, xuất khẩu đạt 374,84 tỷ USD, tăng 22,4%. Đáng chú ý, đây là mức cao nhất của 8 tháng từ trước đến nay. Trong kết quả chung đó, dấu ấn của khu vực FDI đặc biệt rõ nét với kim ngạch đạt 299,53 tỷ USD, tăng 27% (tương ứng tăng 63,65 tỷ USD) so với cùng kỳ năm 2025 và chiếm tới 79,9% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước.

Với số liệu trên, giới chuyên gia kinh tế nhận định, như vậy, cứ 10 USD hàng hóa Việt Nam xuất khẩu ra thị trường quốc tế thì có khoảng 8 USD đến từ khu vực doanh nghiệp (DN) FDI. Và điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở tỷ trọng mà còn ở tốc độ tăng trưởng. Trong khi xuất khẩu của khu vực kinh tế trong nước chỉ tăng 7,4%, thì ngược lại khu vực FDI tăng tới 26,9%. Quy mô kim ngạch và khoảng cách về tốc độ tăng trưởng cho thấy khu vực FDI đang tiếp tục là một trong những lực kéo quan trọng của tăng trưởng xuất khẩu.

Và trong số những nhóm hàng có quy mô lớn nhất có điện tử, máy tính và linh kiện; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng; điện thoại và linh kiện, đây đều là những lĩnh vực có sự hiện diện mạnh của các tập đoàn đa quốc gia và DN FDI. Nổi bật như, xuất khẩu điện tử, máy tính và linh kiện của cả nước trong 8 tháng đạt hơn 101 tỷ USD, thì DN FDI chiếm đến 99,4%.

Tương tự, máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng đạt 47,29 tỷ USD, thì DN FDI chiếm 95,4%; điện thoại và linh kiện đạt 45,59 tỷ USD, và tỷ trọng của DN FDI còn lên đến 99,9%... Và theo nhận định của giới chuyên gia kinh tế cho thấy, khu vực DN FDI đã trở thành một cấu phần quan trọng trong năng lực sản xuất và xuất khẩu của Việt Nam và cũng góp phần quan trọng để nâng cao vai trò của nước ta trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Mở rộng khu vực doanh nghiệp FDI

Chia sẻ dưới góc nhìn của DN, ông Nguyễn Hải Minh, Phó Chủ tịch Hiệp hội DN châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) cho rằng, Việt Nam hiện nay đang được nhìn nhận là một trong những điểm đến đầu tư hấp dẫn nhất khu vực. Và theo số liệu khảo sát mới đây nhất của EuroCham cho thấy, 93% lãnh đạo DN châu Âu đánh giá Việt Nam là điểm đến đầu tư hấp dẫn.

Và theo ông Hải Minh, điều quan trọng là DN châu Âu hiện nay không còn nhìn Việt Nam chỉ như một thị trường có chi phí cạnh tranh. Việt Nam đang dần được nhìn nhận là một trung tâm sản xuất, logistics và xuất khẩu chiến lược trong dài hạn, đặc biệt trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ.

Ở một động thái khác, số liệu thống kê từ Cục Hải quan cho thấy, dòng vốn FDI tiếp tục tăng mạnh. Tính từ đầu năm đến hết tháng 8/2026, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đã đạt 40,63 tỷ USD, tăng tới 55,4% so với cùng kỳ năm trước; trong đó, vốn FDI thực hiện ước đạt 17,25 tỷ USD, tăng 12%.

Và việc vốn thực hiện tiếp tục tăng cho thấy dòng vốn không chỉ dừng ở cam kết mà đang được chuyển hóa thành nhà máy, dây chuyền sản xuất, thiết bị và năng lực sản xuất thực tế. Khi năng lực sản xuất được mở rộng, năng lực xuất khẩu cũng được mở rộng theo.

Đại diện Công ty TNHH UJU VINA Thái Nguyên (DN FDI của Hàn Quốc, nằm tại KCN Điềm Thụy, tỉnh Thái Nguyên) cho biết, để giúp công ty “an cư lạc nghiệp” và phát triển tại Thái Nguyên không thể không nhắc đến sự đồng hành của cơ quan Hải quan, cụ thể là Hải quan Thái Nguyên (Chi cục Hải quan khu vực V).

Từ khi công ty xúc tiến đầu tư đến quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh, đã luôn nhận được nhiều sự hỗ trợ nhiệt tình, hiệu quả từ Hải quan Thái Nguyên. Cơ quan Hải quan luôn hướng dẫn kịp thời các quy định và chính sách mới liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu máy móc, thiết bị đến nguyên phụ liệu phục vụ sản xuất và xuất khẩu sản phẩm...

Trong khi đó, theo Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ, cục đang yêu cầu toàn ngành tập trung hoàn thành các nhiệm vụ trọng tâm từ nay đến cuối năm; trong đó chú trọng hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi thương mại, đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường chống thất thu ngân sách, đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro.