Lạng Sơn: Hiệu quả mô hình “bình dân học vụ số” ở cơ sở

Tại xã Đình Lập, chuyển đổi số đang được đưa đến gần người dân bằng những cách làm cụ thể, dễ tiếp cận. Từ đầu năm 2026 đến nay, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Đình Lập đã triển khai mô hình “bình dân học vụ số” tại 3 thôn điểm gồm thôn 5, Quyết Tiến và Pò Tấu, thu hút gần 1.000 lượt người dân tham gia các buổi hướng dẫn, hỗ trợ kỹ năng số.

Theo kế hoạch, hằng tháng, mỗi thôn tổ chức ít nhất 2 buổi hướng dẫn, hỗ trợ người dân sử dụng điện thoại thông minh và các ứng dụng số phục vụ đời sống. Nội dung tập trung vào những kỹ năng thiết thực như truy cập dịch vụ công trực tuyến, cài đặt ứng dụng VNeID, thanh toán không dùng tiền mặt, tra cứu thông tin chính thống, sử dụng nhóm Zalo cộng đồng và nhận diện các hình thức lừa đảo trên không gian mạng.

Điểm đáng chú ý là mô hình không tổ chức theo hình thức lớp học lý thuyết mà triển khai linh hoạt tại nhà văn hóa thôn, theo từng nhóm nhỏ để người dân dễ tiếp cận. Cán bộ MTTQ, đoàn viên thanh niên và tổ công nghệ số cộng đồng trực tiếp hướng dẫn từng thao tác cho bà con.

Ông Lương Văn Hạt, Ủy viên Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Đình Lập cho biết, nhiều người dân, đặc biệt là người cao tuổi, ban đầu còn e ngại khi tiếp cận công nghệ số. Tuy nhiên, khi được hướng dẫn trực tiếp, cầm tay chỉ việc, bà con dần chủ động hơn trong sử dụng điện thoại thông minh.

“Chúng tôi xác định việc hướng dẫn phải đi từ những thao tác đơn giản, gần gũi với nhu cầu hằng ngày của người dân. Khi bà con thấy việc dùng điện thoại có thể hỗ trợ thanh toán, cập nhật thông tin hay thực hiện thủ tục hành chính thì họ sẽ chủ động học hỏi hơn”, ông Hạt cho biết.

Sau thời gian triển khai, nhiều người dân tại các thôn điểm đã có thể tự thao tác các ứng dụng cơ bản trên điện thoại, sử dụng mã QR để thanh toán và tham gia các nhóm thông tin cộng đồng.

Ông Nông Văn Hòa, người dân thôn Quyết Tiến chia sẻ, trước đây ông chủ yếu dùng điện thoại để nghe gọi do không quen thao tác trên điện thoại thông minh. Sau khi tham gia các buổi hướng dẫn, ông đã biết cách tra cứu thông tin và thanh toán không dùng tiền mặt.

“Lúc đầu tôi nghĩ khó dùng lắm, nhưng được hướng dẫn từng bước nên giờ có thể tự thanh toán tiền điện, xem thông báo của thôn trên Zalo. Quan trọng nhất là biết cách nhận diện các cuộc gọi lừa đảo, không còn bấm vào các đường link lạ như trước”, ông Hòa nói.

Trong khi đó, bà Hoàng Thị Liên ở thôn Pò Tấu cho rằng việc tổ chức các buổi “bình dân học vụ số” ngay tại thôn giúp người lớn tuổi dễ tiếp cận hơn.

“Các cháu đoàn viên hướng dẫn rất kỹ, ai chưa biết đều được chỉ từng bước. Giờ nhiều thông tin của thôn tôi đều xem qua điện thoại, thuận tiện hơn nhiều so với trước”, bà Liên chia sẻ.

Theo đại diện Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Đình Lập, ngoài hỗ trợ kỹ năng số, mô hình còn góp phần thay đổi phương thức tuyên truyền, vận động tại cơ sở. Thông qua các nhóm cộng đồng trực tuyến, nhiều nội dung về phòng chống thiên tai, lịch họp dân, thông báo của địa phương hay tuyên truyền pháp luật được chuyển tải nhanh chóng hơn tới người dân.

Địa phương đánh giá, việc tổ chức theo hình thức gần gũi, học đi đôi với thực hành giúp người dân dễ tiếp thu hơn. Sau thời gian triển khai, số lượng người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử và tiếp cận thông tin chính thống trên môi trường mạng đều tăng rõ rệt.

Từ hiệu quả bước đầu tại 3 thôn điểm, xã Đình Lập đang tiếp tục nghiên cứu mở rộng mô hình “bình dân học vụ số” tới nhiều khu dân cư khác. Không đặt nặng hình thức, mô hình bắt đầu từ những thao tác nhỏ nhưng đang từng bước tạo chuyển biến trong nhận thức, kỹ năng và thói quen sử dụng công nghệ của người dân ở cơ sở.