Kiểm soát lạm phát trước sức ép giá cả cuối năm

Giá cả nhích lên, người tiêu dùng thêm áp lực

Những ngày gần đây, giá nhiều loại rau xanh tại các chợ dân sinh có xu hướng tăng nhanh, khiến chi phí sinh hoạt của người dân thêm áp lực. Đáng chú ý, một số mặt hàng thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày như cải ngồng, cà chua đều ghi nhận mức giá cao hơn đáng kể so với tuần trước.

Khảo sát tại các chợ dân sinh ngày 11/11 cho thấy, giá cải ngồng đã tăng lên 30.000 đồng/kg, trong khi ngày 10/11 mặt hàng này được bán với giá khoảng 25.000 đồng/kg. Như vậy, chỉ sau một ngày, giá cải ngồng tăng thêm 5.000 đồng/kg. So với tuần trước, khi giá chỉ khoảng 15.000 đồng/kg, mặt hàng này đã tăng gấp đôi.

Cà chua hiện được bán với giá dao động từ 25.000-28.000 đồng/kg; cải cúc khoảng 7.000 đồng/mớ, rau muống giòn từ 15.000-17.000 đồng/mớ. Dù mức tăng không đồng đều giữa các mặt hàng, xu hướng giá rau củ nhích lên đang khiến việc đi chợ của nhiều gia đình trở nên tốn kém hơn.

Chị Trần Thu Hường, sinh viên năm thứ 3 Trường Đại học Thủy Lợi (Hà Nội) chia sẻ, giá rau tăng nhanh khiến mỗi lần đi chợ đều phải cân nhắc, tính toán kỹ hơn. Với những người có thu nhập chưa chủ động hoặc còn hạn chế ngay cả những mặt hàng thiết yếu tăng giá cũng tạo thêm áp lực đáng kể đối với chi tiêu hằng ngày.

Rau xanh là nhóm thực phẩm thiết yếu, thường xuyên xuất hiện trong bữa ăn của các gia đình. Vì vậy, khi nhiều mặt hàng cùng tăng giá, tổng chi phí sinh hoạt cũng bị đẩy lên. Diễn biến tại các chợ dân sinh cho thấy sức ép giá cả không chỉ thể hiện qua những con số thống kê, mà còn tác động trực tiếp đến đời sống người dân.

Đáng chú ý, đây cũng là thời điểm nhu cầu tiêu dùng, sản xuất và kinh doanh thường tăng cao, nhất là khi thị trường bước vào giai đoạn chuẩn bị cho Tết Nguyên đán 2027. Nếu nguồn cung không được bảo đảm, trong khi chi phí vận chuyển, năng lượng và nguyên liệu tiếp tục biến động, áp lực tăng giá có thể lan rộng sang nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ.

Hai tháng cuối năm, giảm chi phí đầu vào, ngăn áp lực giá lan rộng

Tại cuộc họp điều hành giá vừa qua, Bộ Tài chính dự báo CPI bình quân năm 2026 tăng trong khoảng 4,5-4,7%. Ngân hàng Nhà nước cũng đưa ra mức dự báo tương tự. Trong khi đó, các tổ chức quốc tế dự báo lạm phát bình quân của Việt Nam năm 2026 tăng khoảng 4,2-5,5%.

Với mức tăng CPI bình quân 10 tháng là 4,57%, mục tiêu kiểm soát lạm phát trong năm 2026 đang đứng trước không ít thách thức. Hai tháng cuối năm là giai đoạn có ý nghĩa quyết định, khi nhu cầu tiêu dùng tăng lên, hoạt động sản xuất, kinh doanh tăng tốc và các yếu tố chi phí đầu vào vẫn tiềm ẩn nhiều biến động.

Trước sức ép lạm phát, Chính phủ đã triển khai nhiều giải pháp trực tiếp nhằm giảm chi phí đầu vào cho nền kinh tế. Hai động thái rõ nhất là giá điện và giá xăng đồng loạt giảm, trong đó giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, xuống còn 2.159,9037 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng.

Theo ước tính của Bộ Tài chính, việc giảm giá điện và đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% dự kiến tác động làm CPI tháng 11/2026 giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm so với tháng 10, đồng thời góp phần làm CPI bình quân cả năm giảm khoảng 0,08 điểm phần trăm.

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Tiến Thỏa, Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam cho rằng, việc giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% có thể giúp giá xăng giảm khoảng 1.500-1.700 đồng/lít. Cùng với việc giảm giá điện, đây là những yếu tố hỗ trợ trực tiếp cho công tác kiểm soát CPI, nhất là khi dư địa điều hành giá trong những tháng cuối năm không còn nhiều.

Cùng quan điểm, chuyên gia kinh tế PGS.TS Ngô Trí Long đánh giá, giảm giá điện và giảm thuế xăng không chỉ có ý nghĩa đối với việc kiềm chế chỉ số giá tiêu dùng, mà còn hỗ trợ sức mua của người dân, giảm chi phí sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Đây cũng là cách Nhà nước chia sẻ khó khăn với nền kinh tế trong quá trình theo đuổi đồng thời mục tiêu tăng trưởng cao và kiểm soát lạm phát.

Dù vậy, giảm chi phí đầu vào không đồng nghĩa giá hàng hóa, dịch vụ trên thị trường sẽ lập tức giảm tương ứng. Mức độ điều chỉnh giá bán còn phụ thuộc vào cơ cấu chi phí, hợp đồng kinh doanh và diễn biến cung cầu. Do đó, vấn đề quan trọng là phải bảo đảm các chính sách giảm chi phí thực sự được chuyển hóa thành lợi ích cho doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Với CPI bình quân 10 tháng tăng 4,57% và dự báo cả năm ở mức 4,5-4,7%, áp lực kiểm soát lạm phát trong 2 tháng cuối năm vẫn hiện hữu. Việc giảm thuế xăng, giảm giá điện đã tạo thêm dư địa cho điều hành, nhưng để giữ ổn định mặt bằng giá, cần sự phối hợp đồng bộ từ kiểm soát chi phí đầu vào, bảo đảm nguồn cung hàng hóa, giám sát giá bán đến điều hành chính sách tiền tệ.

Mục tiêu không chỉ là giữ CPI trong giới hạn đề ra, mà còn phải bảo vệ sức mua của người dân, giảm chi phí cho doanh nghiệp và duy trì niềm tin thị trường. Đây là điều kiện quan trọng để nền kinh tế bước vào năm 2027 với nền tảng ổn định, tạo dư địa cho tăng trưởng bền vững.