Kỷ niệm 96 năm Ngày Truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2026): Phát huy sức mạnh đại đoàn kết từ nền tảng văn hóa dân tộc
Ngày 18/11/1930, Ban Thường vụ Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương ban hành Chỉ thị thành lập Hội Phản đế Đồng minh - hình thức tổ chức đầu tiên của Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam. Trải qua các thời kỳ cách mạng với những tên gọi khác nhau, Mặt trận luôn kiên trì mục tiêu tập hợp rộng rãi lực lượng yêu nước, phát huy sức mạnh đoàn kết dân tộc.

Sau các hoạt động liên hoan đoàn kết ở khu dân cư từ năm 1996, ngày 6/10/1997, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam ban hành Hướng dẫn số 337/MTTƯ, Hướng dẫn Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở khu dân cư. Và ngày 01/8/2003, Đoàn Chủ tịch Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam ban hành Nghị quyết số 04/NQ/ĐCT-MTTW về việc tổ chức “Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc". Một sinh hoạt cộng đồng có ý nghĩa chính trị, văn hóa, xã hội dần trở thành hoạt động thường niên, đưa giá trị lớn của khối đại đoàn kết về từng thôn, bản, tổ dân phố, nơi tình đoàn kết được vun đắp qua việc làm hằng ngày.
Trong không khí rộn ràng của tháng 11 năm nay, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại các khu dân cư năm nay mang một sắc thái đặc biệt khi lần đầu tiên được tổ chức gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11. Với ý nghĩa mới, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc đã trở thành nơi gắn kết tinh thần đoàn kết, tôn vinh, lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống từ mỗi gia đình, mỗi khu dân cư...
Gắn kết cộng đồng, lan tỏa bản sắc văn hóa Việt
Những ngày này, khắp các thôn, tổ dân phố trên địa bàn thành phố Hà Nội rộn ràng không khí Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc. Năm nay, niềm vui ngày hội càng thêm ý nghĩa khi được tổ chức gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam, tạo nên những không gian sinh hoạt cộng đồng đậm đà bản sắc, không chỉ tình làng nghĩa xóm thêm bền chặt mà những giá trị văn hóa truyền thống của Thăng Long - Hà Nội cũng được gìn giữ, trao truyền và lan tỏa.
Tại Tổ dân phố số 8, phường Giảng Võ, niềm vui Ngày hội năm nay càng thêm rộn rã, phấn khởi khi nhà sinh hoạt cộng đồng vừa được đưa vào khai thác. Ông Nguyễn Mạnh Tam, Tổ trưởng Tổ dân phố số 8 cho biết, những tiết mục văn nghệ do người dân tự dàn dựng, những trò chơi dân gian có sự tham gia của nhiều thế hệ, hoạt động giới thiệu nghề truyền thống hay câu chuyện về lịch sử hình thành khu dân cư góp phần làm phong phú nội dung ngày hội.

Thôn Xuân Trạch, xã Đông Anh, Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc được tổ chức gắn với nhiều hoạt động đặc sắc, góp phần bảo tồn giá trị văn hóa địa phương. Ông Lê Xuân Chanh - Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn Xuân Trạch cho biết, từ việc duy trì phong tục tốt đẹp, bảo tồn những nét văn hóa đặc trưng đến xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội, tất cả đều cần sự đồng lòng, chung tay của nhân dân.
“Thông qua Ngày hội, Ban Công tác Mặt trận mong muốn khơi dậy niềm tự hào và ý thức trách nhiệm của mỗi người dân trong gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống, để những giá trị đó không chỉ hiện diện trong ký ức mà tiếp tục được thực hành trong đời sống hôm nay”- ông Lê Xuân Chanh chia sẻ.
Không dừng lại ở những hoạt động giao lưu, vui hội, nhiều khu dân cư còn đưa văn hóa truyền thống trở thành điểm nhấn trong chương trình ngày hội. Tại phường Phú Thượng, các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam được tổ chức gắn với việc gìn giữ nghề truyền thống, quảng bá những giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc của vùng đất ven sông Hồng. Đáng chú ý, học sinh Trường Tiểu học Phú Thượng được tham quan đình Phú Gia, tìm hiểu lịch sử địa phương và trực tiếp trải nghiệm nghề làm xôi truyền thống.
