Kỳ thi THPT Quốc gia 2017: Cân nhắc về đề thi 'hai trong một'

PGS TS Trần Văn Tớp.

PV:Bộ GD&ĐT đã đưa ra dự thảo phương án thi THPT Quốc gia 2017. Theo đó, Bộ điều chỉnh trên cơ sở năm 2016, có một số thay đổi như chỉ còn một cụm thi, trong 2 ngày, hình thức thi chủ yếu là trắc nghiệm… Quan điểm của ông về hướng đổi mới này?

PGS TS Trần Văn Tớp: Tôi cho rằng, kỳ thi tốt nghiệp THPT và thi tuyển sinh vào ĐH, CĐ là 2 kỳ thi có tính chất mục đích rất khác nhau. Việc sử dụng “hai trong một” có ưu điểm ít tạo áp lực cho thí sinh và phụ huynh trong thời gian rất ngắn có 2 kỳ thi căng thắng, giảm bớt chi phí...

Nhưng về tinh chất hai cuộc thi khác nhau, một cuộc đánh giá các em đủ năng lực để nhận bằng THPT, và một kỳ thi mang tính chất cạnh tranh rất cao để chọn được những người giỏi, người tài, đủ năng lực vào học ĐH. Chính vì vậy, Bộ rất cần cân nhắc.

Việc Bộ điều chỉnh, kỳ thi THPT Quốc gia 2017 giao cho các Sở đảm nhiệm đã nhận được phản ứng tích cực. Trong năm tới tôi hiểu rằng, kỳ thi tốt nghiệp sẽ có những phương thức mới. Vấn đề là làm thế nào để kỳ thi đó có thể sử dụng kết quả cho xét tuyển ĐH. Để có kết quả xét tuyến tốt thì phải có tin cậy về kết quả thi.

Bộ dự kiến đưa ra phương án thi trắc nghiệm khách quan qua đánh giá năng lực người học bằng 5 bài thi, chỉ có môn Văn là tự luận. Hình thức này có ưu điểm, nếu tổ chức tốt có thể đánh giá được năng lực của người học, tương tự ĐHQG HN đã làm trong hai năm qua.

Mỗi thí sinh có một đề thi trắc nghiệm không trùng lặp. Nhưng để có được phương thức đánh giá khách quan, bộ dữ liệu đề thi phải đủ lớn, đủ bao trùm.

Tất cả yêu cầu này đòi hỏi thời gian. ĐHQG HN đã chuẩn bị trong khoảng 4, 5 năm nay chứ không phải ngày một, ngày hai.

Cá nhân tôi cho rằng đây là hướng đi có thể tạo điều kiện cho thi cử, công nhận tốt nghiệp thuận lợi. Bộ đã có kinh nghiệm qua các kỳ thi trước đây cộng với hai năm kinh nghiệm cho kỳ thi hai trong một, có lẽ đây là thời điểm thích hợp để đưa ra phương án mới. Việc còn phải thi trên giấy là do cơ sở hạ tầng còn chưa đáp ứng được.

Về mặt lý thuyết các kỳ thi như vậy có thể tổ chức chức dài hơn ở nhiều địa điểm khác nhau. Đề không trùng nhau nên không trùng lặp. Nhưng như vậy kỳ thi sẽ phải kéo rất dài. Có thể trong tương lai chúng ta sẽ làm được, còn năm nay muốn rút ngắn thời gian và tổ chức cho cả nước với lượng thí sinh đông, thì đề xuất như vậy là phù hợp.

Tuy nhiên vẫn có ý kiến cho rằng, làm bài trên giấy thì tiêu cực vẫn có thể xảy ra?

- Thực chất những năm qua chúng ta đã tổ chức thi trắc nghiệm nhiều rồi. Cũng làm bài trên giấy và chấm trên máy. Trong một phòng thi có 6 mã đề khác nhau, các giám thị đảm bảo sinh viên liền nhau không có mã đề gần nhau. Trong công tác coi thi phải tránh trao đổi, hỗ trợ nhau. Tôi cho rằng có thể giảm thiểu được rất nhiều tiêu cực

Bộ cho biết sẽ sẽ rà soát ngân hàng 17 nghìn câu hỏi của ĐHQG HN, đồng thời bổ sung thêm để đưa vào đề thi THPT QG năm 2017. Theo ông với lượng thí sinh lớn của cả nước, trong năm tới liệu có đủ số câu hỏi chuẩn hóa, không trùng lặp?

- ĐHQG HN đã cố gắng để có ngân hàng câu hỏi cho tất cả các môn thi, mặc dù chưa thực sự đủ lớn.

Nếu Bộ quyết tâm, sẽ huy động không chỉ ĐHQGHN mà cả các ĐH khác đóng góp câu hỏi bổ sung vào ngân hàng câu hỏi đã có, thậm chí huy động cả các thầy cô giáo phổ thông thì sẽ tập trung được lực lượng, cả nước cùng làm...

Họ sẽ cùng ngân hàng dữ liệu quốc gia, giúp tăng nhanh số lượng câu hỏi. Và với lượng câu hỏi đa dạng như vậy sẽ đánh giá được năng lực học sinh.

Việc thay đổi hình thức thi trong năm tới, chủ yếu là thi trắc nghiệm cũng khiến thí sinh lo lắng. Theo ông sự thay đổi này có quá gấp không?

- Việc chuyển từ hình thức tự luận sang trắc nghiệm, từ học sinh đến giáo viên đều đã có thời gian khá dài để làm quen. Các em lo lắng ở chỗ thi trắc nghiệm nhưng lại tổng hợp nhiều nội dung.

Điều này phụ thuộc bản thân các em, làm sao có phương pháp học và đưa ra câu trả lời nhanh, đúng cho từng nội dung khác nhau. Cá nhân tôi cho rằng, nếu các em có kiến thức thì sẽ làm được.

Mấy năm vừa rồi ĐHQG HN thi đánh giá năng lực bằng hình thức trắc nghiệm cũng không có đề cương, đáp án. Thí sinh đi thi hoàn toàn không vấn đề gì, không hề thắc mắc tại sao có nội dung này trong đề thi…

Về thời gian thi, theo Bộ GD&ĐT dự kiến sẽ tổ chức kỳ THPT Quốc gia 2017 trong tháng 6. Thời gian thi này có phù hợp không?

- Tôi đồng tình nên tổ chức thi sớm, vì còn liên quan đến xét tuyển ĐH, CĐ. Nếu xét tuyển không đủ thời gian thì sẽ cập rập.

Trân trọng cảm ơn ông!