Kỳ vọng vào năm học của những khởi đầu mới

Một khởi đầu mới từ những ngôi trường được sắp xếp lại

Những ngày đầu năm học, với học sinh, có thể bắt đầu từ một lời chào, một buổi đón học sinh đầu cấp hay những hoạt động trải nghiệm đầu tiên. Nhưng phía sau đó là cả một quá trình chuẩn bị về trường lớp, đội ngũ và cách tổ chức giáo dục.

Tại Trường THCS Giảng Võ, Hà Nội, năm học 2026-2027 đánh dấu một bước chuyển đặc biệt khi nhà trường được thành lập trên cơ sở sáp nhập Trường THCS Giảng Võ, THCS Phan Chu Trinh và THCS Nguyễn Trãi. Sau sáp nhập, trường có 124 lớp với 5.494 học sinh, trở thành trường THCS có quy mô lớn trên địa bàn phường Giảng Võ.

Cô Tô Thị Hải Yến - Hiệu trưởng Trường THCS Giảng Võ cho biết, hoạt động giáo dục đầu tiên của năm học mới là đón hơn 1.300 học sinh khối 6 tại điểm trường chính. Mục tiêu không chỉ là giúp học sinh làm quen với môi trường THCS, mà còn để các em cảm nhận mình được chào đón, quan tâm, lắng nghe và có những cảm xúc vui vẻ trong ngày đầu tiên trở thành học sinh của trường.

“Sau quyết định thành lập trường, nhà trường xác định mục tiêu trước hết là giữ vững chất lượng của điểm trường chính, vốn nằm trong nhóm những trường có chất lượng giáo dục dẫn đầu Thủ đô, đồng thời từng bước thu hẹp khoảng cách về các chỉ số giáo dục giữa các phân hiệu và điểm trường chính. Nhà trường sẽ ưu tiên nguồn lực để thực hiện mục tiêu này” – cô Yến chia sẻ.

Câu chuyện của Trường THCS Giảng Võ cho thấy, sắp xếp trường lớp không chỉ là thay đổi tên gọi hay tổ chức lại các điểm trường. Điều quan trọng hơn là sau sắp xếp, học sinh có được hưởng môi trường giáo dục tốt hơn, đội ngũ được sử dụng hiệu quả hơn và khoảng cách về chất lượng giữa các cơ sở có được thu hẹp hay không. Nói cách khác, sắp xếp chỉ là bước đầu; nâng chất lượng mới là đích đến.

Đây cũng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Bộ GDĐT đặt ra cho năm học 2026-2027.

Chuẩn bị cho miễn phí sách giáo khoa toàn quốc

Một nhiệm vụ lớn khác đang được ngành Giáo dục chuẩn bị là thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa trên toàn quốc từ năm học 2029-2030.

Đáng chú ý, có 14 địa phương được xác định có điều kiện thuận lợi để triển khai chính sách hỗ trợ sách giáo khoa ngay từ năm học 2026-2027. Tuy nhiên, các địa phương không áp dụng một mô hình cứng nhắc mà xây dựng cách thức và lộ trình phù hợp với điều kiện thực tế.

Cụ thể, Quảng Ninh triển khai cho toàn bộ học sinh; Cà Mau phân kỳ theo cấp học; trong khi Đắk Lắk, Gia Lai, Nghệ An… ưu tiên trước cho nhóm học sinh khó khăn, yếu thế rồi từng bước mở rộng.

Theo Nghị định 271/2026/NĐ-CP, Nhà nước đầu tư mua sách trang bị cho thư viện, học sinh mượn và trả để tiếp tục sử dụng. Kinh nghiệm cho thấy các trường không chỉ cần chuẩn bị nguồn sách mà còn phải xây dựng hệ thống thư viện, quy trình mượn - trả, quản lý số lượng và tình trạng sách.

Vì vậy, giai đoạn từ nay đến năm học 2029-2030 là khoảng thời gian để các địa phương từng bước chuẩn bị cơ sở vật chất và phương thức quản lý để triển khai đại trà trên toàn quốc. Năm học 2026-2027 vì thế không chỉ là một năm học độc lập mà còn là một năm bản lề để chuẩn bị cho những chính sách dài hạn hơn trong giáo dục.

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính: không chạy theo tiến độ

Một thay đổi lớn khác đang được chuẩn bị là việc từng bước tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính.

Theo hướng dẫn nhiệm vụ quản lý chất lượng giáo dục năm học 2026-2027, Bộ GDĐT yêu cầu các địa phương chuẩn bị các điều kiện cần thiết, tham gia thử nghiệm việc tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính do Bộ tổ chức và từng bước tham gia thí điểm từ năm 2027. Cùng với đó là tăng cường tập huấn cho cán bộ làm thi, đặc biệt về kiểm tra, giám sát và phòng chống sử dụng công nghệ cao để gian lận.

Theo khung thời gian năm học, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2027 dự kiến diễn ra ngày 11 và 12/6.

GS.TS Huỳnh Văn Chương -Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ GDĐT - nhấn mạnh, máy tính chỉ thay đổi công cụ và quy trình tổ chức thi, không thay đổi mục tiêu đánh giá chuẩn đầu ra. Vì vậy, điều kiện tiên quyết để mở rộng là hạ tầng, nhân lực, an toàn hệ thống và sự công bằng giữa các thí sinh.

Điều học sinh cần tập trung vẫn là kiến thức và năng lực theo chương trình. Máy tính thay đổi cách làm bài, không thay đổi yêu cầu học tập và mục tiêu của kỳ thi. Bộ GDĐT dự kiến phối hợp với các địa phương, nhà trường cung cấp công cụ thực hành miễn phí để học sinh làm quen trước khi tham gia kỳ thi.

Năm học 2026-2027 đang bắt đầu bằng hàng loạt bước chuẩn bị cho một giai đoạn mới của giáo dục. Sắp xếp trường lớp chỉ có ý nghĩa khi chất lượng được nâng lên; công nghệ chỉ phát huy giá trị khi phục vụ người học; miễn phí sách giáo khoa chỉ thực sự có ý nghĩa khi đến đúng đối tượng; còn thi trên máy tính chỉ có thể mở rộng khi bảo đảm an toàn và công bằng.

Tâm thế sẵn sàng cho năm học mới, vì vậy, không chỉ là sẵn sàng về trường lớp, sách vở hay thiết bị, mà là sẵn sàng cho một cách làm giáo dục thực chất hơn, công bằng hơn và thích ứng tốt hơn với công nghệ.