Qua những câu chuyện được kể, những hình ảnh được giới thiệu và trải nghiệm thực tế, các em có cơ hội hiểu hơn về nguồn cội, về nghề truyền thống đã gắn bó với bao thế hệ người dân quê hương. Di sản vì thế không còn là những giá trị xa xôi mà trở thành một phần gần gũi của đời sống, được tiếp nhận và trao truyền tự nhiên giữa các thế hệ.
Bà Bùi Huyền Mai - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội nhấn mạnh, đối với Thủ đô nghìn năm văn hiến, việc tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc cần gắn kết chặt chẽ với nhiệm vụ bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, phong tục, tập quán tốt đẹp của từng địa phương, cộng đồng dân cư.
Mỗi người dân cần trở thành một chủ thể tích cực trong bảo tồn và trao truyền các giá trị văn hóa, để văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh cho sự phát triển bền vững của Thủ đô.
“Khi Ngày hội Đại đoàn kết trở thành ngày hội văn hóa của nhân dân, tinh thần đoàn kết càng được bồi đắp, tình yêu quê hương, niềm tự hào về bản sắc Thăng Long - Hà Nội càng được khơi dậy. Đó cũng chính là cách để những giá trị ngàn năm văn hiến tiếp tục được gìn giữ, làm giàu và lan tỏa trong nhịp sống của Thủ đô hôm nay, bà Bùi Huyền Mai chia sẻ.

Những câu chuyện ấn tượng trong Ngày hội
Không khí Ngày hội Đại đoàn kết cũng lan tỏa khắp các khu dân cư ở TP Hải Phòng. Tại Tổ dân phố số 24 Lạch Tray, phường Gia Viên, trong ngày hội, Tổ dân phố đã công bố quyết định thành lập Ban Vận động, đồng thời phát động phong trào thi đua nâng cao chất lượng mô hình “Tổ dân phố đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc”. Việc thành lập Ban Vận động góp phần tập hợp các lực lượng, phát huy vai trò nòng cốt của những người trực tiếp gắn bó với địa bàn trong công tác tuyên truyền, vận động và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chung của Tổ dân phố.
Còn tại Tổ dân phố Thủy Đường 3, phường Thủy Nguyên, ngay sau phần Lễ, bà con trong khu phố cùng ký giao ước thi đua và ra mắt mô hình “Tổ dân phố đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc”. Những nội dung được thống nhất tập trung vào phát triển kinh tế gia đình, xây dựng nếp sống văn minh đô thị, giữ gìn cảnh quan sáng - xanh - sạch - đẹp và tiên phong chuyển đổi số cộng đồng. Từ những cam kết chung, mỗi hộ dân có thêm trách nhiệm và động lực tham gia xây dựng môi trường sống tốt đẹp hơn.
Trong khi đó, tại Ngày hội của thôn Bình Đê, xã Thượng Hồng, câu chuyện về tinh thần đoàn kết, ý thức trách nhiệm với cộng đồng được người dân kể lại trong chính là việc tự nguyện góp kinh phí, ngày công để chỉnh trang cảnh quan, bảo tồn, tu bổ các công trình văn hóa, tín ngưỡng trên địa bàn. Có 600 hộ tham gia đóng góp với tổng số tiền 700 triệu đồng cùng 350 ngày công lao động.
Đây chính là minh chứng sinh động cho sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân từ cơ sở, khi tình yêu quê hương, ý thức gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực. Mỗi sự đóng góp, dù bằng tiền của hay ngày công lao động, đều thể hiện trách nhiệm và sự đồng lòng của người dân trong gìn giữ di sản, xây dựng quê hương.
Chia sẻ với PV Báo Đại đoàn kết, ông Nguyễn Đức Tuấn, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hải Phòng cho biết, giá trị của Ngày hội không chỉ nằm ở những hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ hay việc biểu dương các tập thể, cá nhân tiêu biểu, mà quan trọng hơn là tạo ra không gian sinh hoạt cộng đồng, nơi mỗi người dân có cơ hội gặp gỡ, chia sẻ, lắng nghe và cùng tham gia giải quyết những vấn đề đặt ra trong đời sống khu dân cư.
