Kỷ niệm 680 năm ngày mất Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi: Tri ân danh nhân, lan tỏa tinh thần hiếu học
Ngày 28/3, tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam và Ban liên lạc họ Mạc tại Hà Nội tổ chức Lễ kỷ niệm “680 năm ngày mất Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi (1346 - 2026)”.

Lễ kỷ niệm “680 năm ngày mất Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi" là một trong những hoạt động, hướng tới Lễ kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076-2026), đồng thời tôn vinh các danh nhân văn hóa có nhiều đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và phát triển của đất nước.

Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi, tự Tiết Phu, quê ở Chí Linh xưa, là một trong những trí thức xuất sắc của thời Trần. Xuất thân trong hoàn cảnh không thuận lợi, nhưng bằng ý chí và nghị lực phi thường, ông đã vươn lên đỗ đầu khoa thi năm 1304, trở thành biểu tượng tiêu biểu của tinh thần hiếu học và khát vọng lập thân bằng con đường khoa cử.

Không chỉ nổi bật về học vấn, Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi còn là nhà chính trị, nhà ngoại giao tài năng. Hai lần đi sứ sang nhà Nguyên, ông đã thể hiện trí tuệ, bản lĩnh và khí phách Đại Việt, khiến triều đình phương Bắc phải kính trọng. Trong suốt quá trình làm quan qua nhiều triều vua Trần, ông luôn giữ trọn phẩm chất liêm chính, tận tụy, đặt lợi ích quốc gia lên trên hết.
Cuộc đời của ông là minh chứng sinh động cho lý tưởng của kẻ sĩ: học để lập thân, để phụng sự đất nước, và để lưu danh bằng chính nhân cách của mình.
Trong dòng chảy gần một thiên niên kỷ của Quốc Tử Giám, những tấm gương như Mạc Đĩnh Chi chính là hiện thân tiêu biểu cho truyền thống đào tạo và trọng dụng hiền tài của dân tộc – một giá trị đã làm nên bản sắc văn hiến của Thăng Long – Hà Nội.
Trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm, các nhà khoa học tập trung thảo luận về thân thế, sự nghiệp và những đóng góp của Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi trong lĩnh vực giáo dục, chính trị và ngoại giao, góp phần khẳng định vai trò của trí thức Đại Việt trong tiến trình lịch sử dân tộc.

Lễ kỷ niệm “680 năm ngày mất Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi (1346 - 2026)” là hoạt động có ý nghĩa thiết thực, nhằm tôn vinh Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi, góp phần lan tỏa truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng nhân tài. Đây cũng là dịp để kết nối các nhà nghiên cứu, thúc đẩy các hướng tiếp cận mới đối với lịch sử giáo dục khoa cử Việt Nam và khẳng định vai trò bền vững của Quốc Tử Giám trong đời sống văn hóa - giáo dục của đất nước.