Kinh tế Việt Nam: Nền tảng cho chu kỳ phát triển mới
Giới chuyên gia kinh tế đánh giá, cải cách thể chế, phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là ba trụ cột không thể tách rời. Theo đó, tiến trình cải cách và đổi mới của Việt Nam được thực hiện liên tục, nhưng giai đoạn hiện nay đặt ra yêu cầu cao hơn về tự chủ chiến lược và năng lực lựa chọn con đường phát triển trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.
Năm 2025, bộ tứ Nghị quyết đã được hình thành, bao gồm Nghị quyết về Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (Nghị quyết 57), Hội nhập quốc tế (Nghị quyết 59), Đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật (Nghị quyết 66), Phát triển kinh tế tư nhân (Nghị quyết 68). Bộ tứ Nghị quyết đã củng cố các động lực tăng trưởng mới, với mục đích thúc đẩy kinh tế tư nhân, khoa học công nghệ, hoàn thiện thể chế pháp luật và hội nhập quốc tế sâu rộng, đưa Việt Nam phát triển mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới.
TS Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh phân tích: Việt Nam vẫn còn một mức dư địa chính sách nhất định. Nợ công hiện đang ở mức tương đối an toàn và thấp hơn nhiều so với ngưỡng cho phép. Tuy nhiên, ông Thành nhấn mạnh, không thể chấp nhận tăng trưởng bằng mọi giá hay chạy theo các con số trong ngắn hạn. Việc duy trì tốc độ tăng trưởng cao cần đi cùng với sự ổn định và bền vững của nền kinh tế.
Hiện nay, tỷ lệ đầu tư trên GDP của Việt Nam vào khoảng trên 30%. Trong cơ cấu này, đầu tư tư nhân vẫn còn nhiều dư địa để mở rộng. Việt Nam cũng có tỷ lệ tiết kiệm khá cao, song khả năng chuyển hóa nguồn tiết kiệm thành các hoạt động đầu tư hiệu quả vẫn còn hạn chế. Theo ông Thành, nguyên nhân của thực trạng này vẫn xoay quanh các vấn đề về niềm tin, chất lượng thể chế và mức độ thuận lợi của môi trường đầu tư, kinh doanh.
Bên cạnh đó, vị chuyên gia cho rằng: Cải cách thể chế, phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là ba trụ cột không thể tách rời.
“Tiến trình cải cách và đổi mới của Việt Nam chưa bao giờ dừng lại, nhưng giai đoạn hiện nay đặt ra yêu cầu cao hơn về tự chủ chiến lược và năng lực lựa chọn con đường phát triển trong bối cảnh thế giới nhiều biến động” – TS Võ Trí Thành nhấn mạnh.
Ông Đặng Thành Tâm - Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc (KBC), cho rằng quá trình tái cấu trúc nền kinh tế đang diễn ra rõ nét. “Chưa bao giờ các quyết định đầu tư tại bộ ngành, địa phương được thực hiện nhanh như hiện nay” - ông Tâm nói.
Cũng theo ông Tâm, việc Việt Nam thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện với hầu hết các nước lớn giúp mở rộng không gian phát triển và thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao. Doanh nghiệp có thêm cơ hội đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu nhờ việc hoàn thiện hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới hay ký các FTA song phương (Việt Nam - UAE, Việt Nam - Israel).
“Chúng ta đang bước vào một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Tôi tin rằng trong vòng 10 năm tới, GDP của Việt Nam sẽ có khả năng lọt vào top 10 quốc gia hàng đầu thế giới. Trong khi những quốc gia như Nhật Bản hay Hàn Quốc đang gặp nhiều khó khăn về động lực tăng trưởng, thì khí thế tại Việt Nam lại đang lên rất cao. Vấn đề còn lại là cách chúng ta hấp thụ vốn, thực thi chính sách và triển khai các dự án thông qua một quy hoạch tổng thể thống nhất từ trung ương đến địa phương” - ông Tâm nhấn mạnh.
Ở góc độ ngành ngân hàng, ông Phạm Hồng Hải - Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB) cho rằng, các phương pháp làm việc mới ngày càng phổ biến, cho phép tổ chức chấp nhận “thử và sai” để đạt kết quả nhanh và linh hoạt hơn.
Một điểm nhấn khác là hình thức cho vay dựa trên dòng tiền. Từ thực tế trước đây, ngân hàng thường đặt câu hỏi về tài sản đảm bảo, thì nay, tư duy cho vay dựa trên dòng tiền đã giúp nhiều startup tiếp cận vốn. Theo ông Hải, đây là một bước tiến quan trọng trong cách tiếp cận tín dụng.
Song song đó, tín dụng xanh được xác định không chỉ là trách nhiệm xã hội mà còn là cơ hội kinh doanh. “Chiến lược xanh đòi hỏi tiêu chuẩn khắt khe, tuy nhiên, về dài hạn, tín dụng xanh giúp giảm nợ xấu, giảm chi phí vận hành nhờ số hóa quy trình và tạo nền tảng tăng trưởng bền vững” - ông Hải nói.
Giới chuyên gia nhấn mạnh, chuyển đổi xanh sẽ là “giấy thông hành” bắt buộc với các doanh nghiệp. Dù tốn kém song đây là sự hy sinh cần thiết của doanh nghiệp nhằm đóng góp cho mục tiêu chung khi Việt Nam đã cam kết đạt Net Zero vào năm 2050.