Theo ông Tuấn, chính từ những cuộc trò chuyện gần gũi, người dân hiểu nhau hơn, tình làng nghĩa xóm được vun đắp, sự gắn bó giữa các gia đình, dòng họ và các thế hệ được tăng cường. Đây cũng là dịp để những vấn đề thiết thực của khu dân cư được đưa ra trao đổi, bàn bạc; những băn khoăn, vướng mắc được lắng nghe, tìm hướng tháo gỡ; những cách làm hay, sáng kiến có ích cho cộng đồng được phát hiện và nhân rộng.
Trong quá trình đó, Ban Công tác Mặt trận ở khu dân cư giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Không chỉ là lực lượng trực tiếp tổ chức Ngày hội, Ban Công tác Mặt trận còn là cầu nối giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân; tập hợp, kết nối các tầng lớp nhân dân, người có uy tín trong cộng đồng, các tổ chức đoàn thể, hội đồng hương, dòng họ và những gia đình tiêu biểu.
Thông qua đó, những chủ trương, phong trào, cuộc vận động được chuyển tải đến từng hộ gia đình bằng những việc làm cụ thể, phù hợp với điều kiện thực tế. Người dân không chỉ tham gia hưởng ứng mà còn trực tiếp đề xuất, đóng góp công sức, trí tuệ, vật chất và cùng giám sát quá trình thực hiện. Đây chính là bước chuyển quan trọng từ tinh thần đoàn kết trong giao lưu, gặp gỡ sang đoàn kết trong hành động; từ sự đồng thuận về nhận thức đến trách nhiệm chung trong quản lý, xây dựng và phát triển cộng đồng dân cư.
“9 tháng đầu năm 2026, Hải Phòng đã đạt những kết quả ấn tượng trong phát triển kinh tế - xã hội. Tốc độ tăng trưởng GRDP ước đạt 12,08% so với cùng kỳ; sản xuất công nghiệp tăng 15,23%; thu ngân sách nhà nước đạt 162.173 tỷ đồng, tăng 11,7%. Những kết quả chung đó có sự đóng góp quan trọng từ tinh thần lao động, sản xuất, sự đồng thuận và chung sức của Nhân dân trên từng địa bàn” – Phó Chủ tịch MTTQ TP Hải Phòng nhấn mạnh.

Vun đắp nghĩa tình
Không khí Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc cũng lan tỏa khắp các tổ dân phố, thôn xóm ở Hà Tĩnh. Tại nhiều tuyến đường cờ Đảng, cờ Tổ quốc được treo trang trọng, Nhà văn hóa luôn rộn rã lời ca, tiếng hát. Từ rất sớm, Ban Công tác Mặt trận Tổ dân phố 34, phường Thành Sen đã chủ động họp bàn, xây dựng chương trình và vận động người dân tham gia Ngày hội Đại đoàn kết - Ngày Văn hoá Việt Nam. Các tổ liên gia cùng lựa chọn vận động viên, tập luyện bóng chuyền; các đội văn nghệ chuẩn bị các tiết mục biểu diễn. Người dân cùng chỉnh trang đường phố, treo cờ và vận động đóng góp Quỹ Vì người nghèo.
Theo bà Trần Thị Thủy, Trưởng ban Công tác Mặt trận Tổ dân phố 34, Ngày hội Đại đoàn kết từ lâu đã trở thành hoạt động truyền thống được người dân mong đợi. Dịp này, Ban Công tác Mặt trận Tổ dân phố vận động bà con tham gia các hoạt động chung, tôn vinh những gia đình văn hoá tiêu biểu và phát động bà con xây dựng Khu dân cư an toàn, ấm no, hạnh phúc. Đồng thời chú trọng kết nối, thăm hỏi, hỗ trợ những gia đình có hoàn cảnh khó khăn, ốm đau, hoạn nạn để không ai bị bỏ lại phía sau.
Còn tại xã Yên Hòa, tinh thần đoàn kết được thể hiện qua những câu chuyện sẻ chia với người gặp khó khăn, hoạn nạn. Gần một tuần nay, ngôi nhà của mẹ con chị Bùi Thị Hạ ở thôn Bắc Thành luôn có bà con lối xóm đến thăm hỏi, động viên. Chồng chị là anh Bùi Văn Tạo mắc bệnh suy thận hơn 3 năm và vừa qua đời, để lại người vợ cùng con trai đang học lớp 12. Biết hoàn cảnh gia đình, Nhóm Thiện nguyện xã Yên Hòa do Hội Liên hiệp Phụ nữ xã chủ trì đã vận động hỗ trợ 9 triệu đồng. Sự giúp đỡ kịp thời phần nào san sẻ khó khăn, giúp mẹ con chị Hạ có thêm điểm tựa vượt qua mất mát.
Cùng ở xã Yên Hòa, hai chị em Nguyễn Thị Hà Vy và Nguyễn Mai Nhi ở thôn Hồ Phượng những ngày qua đã nhận được sự chung tay của cộng đồng sau khi bố qua đời vì bạo bệnh với số tiền 226 triệu đồng.
Để kịp thời giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn, cán bộ các thôn thường xuyên nắm bắt tình hình đời sống người dân, chủ động kết nối các nguồn lực. Ông Trần Hoàng Thung, Trưởng thôn Hồ Phượng cho biết, sau sáp nhập, thôn có 524 hộ với 1.966 nhân khẩu. Khi biết gia đình gặp khó khăn, ban cán sự thôn trực tiếp tìm hiểu hoàn cảnh, vận động bà con, các đoàn thể và nhà hảo tâm cùng hỗ trợ.
Từ đầu năm 2026 đến nay, thông qua MTTQ và các tổ chức thiện nguyện, xã Yên Hòa đã vận động 628 triệu đồng hỗ trợ 9 hoàn cảnh đặc biệt khó khăn; đồng thời trao quà, hỗ trợ hơn 1 tỷ đồng cho 1.050 lượt đối tượng có hoàn cảnh khó khăn.
Ông Phan Xuân Ái - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Yên Hòa cho biết, sự đồng hành của các nhóm thiện nguyện, nhà hảo tâm và người dân có ý nghĩa thiết thực đã làm sáng lên tinh thần tương thân tương ái, lan tỏa tình làng nghĩa xóm. Đó cũng là những câu chuyện đẹp, những việc làm thiết thực chào mừng Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam.
Chung vui cùng bà con Nhân dân trong Ngày hội Đại đoàn kết những ngày qua, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Thành Đồng cảm nhận sâu sắc tình làng nghĩa xóm ở khu dân cư sau Ngày hội càng thêm thắt chặt.
“Sự đồng thuận và tham gia của người dân trong các phong trào thi đua, các cuộc vận động có ý nghĩa quyết định đối với thành công của mỗi chủ trương, chính sách. Thời gian tới, chính quyền, Mặt trận và các tổ chức đoàn thể cần tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, quan tâm chăm lo an sinh xã hội, xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn môi trường, bảo đảm an ninh trật tự. Đồng thời, khuyến khích người dân phát triển các mô hình kinh tế hiệu quả, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống” – Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Hà Tĩnh nhấn mạnh.
Khi ngày hội thực sự là diễn đàn của nhân dân
Những ngày này, cờ Đảng, cờ Tổ quốc cũng rực rỡ trên các tuyến phố, đường làng, ngõ buôn ở Đắk Lắk. Tiếng cồng chiêng, những vòng xoang nối dài cùng các hoạt động văn hóa, văn nghệ tạo nên không khí vui tươi, ấm áp ở từng khu dân cư.
Tại Ngày hội Đại đoàn kết ở Buôn Đung 1 và Buôn Đung 2, phường Buôn Ma Thuột, tối 15/11, những câu chuyện cộng đồng đã trở thành nội dung trao đổi thẳng thắn giữa người dân với Ban Tự quản, Ban Công tác Mặt trận.
Ông Huỳnh Văn Giỏi (75 tuổi), người dân Buôn Đung 1, bày tỏ những khó khăn của người cao tuổi khi tiếp cận dịch vụ công trực tuyến. Do tuổi cao, không thành thạo điện thoại thông minh ông phải nhờ người thân hỗ trợ khi thực hiện thủ tục hưởng chế độ dành cho người cao tuổi. Từ thực tế đó, ông mong muốn Ban Tự quản, Ban Công tác Mặt trận có giải pháp giúp người cao tuổi thuận lợi hơn trong quá trình chuyển đổi số.
Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Ánh, người dân Buôn Đung 2, phản ánh tình trạng rác thải chưa được thu gom đồng bộ tại một số tuyến đường, ngõ xóm. Bà mong muốn địa phương phối hợp với đơn vị thu gom xây dựng phương án cụ thể, bảo đảm môi trường khu dân cư xanh, sạch, đẹp.
Những kiến nghị rất nhỏ nhưng lại phản ánh đúng nhu cầu của người dân đã được chia sẻ, được lắng nghe và kiến nghị giải quyết. Bà Lê Thị Mỹ Linh, Trưởng ban Công tác Mặt trận Buôn Đung, cho biết sẽ kiến nghị các ban, ngành chức năng giải quyết dứt điểm ngay sau Ngày hội.
Thực tế tại Đắk Lắk cho thấy, sức mạnh đại đoàn kết đang được vun đắp từ nhiều mô hình tự quản về an ninh trật tự, bảo vệ môi trường, xây dựng tuyến đường sáng – xanh – sạch – đẹp, giúp nhau phát triển kinh tế, chăm lo hộ nghèo và xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh. Trong quá trình đó, Ban Công tác Mặt trận ở khu dân cư giữ vai trò quan trọng trong tập hợp, vận động nhân dân; kết nối cấp ủy, chính quyền với các tầng lớp nhân dân, phát huy tiếng nói của già làng, trưởng buôn, người có uy tín, chức sắc tôn giáo và những cá nhân tiêu biểu.
Ông Buôn Krông Duy Phú, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Buôn Đôn, cho rằng, điều quan trọng sau mỗi Ngày hội Đại đoàn kết là những nội dung đã được người dân thống nhất phải được cụ thể hóa thành chương trình, phần việc và trách nhiệm rõ ràng. Những kiến nghị chính đáng cần được lắng nghe, phản hồi; vấn đề vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, kiến nghị cơ quan chức năng giải quyết.
Theo ông Krông Phú, hiệu quả công tác Mặt trận không chỉ thể hiện qua số lượng hoạt động được tổ chức, mà quan trọng hơn là kết nối được bao nhiêu người dân, tháo gỡ được bao nhiêu vấn đề và tạo ra những chuyển biến thực chất nào trong cộng đồng. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với công tác Mặt trận trong giai đoạn hiện nay, tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động theo hướng gần dân, sát cơ sở, thiết thực và hiệu quả.
Từ những việc làm bình dị, những tấm lòng tự nguyện đến tinh thần chung sức xây dựng cộng đồng, Ngày hội đại đoàn kết tiếp tục bồi đắp tình làng nghĩa xóm, củng cố niềm tin và sức mạnh đoàn kết. Để từ mỗi khu dân cư, tinh thần đại đoàn kết ngày càng được vun đắp, trở thành nguồn lực cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Văn hóa chỉ thực sự trở thành nguồn lực khi hiện diện trong đời sống
Ông Phạm Văn Bảy - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk, cho biết Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 tại Đắk Lắk diễn ra trong không khí vui tươi, phấn khởi, thắm đượm tình làng nghĩa xóm. Từ buôn làng đến các khu dân cư, người dân cùng hội tụ, ôn lại truyền thống đoàn kết, chia sẻ những thành quả trong xây dựng đời sống văn hóa, phát triển kinh tế và giữ gìn bản sắc dân tộc.
Thời gian qua, việc phát huy vai trò của nghệ nhân, người cao tuổi, người có uy tín trong trao truyền di sản, tiếng nói, chữ viết và phong tục tốt đẹp cho thế hệ trẻ; quan tâm đưa các hoạt động văn hóa đến vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số luôn được tỉnh chú trọng.
“Sau Ngày hội, mỗi xã, phường cần lựa chọn ít nhất một hoạt động hoặc mô hình văn hóa phù hợp để thực hiện. Bởi văn hóa chỉ thực sự trở thành nguồn lực khi hiện diện trong đời sống thường nhật, được gìn giữ và trao truyền qua các thế hệ. Với địa bàn có nhiều dân tộc cùng sinh sống như Đắk Lắk, sự đa dạng về phong tục, tiếng nói, trang phục và di sản văn hóa chính là tài sản quý, góp phần bồi đắp tình đoàn kết, niềm tự hào và trách nhiệm cộng đồng” - ông Phạm Văn Bảy nhấn mạnh.